Trong vòng 30 năm qua, quần thể Voi ngoài tự nhiên ở Việt Nam đã suy giảm rất nhanh chóng với khoảng 80% số lượng cá thể đã biến mất. Các nhà khoa học ước tính, hiện chỉ còn khoảng 100 – 120 con ngoài tự nhiên, thuộc nhóm cực kỳ nguy cấp.
Tại Việt Nam, loài Voi châu Á từng có một vùng phân bố khá rộng từ Lai Châu dọc dãy Trường Sơn tới Tây Ninh và Bà Rịa-Vũng Tàu. Các địa phương từng ghi nhận quần thể Voi là Sơn La, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Đồng Nai và Bình Phước.
Theo Danh lục đỏ Việt Nam, vào năm 1990, loài Voi ở Việt Nam ước tính còn khoảng 1000 – 1500 cá thể. Tuy nhiên, 19 năm sau đó, số lượng cá thể chỉ còn dưới 200 con, tập trung chủ yếu ở Đắk Lắk (khoảng trên 100 cá thể), các nơi khác chỉ ghi nhận những tiểu quần thể nhỏ dưới 10 cá thể.
Các nhà khoa học lý giải, ở một số nơi loài Voi sinh sống, diện tích rừng tự nhiên bị suy giảm nghiêm trọng, chia cắt mạnh khiến vùng hoạt động của voi bị thu hẹp, xung đột voi – người gia tăng như ở Xuyên Mộc (Bà Rịa – Vũng Tàu), Tánh Linh, Đức Linh (Bình Thuận), Định Quán và Tân Phú (Đồng Nai), Ea HLeo (Đắc Lắc). Trong các năm 1993 và 2001 phải di chuyển các đàn voi ở Xuyên Mộc và Đức Linh tới Vườn Quốc gia Yok Đôn.
Hiện tại, ước tính quần thể Voi châu Á ở Việt Nam chỉ còn khoảng 100-120 cá thể, phân bố rải rác ở các tỉnh Sơn La, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Đăk Lăk, Lâm Đồng, Đồng Nai và Bình Phước. Đáng buồn là phần lớn các đàn voi chỉ có dưới 10 cá thể, sống tách biệt nhau, cấu trúc tuổi và tỉ lệ giới tính trong đàn không phù hợp để phát triển nên nguy cơ suy thoái do “quần thể nhỏ” và giao phối cận huyết là rất lớn.
Hiện nay chỉ ghi nhận 3 khu vực có số lượng voi trên 10 cá thể, có cấu trúc đàn phù hợp ở VQG Yok Đôn (Huyện Ea Súp, Đăk Lăk) khoảng 60-65 cá thể, Vườn Quốc gia Pù Mát (Nghệ An) còn khoảng 11-14 cá thể và Vườn Quốc gia Cát Tiên – Khu bảo tồn Thiên nhiên Văn hoá Đồng Nai còn khoảng 10-14 cá thể.
Các nhà bảo tồn nhận định, các đàn voi hoang dã ở Việt Nam đều đang đứng trước nguy cơ bị săn bắn và xâm hại để làm thực phẩm, dược liệu, đồ mỹ nghệ. Từ năm 2009 đến năm 2021 có khoảng 29 cá thể voi bị sát hại hoặc gặp tai nạn. Trung bình mỗi năm có ít nhất 4 cá thể voi bị chết hoặc gặp tai nạn, chiếm khoảng 3-4% tổng số cá thể voi hiện còn.
Ngoài ra, sinh cảnh sống của loài cũng bị chia cắt, thu hẹp và suy thoái do xâm lấn đất rừng tự nhiên để mở rộng đất sản xuất, khai thác lâm sản và xung đột với con người.
5 loài động vật đã biến mất trong tự nhiên tại Việt NamCác nhà khoa học của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa cập nhật cơ sở dữ liệu Danh lục Đỏ và biên soạn Sách Đỏ Việt Nam phiên bản năm 2024. So với phiên bản năm 2007, số lượng loài bị đe dọa trong Sách Đỏ Việt Nam 2024 đã tăng đáng kể, từ 836 loài lên 1.398 loài, tức hơn 60%. Trong đó, số loài động vật tăng 354 loài, số loài thực vật tăng 196 loài và số loài nấm tăng 6 loài. Đặc biệt, kết quả nghiên cứu cũng ghi nhận 5 loài động vật đã bị tuyệt chủng (bậc EX – Extinct) hoặc tuyệt chủng trong tự nhiên (bậc EW – Extinct in the Wild) ở Việt Nam gồm hươu sao, tê giác Java một sừng, gà lôi lam mào trắng, cá sấu hoa cà và rùa ba-ta-gua miền Nam. |
Tổng hợp (Theo Tiền Phong)
TIN CHỌN LỌC:
Xác chết đột nhiên tỉnh lại, kể cho bác sĩ nghe một sự thật kinh hoàng
XEM THÊM:
Dung tục hóa hình tượng Thần Phật, quả báo khôn cùng
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
