Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ mới đây cho biết rằng Hoa Kỳ sẽ giúp hiện đại hóa khả năng quân sự của Philippines và khôi phục các cuộc tuần tra chung ở Biển Đông. Đây là hoạt động vốn đã bị đình trệ dưới thời chính quyền Duterte trước đây.
Mỹ xem Philippines là “một đồng minh quan trọng”
Động thái này được công bố sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. và Bộ trưởng Quốc phòng Carlito Galvez tại Manila ngày 2/2.
Theo một tuyên bố của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, Bộ Trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ mô tả Philippines là “một đồng minh quan trọng” mà Hoa Kỳ sẽ tìm cách tăng cường quan hệ “bằng mọi cách có thể”.
Ông Lloyd Austin nói trong một cuộc họp báo chung: “Chúng tôi tiến hành hơn 500 cuộc diễn tập quốc phòng cùng nhau mỗi năm”, “Và như Tổng thống Joe Biden đã nói rõ, cam kết của Mỹ đối với việc bảo vệ Philippines là rất chắc chắn”.
Austin và Galvez cũng tái khẳng định các cam kết trong hiệp ước phòng thủ chung. Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ nói rằng hiệp ước này áp dụng cho các cuộc tấn công vũ trang vào cơ sở quốc phòng của một trong hai quốc gia ở Biển Tây Philippines (tên mà chính quyền Philippines sử dụng cho Biển Đông).
Ông Austin nói: “Chúng tôi đã thảo luận về các hành động cụ thể để giải quyết các hoạt động gây bất ổn tại vùng biển xung quanh Philippines và cả Biển Tây Philippines. Chúng tôi vẫn cam kết tăng cường năng lực chung để chống lại cuộc tấn công vũ trang”.
Phía Hoa Kỳ cho biết họ sẽ giúp hiện đại hóa quân đội Philippines và tăng cường khả năng tương tác giữa các lực lượng của họ. Austin cho biết “những nỗ lực này đặc biệt quan trọng khi Trung Quốc liên tục thúc đẩy các yêu sách phi pháp của mình ở Biển Đông.
Hai bên nhất trí khởi động lại các cuộc tuần tra hàng hải chung ở vùng biển tranh chấp, nối lại các hoạt động mà cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã đình chỉ hồi tháng 4/2016 nhằm tăng cường quan hệ với Bắc Kinh.
Tổng thống Philipines, Marcos, người nhậm chức vào tháng 6/2022, rất muốn củng cố liên minh Mỹ-Philippines. Trong cuộc gặp với Austin, Marcos từng bày tỏ ý định duy trì quan hệ với Washington, vì Hoa Kỳ đóng vai trò là “một cường quốc Thái Bình Dương”.
Marcos đưa ra nhận xét: “Cụ thể hơn ở đây, tình hình khu vực châu Á-Thái Bình Dương đã trở nên vô cùng phức tạp”. Ông nói thêm rằng mọi thứ chỉ có thể thay đổivới sự giúp đỡ của các đối tác và đồng minh của họ.
Hoa Kỳ cũng duy trì bốn (04) căn cứ quân sự mới ở Philippines theo Thỏa thuận Hợp tác Quốc phòng Tăng cường (EDCA), được ký kết vào năm 2014. Nhưng hiện họ vẫn chưa rõ các địa điểm EDCA mới sẽ ở đâu.
Trước đó Hoa Kỳ được biết đã phân bổ hơn 82 triệu đô la đầu tư cơ sở hạ tầng cho năm (05) địa điểm EDCA.
Trung Quốc lên tiếng phản ứng
Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila đã lên án cuộc gặp của Austin với chính phủ Philippines và cáo buộc ông này cố gắng thúc đẩy “chương trình Chính trị chống Trung Quốc” của Hoa Kỳ bằng cách “bôi nhọ Trung Quốc” về vấn đề Biển Đông.
Đại sứ quán Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố: “Hy vọng rằng phía Philippines sẽ cảnh giác và chống lại việc bị lợi dụng …” .
Bắc Kinh được biết vẫn tuyên bố chủ quyền với phần lớn Biển Đông theo cái gọi là “đường chín đoạn”. Bất chấp Tòa án La Haye ra phán quyết có lợi cho Philippines vào năm 2016. Phán quyết này dường như không ảnh hưởng gì đến hành vi của Bắc Kinh.
Philippines đang nỗ lực tăng cường sự hiện diện quân sự ở Biển Đông để ngăn chặn Trung Quốc xâm phạm lãnh thổ của họ. Quốc gia Đông Nam Á này cũng lo ngại về hành động gây hấn của Bắc Kinh đối với Đài Loan ở thời điểm hiện tại.
Theo Aldgra Fredly
