Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh Mỹ cần bồi thường cho Iran về thiệt hại gây ra bởi đòn không kích vào các cơ sở hạt nhân hồi tháng trước, trước khi nối lại đàm phán. Trước yêu cầu này, Washington thẳng thừng bác bỏ và gọi nó là “vô lý”.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Thời báo Tài chính gần đây, Ngoại trưởng Iran Araghchi đã yêu cầu Mỹ giải thích lý do vì sao thực hiện đòn không kích nhằm vào cơ cở hạt nhân của Tehran khi các cuộc đàm phán giữa hai bên đang diễn ra.
“Chúng tôi cần những bước đi thực chất trong việc xây dựng lòng tin, bồi thường về tài chính và đảm bảo không có sự gây hấn. Không có giải pháp quân sự nào đối với chương trình hạt nhân của Iran… Chừng nào Tổng thống Mỹ Donald Trump còn khăng khăng yêu cầu Iran không làm giàu uranium, thì không có thỏa thuận nào khả thi”, ông Araghchi nói.
Phó Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Tommy Pigott, đã mạnh mẽ bác bỏ yêu cầu của Iran trong một cuộc họp báo, gọi đó là “vô lý” và khẳng định rằng gánh nặng tiến triển hiện nay nằm ở phía Iran. Pigott chỉ trích Iran vì hành vi gây bất ổn trong khu vực và cho rằng nếu Tehran muốn cải thiện tình hình tài chính, họ cần phải ngừng tài trợ cho các nhóm khủng bố và chấm dứt các hành vi đàn áp trong nước.
Ông Pigott phát biểu: “Bất kỳ yêu cầu bồi thường tài chính nào từ Hoa Kỳ đối với chế độ Iran đều là vô lý. Nếu chế độ Iran thực sự muốn tiết kiệm tiền, họ sẽ ngừng tài trợ cho các đội tử thần khủng bố, ngừng đàn áp người dân của mình và ngừng lãng phí tiền vào một chương trình hạt nhân khiến họ càng bị cô lập hơn”.
Mặc dù phản đối yêu cầu bồi thường, Pigott cũng ra tín hiệu rằng Hoa Kỳ không đóng cửa các cuộc đàm phán hạt nhân. Ông nhấn mạnh: “Iran có một khoảng thời gian ngắn để tận dụng cơ hội, nhưng quyền quyết định đang nằm trong tay Iran”. Tuy nhiên, Tehran đã chỉ ra rằng họ sẽ không quay lại bàn đàm phán nếu không có “biện pháp xây dựng lòng tin”, bao gồm bồi thường tài chính và đảm bảo không có thêm các cuộc tấn công nữa.
Các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Iran và Mỹ đã bị đình trệ, đặc biệt sau cuộc đối đầu quân sự trong tháng 6 khi Mỹ và Israel phối hợp tấn công các cơ sở của Iran. Theo ông Araghchi, dù hai bên đã trao đổi thông tin trong suốt cuộc chiến, nhưng con đường ngoại giao giờ đây trở nên rất hẹp. Ông này cũng cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào của các quốc gia châu Âu nhằm khôi phục các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc theo thỏa thuận hạt nhân năm 2015 sẽ dẫn đến việc chấm dứt các cuộc đàm phán với Anh, Pháp và Đức.
Ông Araghchi nói: “Với người châu Âu, hiện tại không có lý do gì để đàm phán. Họ không thể dỡ bỏ lệnh trừng phạt, họ không thể làm gì cả.”
Căng thẳng ngoại giao giữa Tehran và Washington đang gia tăng, làm nổi bật những rủi ro chính trị trong các cuộc đàm phán hạt nhân, và phản ứng của Hoa Kỳ cho thấy lập trường cứng rắn không nhượng bộ. Việc Iran yêu cầu bồi thường tài chính cũng cho thấy sự phức tạp của cuộc khủng hoảng, với các hậu quả tiềm tàng đối với chính sách không phổ biến vũ khí hạt nhân, chính sách trừng phạt, và an ninh khu vực Trung Đông.
Tình trạng bế tắc hiện nay có thể làm trầm trọng thêm những căng thẳng trong khu vực, khi Iran tiếp tục thúc đẩy chương trình hạt nhân và các quốc gia khác trong khu vực theo dõi sát sao các diễn biến ngoại giao.
Nghi Vân (Theo Newweek, TTVN)
