Giữa khung cảnh tan hoang sau trận sóng thần Nhật Bản năm 2011, ngôi làng Fudai gần như vẫn nguyên vẹn. Người dân nơi đây tin rằng họ sống sót nhờ tầm nhìn và sự kiên định của cố thị trưởng Kotoku Wamura – người từng bị chỉ trích suốt nhiều năm vì xây một công trình bị cho là quá lớn và lãng phí.
Ngày 11/3/2011, trận động đất mạnh 9.0 ngoài khơi vùng Tohoku đã tạo ra cơn sóng thần cao gần 20 mét tràn vào bờ biển đông bắc Nhật Bản, cuốn phăng nhiều thị trấn ven biển và khiến hơn 18.000 người thiệt mạng hoặc mất tích.
Trong khi nhiều khu vực chìm trong đổ nát, thì ngôi làng nhỏ Fudai thuộc tỉnh Iwate, lại gần như đứng vững sau thảm họa.
Khoảng 3.000 cư dân nơi đây phần lớn đều an toàn. Nhà cửa, trường học và nhiều công trình dân sinh hầu như không bị phá hủy nghiêm trọng.
Theo nhiều người dân địa phương, điều đó không phải may mắn.
Người đàn ông luôn tin sóng thần sẽ quay lại
Kotoku Wamura từng giữ chức thị trưởng Fudai trong nhiều nhiệm kỳ sau Thế chiến II. Từ nhỏ, ông đã chứng kiến nhiều thiệt hại gây ra bởi sóng thần. Trong đó, hai trận sóng thần lớn vào các năm 1896 và 1933 đã phá hủy hàng trăm ngôi nhà tại Fudai và khiến 439 người thiệt mạng.
Những ký ức đó ám ảnh ông suốt nhiều năm.
Trong hồi ký viết về quê hương mình, ông Wamura từng nhắc lại cảnh tượng sau trận sóng thần năm 1933: “Khi nhìn thấy những thi thể được kéo lên từ bùn đất, tôi không biết phải nói gì. Tôi hoàn toàn chết lặng.”
Sau này, khi trở thành lãnh đạo địa phương, ông luôn tin rằng sóng thần sẽ quay trở lại, dù nhiều người khi đó cho rằng nguy cơ ấy đã quá xa vời.
Công trình từng bị phản đối dữ dội
Vào cuối thập niên 1960, ông Wamura bắt đầu thúc đẩy kế hoạch xây dựng hệ thống đê biển và cống chắn sóng để bảo vệ Fudai.
Ông yêu cầu các công trình phải cao tới 15,5 mét – mức chiều cao bị xem là quá mức cần thiết vào thời điểm đó.
Đối với một làng chài nhỏ, dự án này là gánh nặng khổng lồ. Tổng chi phí xây dựng lên tới 3,56 tỷ yên, tương đương khoảng 30 triệu USD thời điểm bấy giờ.
Công trình được xây dựng trong suốt 12 năm, từ 1972 đến 1984.
Nhiều cư dân phản đối vì cho rằng dự án quá tốn kém, che khuất tầm nhìn ra biển và phá vỡ cảnh quan của làng chài ven biển. Ngay cả một số quan chức địa phương cũng từng nghi ngờ liệu Fudai có thực sự cần hệ thống phòng hộ lớn đến vậy hay không.
Tuy nhiên, ông Wamura vẫn kiên quyết theo đuổi dự án.
Ông cho rằng nếu một trận sóng thần lớn thực sự xảy ra, Fudai sẽ không có cơ hội sửa sai lần thứ hai.
Thảm hoạ sóng thần lịch sử
Ngày 11/3/2011, sau khi động đất xảy ra, hệ thống cửa chắn sóng tại Fudai đã được đóng lại để ngăn sóng thần tràn vào khu dân cư.
Dấu nước còn lại trên công trình cho thấy sóng biển thực tế đã dâng rất cao, thậm chí vượt qua một phần hệ thống chắn sóng. Tuy nhiên, công trình đã làm giảm đáng kể sức tấn công của cơn sóng dữ.
Địa hình tự nhiên của Fudai vốn nằm giữa hai sườn núi, cũng góp phần tạo thêm lớp bảo vệ cho ngôi làng.
Trong khi nhiều thị trấn ven biển lân cận bị san phẳng, Fudai vẫn gần như nguyên vẹn sau thảm họa.
“Nó tốn rất nhiều tiền. Nhưng nếu không có nó, Fudai đã biến mất rồi,” ngư dân Satoshi Kaneko chia sẻ với truyền thông Nhật Bản sau thảm họa.
Ngay cả Thị trưởng Hiroshi Fukawatari, người từng tham gia giám sát công trình, cũng thừa nhận ông từng nghi ngờ quy mô của dự án.
“Tôi từng tự hỏi liệu chúng ta có thực sự cần một công trình lớn đến vậy hay không,” ông nói. “Nhưng giờ nhìn lại, hiệu quả của nó thực sự đáng kinh ngạc.”
Lời cảm ơn đến sau nhiều năm
Ông Kotoku Wamura rời nhiệm sở năm 1987 và qua đời năm 1997 ở tuổi 88.
Khi về hưu, ông Wamura đứng trước các nhân viên trong làng để nói lời tạm biệt: “Ngay cả khi gặp phải sự phản đối, hãy giữ vững niềm tin và hoàn thành những gì mình đã bắt đầu. Cuối cùng, mọi người sẽ hiểu.”
Ông không thể tận mắt chứng kiến công trình mà mình kiên quyết bảo vệ suốt nhiều thập kỷ đã cứu sống biết bao người dân Fudai.
Nhưng sau trận sóng thần năm 2011, rất nhiều cư dân đã tìm đến mộ ông để đặt hoa và bày tỏ lòng biết ơn.
Người từng bị xem là “điên rồ” cuối cùng lại trở thành người âm thầm bảo vệ cả một ngôi làng khỏi thảm họa.
Có lẽ, điều khiến người dân biết ơn nhất không chỉ là bức tường chắn sóng ấy, mà còn là sự kiên định của một con người đã chấp nhận bị nghi ngờ suốt nhiều năm để đổi lấy sự bình an cho thế hệ sau.
Mỹ Mỹ (Tổng hợp)
BÀI CHỌN LỌC:
Tìm thấy cội nguồn cái đẹp từ một cuốn sách
Cậu bé vượt qua tự kỷ nhờ kết duyên cùng Phật pháp
XEM THÊM:
Vì sao trong kiếp nạn vẫn luôn có những người may mắn thoát chết?
Đại nạn đã định sẵn, chỉ người thiện lương mới thoát được tai ương
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
