Trong bài phát biểu tại Đại hội lần thứ 80 của Liên Hiệp Quốc, thủ tướng Lý Cường đã có ẩn ý chỉ trích Hoa Kỳ. Song khi tham gia cuộc nói chuyện với các học giả và doanh nghiệp Mỹ, ông lại ví mối quan hệ giữa 2 quốc gia “thân thiết như vợ chồng”. Đây là cách nói mà cựu Phó Thủ tướng Uông Dương cũng từng nêu ra trước đây.

Ngày 26/9, tại phiên họp toàn thể Đại hội đồng LHQ, ông Lý Cường đã phát biểu về “tư duy Chiến tranh lạnh”, chỉ trích các biện pháp áp thuế, đồng thời lên tiếng bảo vệ chủ nghĩa đa phương và thương mại tự làm. Mặc dù tên cụ thể không được nhắc nhở, nhưng biểu tượng phát nội dung rõ ràng chỉ rõ ràng ở Hoa Kỳ.

“Đoàn kết nâng tất cả mọi người lên. Lịch sử luôn nhắc nhở chúng ta rằng, khi quyền lực quyết định lẽ phải, thế giới sẽ đối mặt với sự chia rẽ và thoái trào. Nếu kỷ nguyên luật rừng quay trở lại và kẻ yếu bị bỏ mặc làm mồi cho kẻ mạnh, xã hội loài người sẽ phải đối mặt với nhiều đổ máu và tàn bạo hơn nữa”, ông Lý nhấn mạnh trong bài phát biểu ngày 26/9, nhưng không nêu đích danh ai.

Thủ tướng Trung Quốc cũng chỉ trích chính sách bảo hộ thuế quan hiện nay.

“Một nguyên nhân chính gây ra tình trạng trì trệ kinh tế toàn cầu hiện nay là sự gia tăng của các biện pháp đơn phương và bảo hộ như tăng thuế quan, dựng lên các bức tường và rào cản”, ông nói trước đại diện của khoảng 190 quốc gia trong hội trường Đại hội đồng, ngụ ý kêu gọi hợp tác để đối phó với Washington.

Tuy nhiên, theo Wall Street Journal hôm thứ Sáu (27/9), tại một buổi gặp mặt với lãnh đạo doanh nghiệp và giới học giả Mỹ ngày 25/9, ông Lý Cường đã ví quan hệ Mỹ – Trung như một cặp vợ chồng.

Ông Stephen Orlins, Chủ tịch Quận ban Quốc gia về Quan hệ Mỹ – Trung, chia sẻ rằng: “Lý Cường nói quan hệ vợ chồng thì không thể tránh khỏi tình trạng bất ổn, nhưng vẫn luôn gắn bó mật thiết.”

Đây là chuyến công du Mỹ đầu tiên của một Thủ tướng Trung Quốc trong gần một thập kỷ, cũng là lần đầu tiên Lý Cường tham dự kỳ họp Liên Hợp Quốc. Đáng chú ý, ông không có bất kỳ cuộc gặp gỡ chính thức nào với các quan chức chính phủ Hoa Kỳ.

Cách ví von “vợ chồng” trong quan hệ Mỹ – Trung từng được cựu Phó Thủ tướng Uông Dương sử dụng năm 2013, khi tham dự Đối thoại Kinh tế Mỹ – Trung tại Washington. Khi đó, ông nói:

“Quan hệ kinh tế Mỹ – Trung giống như vợ chồng, có cãi vã, có khác biệt, nhưng vẫn phải hiểu nhau, tin nhau và xây dựng cuộc sống chung.”

Nhưng theo Đài Phát thanh Pháp (RFI) , tình hình hiện tại không còn như năm 2013. Khi đó, ông Tập Cận Bình mới lên nắm quyền, và chính sách ngoại giao vẫn còn chịu ảnh hưởng của tư tưởng “giấu mình chờ thời” của Đặng Tiểu Bình. Quan hệ Mỹ – Trung thời điểm đó cũng khá hòa giai.

Ngày nay, với ngoại giao lang lên chung, Trung Quốc không thực hiện các cam kết khi gia nhập WTO, còn Mỹ thì xét lại toàn bộ chính sách “tiếp cận Trung Quốc” , làm quan hệ song phương phương ngày càng mạnh mẽ. Vì thế, việc ông Lý Cường nhắc lại “vợ chồng luận” chỉ mang tính hình thức, không còn hài hước hay thiện chí như trước.

Giới phân tích cho rằng trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc đang sa sút, phát biểu của ông Lý Cường cho thấy Bắc Kinh không muốn làm sứt mẻ quan hệ với Mỹ, đặc biệt là với giới doanh nghiệp. Đây cũng là chiến lược lâu đời của Trung Quốc: “Nhu với dân sự, cương với chính trị”.

Bình luận với Epoch Times, nhà quan sát Lý Lâm Nhất nhận định, ông Lý Cường tỏ ra rất cẩn thận, đặc biệt là khi gặp các lãnh đạo như Thủ tướng Canada Justin Trudeau hay Chủ tịch Phủ ban châu Âu Ursula von der Leyen – Tất cả đều trong túi đau bụng kín.

Ông cho rằng thái độ của ông Lý Cường – một mặt phê phán Mỹ trên diễn đàn công khai, mặt khác nịnh doanh nghiệp Mỹ phía sau cánh gà – rất phù hợp với chiến lược hai mặt mà ông Tập áp dụng những năm qua: Vừa chiến đấu vừa kéo, vừa “chiến lang”, vừa “thống chiến” (thống nhất mặt trận dân sự sự).

Theo ông, điều này phản ánh một biểu tượng rõ ràng trong nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc thường được gọi là “kẻ hai mặt”.

Việc ông Lý Cường dẫn đầu đoàn Trung Quốc đến Mỹ gây nhiều kỳ vọng về biến chuyển trong quyền lực nội bộ.

Nhà luận bình Chu Hiểu Huy viết trên Epoch Times rằng với vị trí đứng đầu – chính quyền – quân đội, đáng lý Tập Cận Bình phải là người tham dự hội nghị tại Mỹ. Tuy nhiên trong suốt 10 năm qua, ông chỉ một lần duy nhất đến dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào năm 2015, và sau đó đều gửi video phát biểu hoặc cấp dưới thay mặt.

Ông cho rằng lý do có thể liên quan đến sức khỏe, hoặc nội bộ ĐCSTQ còn nhiều bất ổn, khiến ông không mặn mà với việc xuất hiện trước công chúng quốc tế, nhất là khi quan hệ Mỹ – Trung đang bế tắc.

Cũng theo ông, việc Lý Cường thay mặt đi Mỹ có thể lựa chọn vị trí của ông này đang được củng cố, mở ra cơ hội “tỏa sáng” quốc tế.

Theo AP ngày 25/9, chuyến đi của ông Lý Cường được xem là dấu hiệu cho thấy ông Tập Cận Bình ngày càng ít đi công du, thay vào đó là phó thác cho những thuộc hạ trung thành như Lý Cường.

Tuy nhiên, ngay cả khi ông Lý phát biểu trực tiếp tại Liên Hợp Quốc, ông Tập vẫn xuất hiện qua video tại hội nghị thượng đỉnh về khí hậu hôm nay 24/9, cho thấy ông không muốn hoàn toàn “vắng mặt”.

Nhà phân tích Lý Lâm Nhất nhận xét: “Điều này cho thấy Tập Cận Bình vẫn không hoàn toàn tin tưởng Lý Cường”.

Theo Epoch Times, TTVN 

BÀI CHỌN LỌC: