Hôm 10/4 vừa qua, Tổng Thống Mỹ Donald Trump ca ngợi Palantir trên mạng xã hội Truth Social trong bối cảnh cổ phiếu công ty phần mềm AI này lao dốc 14%, ghi nhận tuần tồi tệ nhất hơn một năm.
“Palantir đã chứng minh có năng lực và trang bị chiến đấu rất mạnh. Cứ hỏi kẻ thù của chúng ta là biết”, ông Trump viết.
Quân đội Mỹ đang sử dụng nền tảng Maven Smart System tích hợp AI của Palantir Technologies để xác định mục tiêu ở Trung Đông, liên quan đến các cuộc tấn công nhằm vào Iran bắt đầu từ cuối tháng 2.
Palantir phụ thuộc vào khách hàng chính phủ, gồm cả Lầu Năm Góc và Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) Mỹ, chiếm hơn một nửa doanh thu tại Mỹ.
Thực tế, Palantir đóng vai trò là một “nhà thầu phân tích”, cung cấp các công cụ để chính phủ khai thác những kho dữ liệu khổng lồ vốn đang nằm rải rác ở nhiều cơ quan khác nhau. Trong đó, hệ thống mang tên “Gotham” chính là chức năng cốt lõi, giúp chuyển đổi những thông tin rời rạc thành một bức tranh thống nhất.
Điểm mạnh nhất của Palantir nằm ở khả năng xóa bỏ các rào cản dữ liệu rời rạc. Trước đây, hồ sơ thuế, dữ liệu nhập cảnh, hồ sơ tiền án tiền sự và lịch sử di chuyển thường nằm ở các hệ thống độc lập.
Palantir đã tích hợp tất cả vào một môi trường duy nhất. Tại đây, các dòng dữ liệu thô biến thành các thực thể sống động như con người, phương tiện, hoặc địa điểm, cho phép các nhà điều tra khai thác gần như toàn bộ dữ liệu của một thực thể.
Chỉ với vài thao tác, các nhân viên an ninh có thể truy xuất một mạng lưới quan hệ phức tạp của bất kỳ đối tượng nào. Khả năng tìm kiếm chi tiết đến mức đáng kinh ngạc: từ những đặc điểm nhận dạng như hình xăm, cho đến các mối quan hệ xã hội gián tiếp hay thói quen mua sắm hàng ngày.
Chính sự “bản đồ hóa” toàn diện này đã biến Palantir trở thành công cụ đắc lực trong việc thực thi pháp luật và quản lý biên giới tại Mỹ.
Maven là gì và nó hoạt động như thế nào?
Trước thời điểm các đợt không kích nhằm vào Tehran ngày 28/2, theo chỉ đạo của Lầu Năm Góc, một phần mềm đã rà soát khối lượng khổng lồ dữ liệu – từ ảnh vệ tinh đến video do máy bay không người lái ghi lại – để xây dựng hơn một nghìn phương án tấn công cho các chỉ huy Mỹ. Những quyết định vốn có thể khiến con người mất vài ngày để phân tích nay được rút ngắn xuống chỉ còn vài phút.
Cốt lõi của hệ thống này là Maven Smart System (MSS) do Palantir Technologies phát triển, vận hành dựa trên nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) Claude tiên tiến của công ty Anthropic. Theo The Washington Post, dù Claude trước đó đã được sử dụng trong các nhiệm vụ chống khủng bố và cả chiến dịch truy bắt Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, đây là lần đầu tiên công nghệ này được triển khai trong một chiến dịch quân sự quy mô lớn.
Trong năm qua, chính phủ Mỹ đã cho phép kết hợp Maven với Claude, qua đó phát triển thành một công cụ được sử dụng thường xuyên ở hầu hết các lực lượng quân đội ở thời điểm hiện tại.
Hệ thống Maven thực chất là một nền tảng chỉ huy và điều phối có ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Nguồn gốc của nó bắt đầu từ chương trình Scarlet Dragon do Lầu Năm Góc triển khai năm 2017, với sự khởi xướng của Quân đoàn Nhảy dù số 18 thuộc Lục quân Mỹ.
Mục tiêu của chương trình này là xây dựng một mạng lưới tác chiến thống nhất, có sự hỗ trợ của AI, mang tên Hệ thống Chỉ huy và Kiểm soát Liên hợp Toàn diện (JADC2). Hệ thống này cho phép kết nối và tổng hợp dữ liệu tình báo từ mọi lực lượng, bao gồm lục quân, hải quân, không quân và cả các đơn vị hoạt động trong không gian.
Maven có khả năng nhận diện, theo dõi và phân loại các mục tiêu trên thực địa, từ phương tiện, vũ khí cho đến các công trình. Nhờ đó, thời gian xác định mục tiêu được rút ngắn đáng kể, từ vài giờ xuống còn chưa đầy một phút. Hệ thống này khai thác dữ liệu từ nhiều nguồn như hình ảnh máy bay không người lái, cảm biến vệ tinh và các kênh thông tin khác.
Không chỉ dừng ở việc xác định mục tiêu, Maven còn hỗ trợ cái gọi là “hậu cần dự báo”, giúp các chỉ huy ước tính trước nhu cầu tiếp tế, tránh tình trạng thiếu hụt, đồng thời đưa ra gợi ý về thời điểm và cách thức triển khai hỏa lực phù hợp.
Chuẩn đô đốc Brad Cooper – người phụ trách các hoạt động của Mỹ tại Trung Đông – cho biết các nền tảng AI đang giúp sĩ quan xử lý khối lượng thông tin khổng lồ chỉ trong vài giây, từ đó hỗ trợ lãnh đạo loại bỏ dữ liệu nhiễu và đưa ra quyết định nhanh và hiệu quả hơn.
Theo Reuters, Lầu Năm Góc đã xếp Maven vào nhóm “chương trình chính thức” vào tháng 3, cho thấy nền tảng này sẽ được triển khai lâu dài trên toàn quân đội Mỹ.
Thực tế, Maven không phải là một hệ thống mới trong các hoạt động quân sự. Với nhiều phiên bản khác nhau, nền tảng này đã được quân đội Mỹ sử dụng suốt gần một thập kỷ. Ban đầu, nó được triển khai trong các chiến dịch nhằm vào lực lượng al-Shabaab ở Somalia.
Đến tháng 2/2024, Maven tiếp tục được dùng để hỗ trợ lập kế hoạch tấn công tại Iraq và Syria. Trước đó, năm 2021, hệ thống này cũng tham gia hỗ trợ một chiến dịch giải cứu dân thường ở Afghanistan, đồng thời góp mặt trong các hoạt động giám sát liên quan đến xung đột giữa Nga và Ukraine. Tháng 4 năm ngoái, NATO đã ký thỏa thuận mua Maven từ Palantir.
Theo ZNews, VTC News
BÀI CHỌN LỌC:
Đế chế La Mã suy tàn – Lời cảnh tỉnh cho nhân thế hôm nay
Chính quyền Trung Quốc bị lên án mạnh mẽ khi cuốn sách”Giết người theo nhu cầu” được công bố
XEM THÊM:
Ông Vance: Mỹ – Iran không đạt thỏa thuận sau 21 giờ đàm phán
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
