Một nghiên cứu đột phá vừa hé lộ một hiện tượng địa chất chưa từng được quan sát rõ ràng: một mảng kiến tạo đang tự tách rời tại ranh giới phức tạp nơi bốn mảng gặp nhau.
Quá trình này, được các nhà khoa học nhận định là một phần của vòng đời tự nhiên của đới hút chìm, có thể giúp ngăn chặn sự va chạm liên tục giữa các mảng và bảo tồn lịch sử địa chất của hành tinh.
Quá trình này rất khác so với quá trình tách giãn như hình trên (Ảnh: Wildestanimal/Getty Images).
Nhà địa chất học Brandon Shuck từ Trường đại học bang Louisiana, Mỹ, ví von quá trình hình thành đới hút chìm như việc “đẩy một đoàn tàu lên dốc, cần một nỗ lực rất lớn”. Tuy nhiên, một khi đã bắt đầu, nó lại giống như “đoàn tàu đang lao xuống dốc, không thể dừng lại”. Để kết thúc quá trình này, cần một sự kiện kịch tính, mà ông gọi là “một vụ tai nạn tàu hỏa”.
Vỏ Trái Đất không phải là một khối đá liền mạch mà được cấu thành từ nhiều phiến đá khổng lồ, hay còn gọi là mảng kiến tạo, trôi nổi trên lớp phủ nóng chảy. Sự chuyển động không ngừng của các mảng này dẫn đến các hiện tượng địa chất như cọ xát, tách giãn và hút chìm – khi một cạnh của mảng bị đẩy xuống dưới mảng liền kề.
Sơ đồ các quá trình mới được phát hiện đang diễn ra trong vùng hút chìm Cascadia, nơi các mảng Explorer (Exp), Juan de Fuca (JdF), Thái Bình Dương (PAC) và Bắc Mỹ gặp nhau (ảnh: Trường đại học bang Louisiana).
Đới hút chìm Cascadia: Nơi bốn mảng kiến tạo gặp nhau
Một trong những đới hút chìm đặc biệt nguy hiểm nằm ở phía bắc Thái Bình Dương, ngoài khơi đảo Vancouver, Canada, được gọi là đới hút chìm Cascadia. Tại đây, bốn mảng kiến tạo lớn gặp nhau: mảng Explorer, mảng Juan de Fuca, mảng Thái Bình Dương và mảng Bắc Mỹ. Trong đó, hai mảng Explorer và Juan de Fuca đang trượt mạnh xuống bên dưới mảng Bắc Mỹ.
Sử dụng hình ảnh địa chấn từ thí nghiệm phản xạ sóng âm đáy biển và sóng âm từ các trận động đất, nhà địa chất học Shuck cùng các đồng nghiệp đã “siêu âm” quy mô hành tinh để khám phá những gì đang diễn ra bên dưới phần phía bắc của đới hút chìm Cascadia.
Phân tích dữ liệu cho thấy nhiều đứt gãy và khe nứt lớn bên dưới đáy biển, nơi mảng kiến tạo đang bị đứt gãy dưới áp lực. Đáng chú ý, một đứt gãy khổng lồ dài 75 km đang tích cực phá vỡ mảng Explorer. Các phần của mảng này chưa hoàn toàn tách rời, nhưng quá trình này đang diễn ra nhanh chóng.
Theo Dân trí
BÀI CHỌN LỌC:
Trung Quốc – Nơi xuất khẩu xác chết số một thế giới
Không thể tin được: Đây là 12 phương thức tra tấn tù nhân khủng khiếp nhất đang tồn tại ngay trong thế kỷ 21 này
XEM THÊM:
Trung Quốc: Vô số trẻ sơ sinh bị rao bán công khai ở Hồ Nam, người tố cáo sự việc lại bị bắt giữ
Trung Quốc bất ngờ thu thập mẫu máu nam khắp nơi khiến người dân lo lắng
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
