Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị toàn cầu đang leo thang từng ngày, một lời đe dọa sắc lạnh từ Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã làm rung chuyển bàn cờ quốc tế: “Nếu Trung Quốc động binh với Đài Loan, tôi sẽ ra tay đánh bom Bắc Kinh.”
Phát ngôn này, được thốt ra từ nhà lãnh đạo quyền lực nhất thế giới, không chỉ là một lời cảnh báo mà là một tín hiệu chiến lược, một đòn đánh tâm lý nhằm vào tham vọng bá quyền của Trung Quốc.
Cùng lúc đó, những chiếc oanh tạc cơ chiến lược B-52H của Mỹ, được hộ tống bởi tiêm kích F-2 Nhật Bản và KF-16 Hàn Quốc, đã xuất hiện ngay sát vùng trời Đông Á, áp sát khu vực phòng không của Trung Quốc, như một lời nhắc nhở rằng Hoa Kỳ không chỉ nói suông. Bắc Kinh, dù sở hữu sức mạnh quân sự đáng gờm, dường như đang bị đẩy vào thế cô lập, đối mặt với một liên minh ngầm giữa Mỹ và Nga, và phải đối phó với áp lực chiến lược chưa từng có.
Câu chuyện bắt đầu từ một loạt động thái ngoại giao kịch tính tại khu vực Đông Bắc Á. Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio, với nụ cười đầy ẩn ý, đã gặp gỡ hai nhân vật chủ chốt: Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov.
Trên bề mặt, những cái bắt tay và lời lẽ hòa hoãn giữa các bên dường như báo hiệu một cuộc đối thoại mang tính xây dựng. Tuy nhiên, đằng sau ánh mắt và những tuyên bố ngoại giao, một ván cờ địa chính trị phức tạp đang được sắp xếp. Trong khi Rubio thể hiện sự thân thiện mang tính chiến thuật với Vương Nghị, thái độ của ông với Lavrov lại kín đáo, bí ẩn, như thể đang che giấu những thỏa thuận không thể công khai. Truyền thông Trung Quốc, đặc biệt là tờ Hoàn Cầu Thời Báo, đã nhanh chóng phóng đại một “cái liếc mắt” giữa Rubio và Lavrov, biến nó thành dấu hiệu của một liên minh ngầm giữa Mỹ và Nga – một viễn cảnh khiến Bắc Kinh không khỏi hoang mang.
Sự lo lắng của Trung Quốc không phải là vô căn cứ. Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến sự chia rẽ địa chính trị giữa ba siêu cường – Mỹ, Trung Quốc và Nga – bất kỳ động thái liên kết nào giữa hai bên đều có thể làm đảo lộn cán cân quyền lực. Nga, dù suy yếu sau cuộc chiến Ukraine, vẫn sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, đủ sức tạo ra những chấn động toàn cầu. Trung Quốc, với tốc độ phát triển quân sự chóng mặt, đang nuôi tham vọng thay thế Mỹ để dẫn dắt trật tự thế giới mới. Trong khi đó, Hoa Kỳ dưới thời Trump đang áp dụng một chiến lược táo bạo: cô lập Trung Quốc bằng cách lôi kéo hoặc ít nhất trung lập hóa Nga. Tổng thống Trump, với phong cách ngoại giao khó lường, đã thể hiện sự cởi mở với Nga, khác hẳn người tiền nhiệm Joe Biden. Ông không chỉ tìm cách chấm dứt xung đột ở Ukraine mà còn muốn kéo Nga thoát khỏi sự phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc, qua đó phá vỡ liên minh Nga-Trung – một liên minh vốn được xây dựng trên sự thiếu tin cậy lẫn nhau.
Quan hệ Nga-Trung, dù được tô vẽ bằng những lời lẽ “hữu nghị sắt đá” giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Vladimir Putin, thực chất lại đầy rẫy mâu thuẫn. Lịch sử cho thấy hai quốc gia này chưa bao giờ là đồng minh thực sự.
Vùng Viễn Đông của Nga, đặc biệt là thành phố Vladivostok – hay Hải Sâm Uy theo cách gọi của Trung Quốc – vẫn là một vết thương lòng trong tâm thức người Trung Quốc. Những vùng đất này, từng bị Đế quốc Nga chiếm từ nhà Mãn Thanh suy yếu, giờ đây trở thành biểu tượng cho tham vọng phục hồi lãnh thổ của Bắc Kinh.
Trên mạng xã hội Trung Quốc, các phong trào chủ nghĩa dân tộc cực đoan liên tục kêu gọi “chiếm lại” Vladivostok, làm dấy lên căng thẳng ngầm giữa hai nước. Trong khi đó, Putin, với giấc mơ tái thiết đế chế Đại Nga, hiểu rõ rằng liên minh với Trung Quốc chỉ là giải pháp tình thế. Nếu Trump mở ra một cánh cửa để Nga tái hòa nhập với phương Tây, Putin sẽ không ngần ngại gạt Bắc Kinh sang một bên.
Trong bối cảnh này, sự xuất hiện của các oanh tạc cơ B-52H tại khu vực Đông Bắc Á không chỉ là một cuộc diễn tập quân sự thông thường mà là một thông điệp chiến lược rõ ràng. Các máy bay này, có khả năng mang vũ khí hạt nhân, đã bay thẳng vào vùng phòng không phía đông Trung Quốc, từ cảng quân sự Chiết Giang đến các điểm bố trí tên lửa chiến lược ở Nam Thông, tỉnh Giang Tô. Đi kèm với B-52 là các tiêm kích tối tân của Nhật Bản và Hàn Quốc, tạo thành một đội hình tác chiến phối hợp như trong thời chiến. Đây không còn là một cuộc phô diễn lực lượng mà là một buổi “tổng duyệt chiến tranh”, với mục tiêu chính là Trung Quốc.
Đặc biệt, sự hiện diện của B-2 Spirit – loại máy bay tàng hình có khả năng xuyên phá hệ thống phòng không mà không bị phát hiện – càng làm tăng thêm nỗi lo ngại của Bắc Kinh. Kinh nghiệm từ chiến dịch ném bom chính xác tại Iran, nơi các cơ sở hạt nhân bị phá hủy bởi B-2, khiến Trung Quốc không thể xem nhẹ mối đe dọa này.
Phản ứng của Trung Quốc trước những động thái này lại cho thấy sự bị động đáng ngạc nhiên. Bộ Ngoại giao Trung Quốc lặp lại những lời kêu gọi hòa bình quen thuộc, truyền thông nhà nước thì lên án Mỹ gây bất ổn khu vực, nhưng lực lượng quân sự của họ gần như không có bất kỳ hành động đáp trả nào. Hải quân không điều động, radar không phản ứng, và lực lượng tên lửa chiến lược giữ im lặng. Bắc Kinh hiểu rằng bất kỳ động thái leo thang nào cũng có thể đẩy họ vào thế bất lợi, rơi vào đúng cái bẫy chiến lược mà Mỹ đã giăng sẵn. Với chuỗi đảo thứ nhất – từ Nhật Bản, Hàn Quốc đến Đài Loan – đang trở thành một vòng vây chặt chẽ, Trung Quốc không còn không gian chiến thuật để đối đầu trực diện mà không làm tổn hại uy tín của mình.
Điểm nóng Đài Loan càng làm gia tăng căng thẳng. Với xu hướng độc lập ngày càng mạnh mẽ của hòn đảo này, Trung Quốc đang đối mặt với áp lực nội bộ và quốc tế. Trong khi Bắc Kinh coi việc thống nhất Đài Loan là “giấc mộng Trung Hoa” không thể thương lượng, thì Trump lại đưa ra một lời đe dọa trực diện: bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Đài Loan sẽ dẫn đến hậu quả thảm khốc, thậm chí là một cuộc tấn công vào chính Bắc Kinh.
Lời đe dọa này không chỉ nhằm răn đe mà còn là một cách để Trump tái khẳng định vị thế siêu cường của Mỹ, đồng thời làm lung lay tâm lý của giới lãnh đạo Trung Quốc. Trong khi đó, sự im lặng chiến lược của Trump về việc tham dự lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm chiến thắng chống Nhật tại Bắc Kinh càng khiến Trung Quốc rơi vào thế khó. Việc Trump không xác nhận cũng không từ chối lời mời của Trung Quốc là một đòn ngoại giao sắc bén, vừa giữ được quyền kiểm soát vừa làm Bắc Kinh mất mặt.
Bối cảnh nội bộ Trung Quốc càng làm tăng thêm sự bất ổn. Những tin đồn về sự lung lay quyền lực của Chủ tịch Tập Cận Bình, với sự trỗi dậy của phe cải cách và ảnh hưởng ngày càng lớn của Tướng Trương Hựu Hiệp trong quân đội, đang làm dấy lên nghi vấn về sự ổn định của chính quyền Bắc Kinh.
Hội nghị Bắc Đới Hà sắp tới được dự đoán sẽ là một sân khấu tranh giành quyền lực khốc liệt, nơi số phận của ông Tập có thể được định đoạt. Trong bối cảnh đó, lễ duyệt binh ngày 3/9 không chỉ là một sự kiện kỷ niệm mà còn là một màn trình diễn nhằm khẳng định tính chính danh của chính quyền. Tuy nhiên, nếu ông Tập không xuất hiện bên cạnh Putin trên khán đài Thiên An Môn, điều đó sẽ bị xem là dấu hiệu của sự yếu thế, làm tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh của Trung Quốc trên trường quốc tế.
Trong khi đó, sự hiện diện của Putin tại Bắc Kinh lại mang một ý nghĩa kép. Một mặt, nó củng cố hình ảnh liên minh Nga-Trung trước công chúng. Mặt khác, nó cũng là một cơ hội để Nga gửi tín hiệu đến Mỹ rằng Moscow vẫn giữ vai trò quan trọng trong bàn cờ toàn cầu. Tuy nhiên, với những động thái kín đáo giữa Trump và Putin, từ các cuộc gặp bí mật đến những lời mời gọi tái hòa nhập với phương Tây, Nga dường như đang nghiêng về phía Mỹ hơn là tiếp tục làm “tiểu đệ” cho Trung Quốc. Điều này khiến Bắc Kinh rơi vào trạng thái lo lắng tột độ, không chỉ vì sức mạnh quân sự của Mỹ mà còn vì nguy cơ bị cô lập hoàn toàn trên trường quốc tế.
Ván cờ địa chính trị tại Đông Á đang trở nên ngày càng phức tạp. Eo biển Đài Loan, biển Đông, và khu vực Đông Bắc Á không chỉ là những điểm nóng quân sự mà còn là nơi các siêu cường thể hiện ý chí và sức mạnh của mình. Với những chiếc B-52 áp sát, lời đe dọa ném bom Bắc Kinh từ Trump, và một liên minh ngầm giữa Mỹ và Nga đang hình thành, Trung Quốc đang đứng trước một tình thế hiểm nghèo. Họ không chỉ bị bao vây bởi các đối thủ quân sự mà còn bị đe dọa bởi sự cô lập ngoại giao và áp lực tâm lý chiến lược. Bắc Kinh, từng là bậc thầy trong việc thao túng bàn cờ quốc tế, giờ đây phải đối mặt với thực tế cay đắng: họ không còn là người điều phối cuộc chơi mà đã trở thành mục tiêu chính.
(Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả, chưa hẳn là quan điểm của TTK)
Theo SGNews
BÀI CHỌN LỌC:
