Người xưa có câu: “Gia hòa vạn sự hưng”. Thế nhưng, cái chữ “hòa” ấy rốt cuộc đến từ đâu? Trong đạo lý vận hành của một gia đình, thường ẩn chứa một bí mật ít ai biết tới: Đức của người đàn ông, phần nhiều nằm ở đôi bàn tay cần cù gây dựng; còn đức của người phụ nữ, lại nằm ở việc tu dưỡng cái miệng. Nếu nói trách nhiệm của người chồng là che mưa chắn gió cho gia đình, thì trí tuệ của người vợ lại hoàn toàn ẩn chứa trong lời ăn tiếng nói.
Người vợ như đất mẹ, lời nói chính là “dưỡng chất”
Tại sao trong đạo làm vợ, lời nói lại là điều quan trọng bậc nhất? Thánh hiền xưa dạy “Hậu đức tải vật” (đức dày mới chở được vật), mà trong ngũ hành của gia đình, người vợ tượng trưng cho đất, gọi là Khôn đạo. Thế nào là đất? Trong cuốn Thuyết văn giải tự có giải thích rất thấu đáo: “Đất là nơi nuôi dưỡng vạn vật”.
Xin quý vị hãy chiêm nghiệm chữ “nuôi dưỡng” này. Thiên chức của đất là sinh sôi vạn vật. Đất sinh ra thứ gì, thế gian sẽ mọc lên thứ đó. Nếu người vợ thốt ra những lời nhu hòa như cam lộ, gia đình ắt sẽ sinh ra những cây đại thụ, chồng có chí hướng, con cái nên người; nếu thốt ra những lời độc địa và gai góc, gia đình ắt sẽ cỏ dại mọc đầy, chồng sinh lòng muốn lánh xa, con cái dần trở nên ngỗ nghịch.
Lời nói của con người chính là biểu hiện của tâm tính. Là mảnh đất của gia đình, mỗi lời người vợ nói ra hằng ngày đều là “khí hậu” và “dưỡng chất” mà mảnh đất này ban tặng cho gia đình. Đôi môi của bạn chính là thứ quyết định gia đình bạn là mùa xuân ấm áp hay là băng giá mùa đông.
Đứng đầu tứ đức và trí tuệ của “phụ ngôn”
Người xưa thấu hiểu đạo lý này, nên đã liệt “phụ ngôn” (lời nói của người phụ nữ) vào một trong bốn đức tính quan trọng của người phụ nữ, chỉ đứng sau “phụ đức”. Nữ sĩ Ban Chiêu đời Hán trong cuốn Nữ giới đã định nghĩa rất chuẩn xác về “phụ ngôn”, trải qua hàng nghìn năm vẫn là quy tắc vàng trong đối nhân xử thế: “Chọn lời mà nói, không nói lời ác, đúng lúc mới nói, không khiến người nghe chán ghét”.
Quy tắc vàng này đã nói lên chân lý của nghệ thuật giao tiếp cao thượng:
Chọn lời mà nói: Lời nói phải qua suy nghĩ, phải có chọn lọc, đáng nói mới nói, không đáng nói thì phải ngậm miệng giữ kín.
Không nói lời ác: Không vì nhanh miệng mà nói những lời tổn thương, nguyền rủa hay cay nghiệt.
Đúng lúc mới nói: Phải biết nhìn thời thế, khi chồng mệt mỏi, con cái chán nản, cần biết im lặng hoặc vỗ về, chớ nên đổ thêm dầu vào lửa.
Không khiến người nghe chán ghét: Lời nói phải có chừng mực, khiến người nghe cảm thấy như tắm gió xuân, chứ không phải sinh tâm chán ghét.
Đạo lý này tuy đơn giản, nhưng lại là gốc rễ khiến vô số gia đình ngày nay đổ vỡ. Nhiều người vợ vốn không phải người xấu, nhưng chỉ vì không thấu hiểu “bốn giới hạn” này mà tự tay hủy hoại hạnh phúc gia đình.
Nỗi bi ai lớn nhất: Tay làm việc tốt, miệng lại “thiêu rụi rừng công đức”
Trong cuộc sống, ta thường thấy nhiều người phụ nữ chịu nhiều tủi thân, suốt ngày than vãn: “Tôi vì gia đình này mà móc gan móc ruột, sớm khuya vất vả, chăm sóc già trẻ, tại sao chồng vẫn oán trách tôi? Tại sao con cái không thân thiết với tôi?”. Câu trả lời thường rất tàn khốc: Vấn đề không nằm ở đôi tay bạn, mà nằm ở cái miệng của bạn. Nhiều phụ nữ cần cù rơi vào cái vòng lặp ác tính: “Làm việc — oán trách — lại làm việc — lại oán trách”.
Bạn vất vả làm một mâm cơm ngon (tích đức), nhưng trong bữa ăn lại không ngừng ca cẩm chồng bất tài (tổn đức); bạn dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ (tích đức), nhưng khi chồng vừa bước chân vào cửa đã oán trách mệt mỏi và tủi thân (tổn đức).
Điều này giống như vất vả trồng được một rừng công đức, cuối cùng lại dùng miệng châm một mồi lửa, trong nháy mắt cháy sạch không còn. Đây gọi là “lửa thiêu rừng công đức”. Tại sao cổ nhân nhấn mạnh “đức của vợ nằm ở tu khẩu”? Bởi vì “oán khí” đủ sức triệt tiêu “sức lao động”. Trong mắt người thân, sự vất vả của bạn đã sớm trở nên vô giá trị trong những lời oán trách, chỉ trích và ngôn từ cay nghiệt. Thậm chí, sự cống hiến của bạn còn trở thành gánh nặng của gia đình, bởi mỗi việc bạn làm dường như đều kèm theo cái giá “phải nghe tôi trút giận”.
Đức của chồng ở đôi tay, đức của vợ ở việc tu khẩu
Người đàn ông là Trời (Càn), chủ dương, chủ ngoại, nên cần cần cù, dùng đôi tay để gây dựng, gánh vác, đó là đức hạnh của người nam nhi. Người phụ nữ là Đất (Khôn), chủ âm, chủ tĩnh, nên cần nhu thuận, dùng việc tu khẩu để hàm dưỡng, bao dung, đó là đức hạnh của người phụ nữ.
Đây không phải là bảo phụ nữ đừng làm việc, mà là tiết lộ chiến lược quản trị gia đình hiệu quả hơn: Là người vợ, nói một câu như gió xuân thổi qua, giá trị còn hơn cả việc lau sàn thêm mười lần, giặt thêm mười bộ quần áo! Ngôn ngữ là năng lượng. Một lời khích lệ ấm áp có thể khiến người chồng đang thất chí bừng tỉnh; một lời an ủi dịu dàng có thể khiến đứa trẻ bị tổn thương tìm lại tự tin. Đây chính là sức mạnh của đất — nâng đỡ, chuyển hóa và sinh sôi.
Thay đổi vận mệnh, bắt đầu từ việc “đặt việc trong tay xuống”
Nếu bạn mong muốn gia đình hòa thuận, chồng yêu thương, con cái nên người, hãy ghi nhớ câu này: Muốn hưng gia vượng tộc, hãy bắt đầu từ việc tu khẩu. Từ hôm nay, hãy để đôi bàn tay đang bận rộn không ngừng kia được nghỉ ngơi một chút. Đừng vội lau cái bàn, đừng vội rửa cái bát. Hãy tĩnh tâm lại, tu dưỡng lời nói của bạn.
Dùng sự tán thưởng thay cho oán trách; dùng sự thấu hiểu thay cho chỉ trích; dùng sự lắng nghe thay cho càm ràm. Khi bạn không còn dồn hết tâm trí vào việc “làm lụng” nữa, mà chuyển sang nghệ thuật “nói năng”, bạn sẽ kinh ngạc nhận ra: Việc bạn làm tuy ít đi, nhưng tiếng cười trong nhà lại nhiều hơn; thân tâm bạn tuy an nhàn, nhưng chồng con lại càng yêu kính bạn hơn. Đây chính là khởi đầu để một người phụ nữ chuyển hóa gia vận.
Theo Trần Tĩnh (SecretChina)
BÀI CHỌN LỌC:
Tìm thấy cội nguồn cái đẹp từ một cuốn sách
Thiên cổ kỳ thư được dịch ra 46 ngôn ngữ, có mặt trên 160 quốc gia và vùng lãnh thổ
XEM THÊM:
Hướng Thần cầu nguyện vì sao không linh, tự cầu nhiều phúc bằng cách nào?
Tìm thầy bói giải hạn, bất ngờ thầy đã giải nghệ và tặng bí quyết cải biến số mệnh
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
