Ngư dân tình cờ bắt được “thủy quái” nặng 150kg: Chuyên gia nói hiếm gặp đến mức cả đời chỉ thấy một lần

Những ngày giữa tháng 6 vừa qua, mạng xã hội Philippines xôn xao trước hình ảnh một con “thủy quái” khổng lồ nặng tới 150kg, dài hơn 2 mét, bị ngư dân ở thị trấn ven biển Paracale, tỉnh Camarines Norte tình cờ bắt được. Sự việc được các trang tin địa phương đăng tải trong khoảng ngày 18–19/6, lập tức thu hút sự chú ý, không chỉ bởi kích thước khổng lồ của con cá mà còn vì ý nghĩa sinh thái đằng sau “chiến lợi phẩm” hiếm có.

Theo bản tin của chương trình Balitanghali (Philippines) phát sóng ngày 18/6, sự việc xảy ra tại Barangay Palanas, Paracale. Nhóm 7 ngư dân đã mất nhiều công mới đưa được con cá lên bờ. Những bức ảnh và đoạn video ghi lại cho thấy cảnh tượng hàng chục người dân trong làng tụ tập để chứng kiến, chụp ảnh cùng con cá có lớp vảy óng ánh và thân hình đồ sộ.

Một người dân không giấu nổi sự kinh ngạc thốt lên: “Đây là lần đầu tiên tôi tận mắt thấy một con cá lớn đến vậy.” Ngay sau khi đưa vào bờ, một doanh nhân sành sỏi đã nhanh chóng mua lại con cá, dự kiến phục vụ tại một nhà hàng cao cấp trong khu vực.

Trang Facebook Publiko ngày 19/6 cũng chia sẻ lại hình ảnh, khẳng định “một con lapu-lapu nặng 150kg đã bị bắt ở Paracale, Camarines Norte”.

“Thủy quái” của đại dương

Ở Philippines, cá mú thường được gọi là lapu-lapu. Trong trường hợp này, con cá được cho là thuộc loài cá mú khổng lồ (giant grouper), loài cá xương lớn nhất sinh sống ở các rạn san hô. Theo các tài liệu khoa học, cá mú khổng lồ có thể đạt chiều dài tới 2,7 mét và cân nặng hơn 400kg trong điều kiện lý tưởng. Chúng phân bố chủ yếu ở các vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới, sinh sống gần rạn san hô, các bãi đá ngầm hoặc thậm chí ở khu vực cửa sông.

Là loài ăn thịt điển hình, cá mú khổng lồ săn mồi bằng cách phục kích. Thực đơn của chúng khá đa dạng, bao gồm cá nhỏ, giáp xác, bạch tuộc, thậm chí cả rùa biển non. Chính kích thước khổng lồ cùng tập tính săn mồi khiến chúng được nhiều ngư dân gọi bằng cái tên “thủy quái” của đại dương.

Niềm vui xen lẫn nỗi lo

Trước niềm hân hoan của làng chài, các chuyên gia bảo tồn lại bày tỏ sự lo ngại. Cá mú khổng lồ được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) xếp vào nhóm “dễ bị tổn thương” (Vulnerable) trong Sách đỏ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tốc độ sinh trưởng chậm, tuổi trưởng thành muộn và khả năng sinh sản hạn chế. Khi bị khai thác quá mức, quần thể của chúng rất khó phục hồi.

Không chỉ bị đe dọa bởi hoạt động đánh bắt, môi trường sống của cá mú khổng lồ, đặc biệt là rạn san hô cũng đang chịu áp lực nặng nề từ biến đổi khí hậu, ô nhiễm và các hoạt động khai thác hủy diệt.

“Đây là loài cá có giá trị kinh tế cao, thịt được coi là đặc sản và có thể được bán với giá lớn. Nhưng chính điều đó lại khiến số lượng của chúng suy giảm nghiêm trọng,” một nhà nghiên cứu hải dương học tại Đại học Philippines từng cảnh báo.

Góc nhìn bảo tồn

Philippines vốn nổi tiếng với hệ sinh thái biển đa dạng, nơi nhiều loài cá lớn từng được ghi nhận. Tuy nhiên, việc những cá thể khổng lồ xuất hiện ngày càng hiếm. Thực tế, trong vòng nhiều năm qua, hầu hết các thông tin về cá mú nặng hàng trăm kg đều gây xôn xao vì tính hiếm hoi của chúng.

Các chuyên gia nhấn mạnh: “Một con cá mú khổng lồ nặng tới 150kg thực sự hiếm có. Xác suất để ngư dân gặp được cá thể như vậy gần như chỉ xảy ra một lần trong cả đời.”

Các tổ chức môi trường quốc tế kêu gọi các quốc gia ven biển, trong đó có Philippines, cần siết chặt quản lý khai thác, đồng thời mở rộng các khu bảo tồn biển. Những con cá khổng lồ như vậy, nếu còn sống trong môi trường tự nhiên, không chỉ đóng vai trò quan trọng trong cân bằng sinh thái mà còn có giá trị to lớn trong nghiên cứu khoa học và du lịch sinh thái.

Với ngư dân Paracale, việc bắt được con cá mú khổng lồ chắc chắn là một kỷ niệm khó quên. Thế nhưng, bên cạnh niềm tự hào và lợi ích kinh tế trước mắt, vụ việc cũng gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh: những “thủy quái” đại dương đang ngày một ít đi.