Bộ trưởng Bộ GD&ĐT sẽ quyết định biên soạn mới bộ sách giáo khoa (SGK) dùng chung cho cả nước hoặc lựa chọn, chỉnh lí từ các sách hiện hành.
Luật Giáo dục sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua ngày 10/12 quy định theo hướng mở: Cho phép Bộ GD&ĐT quyết định phương án biên soạn một bộ sách mới hoặc lựa chọn, chỉnh lí từ các bộ sách hiện hành tùy vào tình hình thực tiễn và quyết định của cấp có thẩm quyền.
Để triển khai, Bộ GD&ĐT cho biết, đang xây dựng phương án một bộ SGK thống nhất từ năm học 2026 – 2027, đồng thời kế thừa và phát huy ưu điểm của các bộ sách hiện có.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng) cho rằng, một bộ SGK phù hợp trước hết phải thực sự đáp ứng mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông 2018 là phát triển phẩm chất và năng lực người học, đổi mới phương pháp dạy học, chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển toàn diện. Vì vậy, tiêu chí phù hợp không chỉ nằm ở nội dung sách, mà còn ở tính tương thích với triết lí của chương trình.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đưa ra 4 tiêu chí quan trọng để có một bộ SGK phù hợp. Thứ nhất, về nội dung, phải bảo đảm tính khoa học, chính xác, hiện đại; không quá tải, không lặp lại. Kết cấu mạch lạc, sư phạm tốt, có khả năng hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp. Tính tích hợp, phân hóa rõ ràng, giúp học sinh ở các vùng miền khác nhau đều có thể tiếp cận được.
Thứ hai, về phương pháp và học liệu đi kèm, SGK hiện không thể tách rời hệ sinh thái học liệu: sách giáo viên, tài liệu điện tử, video minh họa, ngân hàng bài tập, bài giảng số… Một bộ SGK phù hợp phải đi kèm hệ thống học liệu đầy đủ, có khả năng hỗ trợ chuyển đổi số trong giáo dục, giúp tiết kiệm thời gian soạn bài cho giáo viên và tăng hiệu quả học tập của học sinh.
Tiếp đến, về tính ổn định và khả thi khi triển khai, SGK phải được thiết kế để giáo viên dễ dạy, học sinh dễ học. Tránh thay đổi liên tục gây xáo trộn trong nhà trường. Có độ ổn định đủ dài để cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch chuyên môn.
Cuối cùng về tính công bằng và bao trùm, học sinh vùng sâu, vùng xa vẫn có thể tiếp cận, sử dụng thuận lợi. Nội dung sách không mang tính cục bộ, mà phản ánh bức tranh chung của giáo dục quốc gia. “Nếu một bộ SGK đáp ứng đồng thời các yêu cầu về nội dung, phương pháp, học liệu, tính khả thi, tính công bằng, thì mới được coi là phù hợp, đúng nghĩa một bộ sách của quốc gia”, bà Việt Nga nói.
Cô Mai Thị Chúc Bình, giáo viên Toán, tỉnh Sơn La cho rằng, SGK môn Toán không nên tham nhiều kênh chữ như hiện nay, từ THCS đến THPT. Theo cô Bình, SGK Toán hiện hành khiến người đọc “hoa mắt”. Đồng thời, nếu thời lượng dạy không tăng thì phải giảm kiến thức. So với chương trình giáo dục 2006, kiến thức môn Toán đã giảm tải nhưng vẫn nặng so với học sinh. Tác giả viết sách ôm đồm quá nhiều kiến thức nên không sâu, học sinh vẫn “cưỡi ngựa xem hoa”.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng nêu một số thách thức khi thực hiện 1 bộ SGK. Việc thời gian gấp gáp; sự đa dạng của thực tiễn giáo dục (vùng núi, hải đảo, đô thị, nông thôn…) rất dễ nảy sinh mâu thuẫn giữa chuẩn chung và đặc thù riêng của địa phương. Cùng đó là tâm lí xã hội khi giáo viên đã làm quen với nhiều bộ sách qua 5 năm triển khai. Việc chuyển đổi sang một bộ sách mới sẽ lại phải làm quen, tập huấn, nghiên cứu cho kịp thời.
So với Luật Giáo dục năm 2019, Luật Giáo dục mới được Quốc hội thông qua có nhiều điểm mới liên quan SGK. Cụ thể, SGK phải cụ thể hóa yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông về mục tiêu, nội dung, phẩm chất và năng lực học sinh đồng thời định hướng phương pháp giảng dạy, kiểm tra và đánh giá chất lượng. Nội dung và hình thức trình bày không được mang định kiến về dân tộc, tôn giáo, nghề nghiệp, giới tính, lứa tuổi hay địa vị xã hội.
Cùng với đó, SGK sẽ được xuất bản dưới nhiều dạng, gồm sách in, sách chữ nổi Braille và sách điện tử. Hội đồng quốc gia thẩm định SGK được thành lập theo từng môn học, hoạt động giáo dục và chịu trách nhiệm về nội dung, chất lượng thẩm định. Bộ trưởng Bộ GD&ÐT sẽ phê duyệt SGK sau khi hội đồng quốc gia thẩm định đánh giá đạt yêu cầu; đồng thời ban hành tiêu chuẩn, quy trình biên soạn và chỉnh sửa.
Theo TPO
BÀI CHỌN LỌC:
Trung Quốc: ba nghề cao quý nhất đã bị tha hóa – chương đen tối nhất trong lịch sử nhân loại
Không thể tin được: Đây là 12 phương thức tra tấn tù nhân khủng khiếp nhất đang tồn tại ngay trong thế kỷ 21 này
XEM THÊM:
Từ năm 2026, bỏ bằng tốt nghiệp THCS, thống nhất bộ sách giáo khoa dùng chung
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
