Vào thời Nam Tống, Bao Chửng (999-1062) — hay còn gọi là Bao Thanh Thiên — nổi danh thiên hạ là vị quan “thiết diện vô tư”, chấp pháp nghiêm minh và thấu hiểu nỗi lòng dân chúng. Trong kho tàng dã sử về ông, có một câu chuyện đầy suy ngẫm về đạo lý nhân quả gắn liền với một kiếp người bất hạnh.
Tại một ngôi làng nọ có cậu bé ăn xin chừng mười tuổi, đôi chân bại liệt phải lết đi từng bước khó nhọc. Trước làng có con suối lớn, mùa lũ về nước dâng cao khiến việc đi lại của dân làng, nhất là người già, vô cùng cực khổ. Thấy vậy, cậu bé lẳng lặng gom góp từng tảng đá lớn về bên bờ suối. Khi nghe cậu nói muốn xây cầu, ai nấy đều cười nhạo, cho đó là chuyện viển vông của đứa trẻ khùng.
Thế nhưng, năm tháng trôi qua, đống đá nhỏ dần thành gò cao. Cảm động trước ý chí của cậu, dân làng bắt đầu chung tay góp sức. Thế nhưng nghiệt ngã thay, trong lúc đục đá, một mảnh tước bay trúng khiến cậu bé mù luôn cả đôi mắt. Dẫu vừa què vừa mù, cậu vẫn không một lời oán thán, vẫn miệt mài cùng thợ xây góp sức dựng cầu.
Ngày cây cầu hoàn thành, dù không thể nhìn thấy thành quả, cậu bé vẫn nở nụ cười rạng rỡ hạnh phúc. Nhưng vừa lúc đó, giữa trời quang mây tạnh, một tiếng sét nổ vang đánh chết cậu bé ngay trên chính cây cầu ấy.
Đúng lúc đó, Bao Công đi thị sát qua làng. Chứng kiến cái chết thương tâm của người tốt, dân làng khóc than kêu oan: “Tại sao trời xanh lại tuyệt đường kẻ thiện?”. Quá xót xa và phẫn nộ trước sự bất công, Bao Công đã hạ bút viết sáu chữ: “Ninh hành ác, vật hành thiện” (Thà làm điều ác, chớ làm việc thiện).
Trở về kinh kỳ, Bao Công luôn trăn trở về hành động bộc phát của mình. Ông cảm thấy hối hận vì những lời lẽ đó nên đã giấu kín, không báo cáo sự việc lên Nhà vua.
Ít lâu sau, Nhà vua mời Bao Công vào cung thăm Hoàng tử mới chào đời. Hoàng tử khôi ngô nhưng lạ thay lại khóc ngặt nghẽo suốt ngày đêm không dứt. Khi bế Hoàng tử trên tay, Bao Công chợt sững người khi thấy trong lòng bàn tay đứa bé có sáu chữ mờ ảo: “Ninh hành ác, vật hành thiện”.
Quá hổ thẹn, ông lấy tay vuốt nhẹ định xóa đi, kỳ lạ thay, dòng chữ biến mất tức thì và Hoàng tử cũng nín khóc ngay lập tức. Trước sự kinh ngạc của Nhà vua, Bao Công quỳ xuống tạ tội và kể lại toàn bộ câu chuyện đau lòng ở ngôi làng nọ.
Đêm đó, Bao Công ngả đầu lên chiếc gối “âm dương địa phủ” để đi vào cõi u minh tìm lời giải. Diêm Vương bèn tiết lộ chân tướng:
“Hoàng tử vốn là kẻ đại gian ác ở những kiếp trước, tội nghiệt sâu dày nên Thần an bài phải trả báo trong ba đời: đời thứ nhất què cụt, đời thứ hai mù lòa, đời thứ ba bị sét đánh chết.
Tuy nhiên, khi làm kiếp trẻ ăn xin què cụt, cậu bé đã phát tâm làm việc đại thiện. Vì thế, Thần đã rút ngắn thời gian trả nghiệp bằng cách cho cậu mù mắt. Nhưng ngay cả khi mù lòa, cậu vẫn giữ tâm thiện đức, không oán trời trách người. Chính vì tấm lòng thuần khiết ấy, Thần đã an bài để cậu trả hết nợ nghiệp ba đời chỉ trong một kiếp, để rồi được chuyển sinh làm bậc Hoàng tử cao quý.”
Bao Công bừng tỉnh, cuối cùng ông cũng thấu hiểu đạo lý: Nhân quả vốn công minh, người thiện có khi gặp họa là bởi họ đang “trả nợ nhanh” để hưởng phước báu lớn lao về sau.
Theo Minh Huệ
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
