Ngày 11/1, Thủ tướng hai nước Anh và Nhật Bản đã ký một thỏa thuận quốc phòng mới được xem là “cực kỳ quan trọng” để có thể triển khai quân đội tới các quốc gia của nhau.
Thủ tướng Rishi Sunak và Thủ thướng Fumio Kishida đã ký thỏa thuận tại London, trong đó nhà lãnh đạo Vương quốc Anh nói với vị khách của mình rằng “mối quan hệ giữa hai nước chúng ta đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết, không chỉ về thương mại và an ninh mà còn về các giá trị của đôi bên”.
Thỏa thuận này là dấu hiệu mới nhất cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng của Vương quốc Anh đối với khu vực châu Á-Thái Bình Dương và nỗ lực của Tokyo nhằm củng cố các liên minh để đối mặt với những thách thức mới do Trung Quốc đặt ra.
Đây là cơ sở pháp lý cho việc triển khai quân đội Anh và Nhật Bản trên lãnh thổ của nhau để huấn luyện và thực hiện các hoạt động khác.
Thỏa thuận mới ký kết này thể hiện “sự nghiêng về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương” mới trong chính sách đối ngoại của Anh sau khi nước này rời Liên minh Châu Âu. Đồng thời qua việc ký thỏa thuận trên Anh, xác nhận Nhật Bản là đồng minh Đông Á quan trọng của mình.
Văn phòng của Thủ tướng Anh gọi đây là “thỏa thuận quốc phòng quan trọng nhất giữa hai nước trong hơn một thế kỷ”. Phía Anh nói rằng: “Thỏa thuận tiếp cận đối ứng này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với cả hai quốc gia chúng ta – nó củng cố cam kết của chúng ta đối với Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và nhấn mạnh những nỗ lực chung của chúng ta nhằm tăng cường an ninh kinh tế”.
Các cuộc đàm phán về thỏa thuận trên được bắt đầu từ năm 2021.
Nhật Bản được biết đã ký một hiệp định tương tự với Úc vào tháng 1 năm ngoái và Tokyo gần đây đã xem xét lại chính sách quốc phòng và an ninh của mình để giải quyết áp lực ngày càng tăng từ Trung Quốc.
Euan Graham, một thành viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, mô tả thỏa thuận này là “một bước tiến khá quan trọng đối với cả hai nước về mối quan hệ quốc phòng song phương”.
Tàu và máy bay của Anh có thể đến thăm Nhật Bản và ngược lại, nhưng quá trình này “phức tạp về mặt ngoại giao” và mỗi lần đều cần có sự cho phép của Bộ Ngoại giao. Thay vào đó, thỏa thuận mới sẽ tạo ra sự thuận lợi hơn.
Graham nói với AFP: Điều đó sẽ tạo điều kiện dễ dàng hơn cho việc “đưa một tàu khu trục đến thăm Yokosuka, hoặc đưa một nhóm quân đội, hoặc đưa một số Thủy quân lục chiến Hoàng gia muốn huấn luyện với lực lượng đổ bộ Nhật Bản”.
Thách thức từ Trung Quốc
Nhật Bản có một hiến pháp hòa bình sau chiến tranh, họ giới hạn khả năng quân sự của mình đối với các biện pháp phòng thủ bề ngoài.
Nhưng tháng trước, chính phủ Nhật đã phê duyệt kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng lên 2% GDP vào năm 2027, tăng từ mức 1% truyền thống và cảnh báo rằng chính Trung Quốc đặt ra “thách thức chiến lược lớn nhất từ trước đến nay” đối với an ninh của nước này.
Anh cũng ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn trong cách tiếp cận với Trung Quốc, khi Sunak cảnh báo vào tháng 11 rằng Bắc Kinh đặt ra một “thách thức mang tính hệ thống” đối với các giá trị và lợi ích của Vương quốc Anh.
Tháng trước, Anh, Ý và Nhật Bản cho biết họ sẽ cùng nhau phát triển một loại máy bay chiến đấu trong tương lai.
“Chương trình Không quân Chiến đấu Toàn cầu” mới dự kiến sẽ sản xuất các máy bay phản lực đầu tiên vào năm 2035.
Năm ngoái, một tàu tuần tra của Anh cũng lần đầu tiên tham gia “Exercise Keen Sword” – một hoạt động huấn luyện thường xuyên ở Thái Bình Dương do hải quân Nhật Bản và Mỹ tiến hành.
Ông Kishida hiện đang có chuyến công du tới các đồng minh G7 để thảo luận về các vấn đề an ninh, mà trọng tâm sẽ là cuộc gặp với Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden vào thứ Sáu.
Tại Paris, ông và Emmanuel Macron đã cam kết với Kishida về các mối quan hệ sâu sắc hơn. Tổng thống Pháp hứa sẽ duy trì “các hành động chung ở Thái Bình Dương” và “sự hỗ trợ không ngừng” của Pháp chống lại sự xâm lược của Triều Tiên.
Nhật Bản là nước giữ chức chủ tịch G7 năm nay và Kishida đã tuyên bố nhóm này sẽ duy trì sự hỗ trợ cho Ukraine.
V.N (T/h).
