Bên trong hộp sọ của chúng ta là một hệ thống sinh học phức tạp bậc nhất vũ trụ: một khối lượng nặng khoảng 1,5 kg chứa tới 160 tỷ tế bào, trong đó có khoảng 100 tỷ neuron thần kinh liên tục kết nối và truyền tải thông tin. Từ lâu, giới khoa học luôn tò mò: Điều gì sẽ xảy ra với “máy tính sinh học” này khi con người bước vào trạng thái cầu nguyện, thiền định hoặc trải nghiệm tâm linh sâu sắc?
Để đi tìm lời giải đáp khách quan nhất dưới lăng kính y học thực chứng, Tiến sĩ Andrew Newberg (Giám đốc Nghiên cứu tại Viện Sức khỏe Tích hợp Marcus thuộc Bệnh viện Đại học Thomas Jefferson) đã dành nhiều năm thực hiện các công trình nghiên cứu đột phá. Bằng việc sử dụng công nghệ quét não tiên tiến, ông đã mở ra một chương mới cho lĩnh vực Thần kinh học tôn giáo (Neurotheology), mang đến những phát hiện khiến cả giới khoa học lẫn cộng đồng đại chúng phải thay đổi góc nhìn.
1. Các nhà khoa học đã “chụp ảnh” bộ não lúc cầu nguyện như thế nào?
Để nghiên cứu trạng thái tinh thần đặc biệt này, Tiến sĩ Newberg không thể sử dụng các máy quét cộng hưởng từ (fMRI) thông thường. Tiếng ồn lớn và không gian chật hẹp, cô lập của máy fMRI rất dễ làm xao nhãng tâm trí người tham gia. Thay vào đó, ông đã áp dụng một kỹ thuật hình ảnh học hạt nhân mang tên SPECT (Chụp cắt lớp vi tính phát xạ đơn photon).
Đối tượng nghiên cứu là các nữ tu dòng đạo Phran-xít – những người đã có hàng chục năm thực hành thể loại cầu nguyện chiêm niệm sâu sắc. Trong phòng thí nghiệm, các nữ tu được ngồi cầu nguyện trong một không gian yên tĩnh tuyệt đối. Họ cầm trên tay một sợi dây thừng nối ra ngoài phòng điều khiển.
Ngay khi đạt tới đỉnh điểm của sự tập trung và cảm nhận được sự kết nối tâm linh mạnh mẽ nhất, các nữ tu sẽ giật nhẹ sợi dây để ra hiệu. Lúc này, các nhà nghiên cứu sẽ ngay lập tức đưa một hợp chất đặc biệt (đảm bảo an toàn cho sức khỏe) vào cơ thể. Hợp chất này sẽ theo dòng tuần hoàn đi thẳng lên não và đánh dấu lại lượng máu đang tập trung ở các vùng não ngay tại khoảnh khắc đó. Sau đó, các nữ tu được đưa vào máy quét SPECT để chụp lại một bản đồ màu, hiện rõ toàn bộ hoạt động của bộ não tại đúng giây phút họ cầu nguyện.”
2.Bản đồ màu sắc của não bộ: Khi “cái tôi” tạm thời biến mất
Hình ảnh thu được từ máy quét SPECT được mã hóa thành các dải màu sắc trực quan dựa trên lưu lượng máu: vùng màu đỏ biểu thị mức độ hoạt động thần kinh cao nhất, chuyển dần sang vàng, và vùng màu xanh thể hiện mức độ hoạt động thấp nhất.
Khi so sánh ảnh quét lúc nghỉ ngơi bình thường và lúc cầu nguyện sâu, Tiến sĩ Newberg phát hiện ra những biến chuyển kỳ diệu:
Thùy trán (Frontal Lobe) rực sắc đỏ: Vùng não nằm ngay sau trán – nơi chịu trách nhiệm về khả năng tập trung, tư duy logic và điều hóa hành vi – hoạt động vô cùng mạnh mẽ. Điều này đập tan định kiến cho rằng cầu nguyện hay thiền định là trạng thái mơ màng, thụ động hay trốn tránh thực tại. Ngược lại, đó là một quá trình đòi hỏi sự tập trung định tâm ở mức độ rất cao.
Vùng ngôn ngữ phát sáng mạnh: Các vùng não liên quan đến việc xử lý và sản sinh ngôn ngữ (đặc biệt là ở phía dưới bên trái) hiển thị mức năng lượng cao, phản ánh chính xác hoạt động nội tâm của các nữ tu khi họ đang liên tục trò chuyện và gửi gắm lời nguyện ước.
Sự “hạ nhiệt” kinh ngạc của Thùy đỉnh (Parietal Lobe): Đây được coi là phát hiện đắt giá nhất của nghiên cứu. Thùy đỉnh phía sau – cụ thể là vùng định hướng không gian (Orientation Association Area – OAA) – có chức năng giúp con người phân biệt ranh giới vật lý của cơ thể: đâu là cơ thể của tôi và đâu là thế giới bên ngoài. Trên ảnh quét SPECT, vùng này đột ngột sụt giảm lưu lượng máu nghiêm trọng, chuyển từ màu đỏ sang màu vàng/xanh. Khi vùng định vị này bị “tắt tiếng”, ranh giới giữa cái tôi và thế giới bị xóa nhòa. Nó giải thích một cách hoàn hảo dưới góc độ sinh học vì sao người cầu nguyện sâu thường trải qua cảm giác hòa nhập làm một, không còn cô độc mà kết nối tuyệt đối với Đấng tối cao hoặc vũ trụ.
3. Chi tiết thú vị: Bộ não của người không có niềm tin
Bác sĩ Newberg cũng thử làm thí nghiệm tương tự với những người không tin vào thần thánh, tâm linh (người vô thần).
Khi bắt họ ngồi im và cố gắng tưởng tượng hoặc nghĩ về Chúa, hình ảnh bộ não của họ không có bất kỳ thay đổi nào. Các vùng não vẫn hiện màu giống hệt như lúc họ đang ngồi nghỉ ngơi bình thường. Điều này cho thấy, sự bình yên và cảm giác linh thiêng không tự nhiên mà có. Nó là kết quả của một quá trình thực hành, lòng tin tưởng và sự rèn luyện tâm trí đều đặn mỗi ngày.
4. Lời kết: Trải nghiệm tâm linh là có thật
Nhiều người nghĩ rằng những cảm giác linh thiêng hay sự bình yên khi cầu nguyện chỉ là do con người tự tưởng tượng ra. Nhưng nghiên cứu này đã chứng minh: Trải nghiệm tâm linh là có thật và nó để lại dấu vết rõ ràng trên cơ thể chúng ta.
Khoa học thần kinh đã thành công trong việc chứng minh rằng trải nghiệm tâm linh, cầu nguyện hay thiền định là có thật, có cơ sở vật lý và sinh học rõ ràng trên cơ thể người, chứ không phải là sự hoang tưởng.
Nhưng những giá trị chuyển hóa sâu sắc mà nó mang lại: sự bình yên nội tại, giảm thiểu nỗi sợ hãi về sự tồn tại, khả năng điều tiết cảm xúc ổn định và sự thấu cảm vẫn là những dấu ấn vô hình, vượt lên trên mọi thước đo thuần túy của công nghệ hiện đại.
Mặc dù các thiết bị tối tân có thể chụp được khu vực não nào đang bật, nơi nào đang tắt, nhưng chúng không thể đo hết được niềm vui, sự nhẹ lòng và những thay đổi tốt đẹp trong tính cách của một người sau khi họ bước qua những khoảng lặng.
Việc dành ra một khoảng thời gian trong ngày để lắng lại, cầu nguyện hay thiền định chính là liều thuốc bổ miễn phí giúp bộ não của bạn được nghỉ ngơi và khỏe mạnh hơn.
***
Nguồn tham khảo: Bài phân tích “Hard-Wired for Faith: The Religious Experience and the Brain” của Tiến sĩ Vật lý Robert Kurland đăng tải trên chuyên trang giáo dục Magis Center. Nội dung trích dẫn trực tiếp các công trình và hình ảnh quét não thực tế của Giáo sư/Bác sĩ thần kinh Andrew Newberg (Marcus Institute of Integrative Health thuộc Đại học Thomas Jefferson).
Theo Chuyên trang Magis Center
XEM THÊM:
Thiên cổ kỳ thư được dịch ra 46 ngôn ngữ, có mặt trên 160 quốc gia và vùng lãnh thổ
Nữ họa sĩ nhỏ tuổi vẽ nên hy vọng trong thời loạn lạc
XEM THÊM:
Hiện tượng kỳ bí: ‘Thần giao cách cảm’ giữa người với người và giữa người với thực vật
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
