Dự án xây dựng siêu đập thủy điện trên con sông dài nhất ở Tây Tạng dự kiến có công suất gấp 3 lần đập Tam Hiệp ở Trường Giang, với vốn đầu tư có thể hơn 1.000 tỉ nhân dân tệ (3,48 triệu tỉ đồng) và vượt xa bất cứ công trình hạ tầng nào trên thế giới vừa được chính quyền Trung Quốc (ĐCSTQ) phê dyệt, theo South China Morning Post.
Năm 2020, ông Yến Chí Dũng, khi đó là chủ tịch Tổng công ty Xây dựng Điện lực Trung Quốc, cho biết vị trí trên sông Nhã Lỗ Tạng Bố là một trong những khu vực giàu tiềm năng thủy điện nhất thế giới.
“Khu vực hạ lưu có độ dốc chênh lệch 2.000 mét trên khoảng cách 50 km, tương ứng gần 70 triệu kilowatt tài nguyên có thể được khai thác, gấp 3 đập Tam Hiệp”, ông cho biết.
Những mối nguy nếu con đập hoàn thành
Con đập sẽ được xây dựng ở một trong những vùng mưa nhiều nhất của Trung Quốc đại lục, đặt ra những thách thức kỹ thuật chưa từng có.
Để khai thác tiềm năng thủy điện của dòng sông, dự án sẽ phải khoan 4-6 đường hầm dài 20 km qua núi Namcha Barwa để chuyển hướng một nửa lưu lượng dòng chảy của sông với tốc độ khoảng 2.000 m3/giây.
siêu đập cũng được cho là dự án rủi ro nhất thế giới vì nó được xây dựng trong khu vực có nhiều hoạt động địa chấn. Điều này khiến siêu đập có khả năng trở thành quả bom nước đối với các cộng đồng ở hạ lưu ở Ấn Độ và Bangladesh.
Phần đông nam của Cao nguyên Tây Tạng dễ xảy ra động đất vì nó nằm trên đường đứt gãy địa chất nơi các mảng kiến tạo Ấn Độ và Á-Âu va vào nhau.
Trận động đất ở Tứ Xuyên năm 2008, dọc theo vành đai phía đông của Cao nguyên Tây Tạng, đã làm ít nhất 87.000 người thiệt mạng, thu hút sự chú ý của quốc tế về hiện tượng địa chấn do hồ chứa (RTS) gây ra.
Một số nhà khoa học Trung Quốc và Mỹ đã rút ra mối liên hệ giữa trận động đất và đập Zipingpu của Tứ Xuyên, được đưa vào sử dụng hai năm trước đó gần một đứt gãy địa chấn. Họ cho rằng trọng lượng của hàng trăm triệu mét khối nước chứa trong hồ chứa của đập có thể đã gây ra RTS hoặc ứng suất kiến tạo nghiêm trọng.
Nhưng ngay cả khi không có động đất, siêu đập mới có thể là mối đe dọa đối với các cộng đồng ở hạ lưu nếu những cơn mưa xối xả gây ra lũ quét ở Great Bend của sông Brahmaputra. Chỉ hai năm trước, khoảng 400 triệu người Trung Quốc đã gặp nguy hiểm sau trận lũ lụt kỷ lục gây nguy hiểm cho đập Tam Hiệp.
Theo ông Brahma Chellaney, giáo sư danh dự về nghiên cứu chiến lược tại Trung tâm Nghiên cứu Chính sách ở New Delhi và là cựu cố vấn của Hội đồng An ninh Quốc gia Ấn Độ, với việc xây dựng đập hiện đang di chuyển đến gần các khu vực biên giới, Trung Quốc sẽ có thể tận dụng các dòng chảy xuyên biên giới trong quan hệ với đối thủ Ấn Độ.
Nhưng gánh nặng tàn phá môi trường mà siêu dự án có khả năng gây ra sẽ do Bangladesh gánh chịu ở đoạn cuối của dòng sông.
Tuy nhiên, thiệt hại về môi trường có thể sẽ lan rộng ra khắp Tây Tạng – một trong những khu vực đa dạng sinh học nhất thế giới.
Bài báo không nêu rõ khi nào việc xây dựng sẽ bắt đầu, và vị trí chính xác của dự án vẫn chưa được tiết lộ.
Nghi Vân (t.h)
