Ngày 2/2, truyền thông Thế giới đưa tin về việc Quốc hội Canada đã nhất trí thông qua một đề nghị tiếp nhận 10.000 người Duy Ngô Nhĩ tị nạn chạy trốn khỏi Trung Quốc nhưng hiện đang đối mặt với áp lực phải quay trở lại.
Động thái này của là kết quả của một quá trình kể từ tháng 2 năm 2021, khi các nhà các nhà lập pháp Canada coi việc Bắc Kinh đối xử với người Duy Ngô Nhĩ và những người Hồi giáo Thổ Nhĩ Kỳ khác ở vùng lãnh thổ Tân Cương phía tây bắc của Canada là hành vi diệt chủng.
Các nhóm nhân quyền tin rằng ít nhất một triệu người Duy Ngô Nhĩ và các nhóm thiểu số chủ yếu theo đạo Hồi khác đã bị giam giữ trong các trại tập trung trong khu vực. Tại nơi này Trung Quốc cũng bị cáo buộc về các hành vi cưỡng bức lao động và triệt sản phụ nữ.
Có hàng chục ngàn người đã bỏ trốn. Theo Nghị sĩ Sameer Zuberi, người đã tài trợ cho phong trào này, ít nhất 1.600 người đã bị giam giữ ở các quốc gia khác theo lệnh của Trung Quốc hoặc bị buộc phải hồi hương.
Tại một cuộc họp báo, Nghị sĩ Sameer Zuberi lưu ý rằng Thủ tướng Justin Trudeau và nội các của Ông đã bỏ phiếu ủng hộ đề nghị này. Nó đánh dấu việc hiện thực hóa ý chủ trương này của chính phủ Canada.
Sameer Zuberi nói: “Đó là một tín hiệu rõ ràng rằng chúng tôi không chấp nhận những vi phạm nhân quyền đối với người Duy Ngô Nhĩ”. Ông này cũng nói thêm rằng “những gì đang xảy ra với người Duy Ngô Nhĩ là không thể chấp nhận được”.
Mehmet Tohti, giám đốc điều hành của Dự án Vận động cho Quyền của người Duy Ngô Nhĩ, nói với các phóng viên đó là một thông điệp mạnh mẽ và “sẽ gây tiếng vang không chỉ ở Trung Quốc và Canada, mà còn trên toàn thế giới”.
Đề xuất trên xác định rằng những người Duy Ngô Nhĩ “đã trốn sang các nước thứ ba phải đối mặt với áp lực và sự đe dọa của nhà nước Trung Quốc để quay trở lại Trung Quốc” và cáo buộc Bắc Kinh cũng gây áp lực ngoại giao và kinh tế đối với các nước để giam giữ và trục xuất họ, “khiến họ không có nơi trú ẩn an toàn trong thế giới”.
Nội dung được Quốc Hội Canada có nội dung đề xuất tái định cư 10.000 người Duy Ngô Nhĩ ở Canada trong hai năm, bắt đầu từ năm 2024.
Xem thêm: Đoạn video “rùng rợn” ghi lại cảnh người Duy Ngô Nhĩ bị bịt mắt và xiềng xích
Trung Quốc được biết đã ra sức bảo vệ quan điểm về việc các trại tập trung Duy Ngô Nhĩ của mình ở Tân Cương có vai trò quan trọng trong chống khủng bố và đào tạo nghề cho người thiểu số.
Tuy nhiên, không chỉ riêng Canada mà Hoa Kỳ cũng đã nói rằng sự đàn áp của Trung Quốc đối với người Duy Ngô Nhĩ là “diệt chủng”. Liên Hợp Quốc đã chính thức lên án cuộc đàn áp của Trung Quốc đối với người Duy Ngô Nhĩ và những người Hồi giáo Thổ Nhĩ Kỳ khác.
Dolkun Isa, chủ tịch Đại hội Uyghur Thế giới (World Uyghur Congress – Tổ chức quốc tế của những người Duy Ngô Nhĩ lưu vong) cho biết: “Người Duy Ngô Nhĩ đang bị tấn công bao gồm cả ngôn ngữ, văn hóa, tôn giáo, lịch sử và bản sắc dân tộc của chúng tôi”.
Vũ Nam (t/h)
