Phán quyết cũng nhấn mạnh thiệt hại kinh tế kéo dài.
Tòa án Tối cao Sri Lanka vừa ra phán quyết buộc chủ sở hữu một tàu container treo cờ Singapore phải bồi thường 1 tỷ USD vì vụ tràn thải được mô tả là “sự cố tràn nhựa trên biển lớn nhất từng được ghi nhận trên thế giới”.
Theo hãng tin AP, các bên liên quan bị xác định chịu trách nhiệm cho một thảm họa môi trường khiến hàng trăm sinh vật biển thiệt mạng và đến nay vẫn tiếp tục gây tổn hại nghiêm trọng cho vùng biển Sri Lanka.
Chuyện gì đã xảy ra?
Tàu MV X-Press Pearl đăng ký tại Singapore, chở 350 tấn dầu nhiên liệu và 1.486 container, bao gồm 25 tấn axit nitric cùng các hóa chất và mỹ phẩm khác. Khi tàu đang neo đậu ngoài khơi thành phố cảng Negombo thì xảy ra hỏa hoạn trên tàu sau vụ nổ vào ngày 20/5.
Sự cố đã gây ra thảm họa dưới dạng những hạt nhựa nhỏ màu trắng rải rác khắp gần một phần ba bờ biển từ Galle đến Kalpitiya. Những hạt nhựa này là những hạt nhựa polyethylene mật độ thấp.
Các thùng chứa hóa chất đang bốc cháy rơi từ boong tàu xuống biển khi đội cứu hỏa nỗ lực dập tắt đám cháy trong hai tuần tiếp theo.
Con tàu, mới chỉ bốn tháng tuổi, chìm hoàn toàn sau gần hai tuần nỗ lực khống chế vụ cháy. Một đội cứu hộ đã cố gắng kéo con tàu ra vùng nước sâu hơn, cách xa bờ biển, nhưng công sức đã bị hủy bỏ sau khi đuôi tàu chạm đáy biển.
Với việc tàu bị chìm, việc rò rỉ hóa chất là một mối nguy hiểm nghiêm trọng đối với đại dương và hệ sinh thái ven biển.
Axit nitric sẽ gây hại cho san hô và sinh vật biển vì nó là một hóa chất có tính ăn mòn cao. Đây là một loại axit rất nguy hiểm.
Tòa án Tối cao Sri Lanka gọi đây là “sự tàn phá chưa từng có đối với môi trường biển của đất nước”, khi chỉ trong thời gian ngắn, 417 cá thể rùa, 48 cá heo, 8 cá voi và vô số cá nhỏ dạt vào bờ chết hàng loạt. Hàng tấn hạt nhựa công nghiệp (nurdles) từ tàu trôi dạt vào các bãi biển, tràn ngập hệ sinh thái ven bờ.
Bản án nêu rõ: “Thảm họa môi trường biển này đã dẫn đến việc phát tán rộng rãi các chất độc hại, đầu độc nước biển, giết chết sinh vật, phá hủy thực vật phù du và làm biến dạng cấu trúc sinh thái ven biển.”
Chủ tàu EOS Ro Pte. Limited cùng các đơn vị thuê tàu và một công ty đại lý tại Sri Lanka bị quy trách nhiệm theo nguyên tắc “Người gây ô nhiễm phải trả giá”.
Thiệt hại môi trường và kinh tế
Không chỉ khiến sinh vật biển chết hàng loạt, vụ việc còn gây ra ô nhiễm nhựa vi mô quy mô lớn, đe dọa sự sống của rạn san hô, quần thể cá và các loài sinh vật phù du – vốn là nền tảng cho hệ sinh thái biển và đóng vai trò quan trọng trong sản xuất oxy toàn cầu.
Theo phân tích của các chuyên gia môi trường, ngoài hàng tấn nhựa, tàu X-Press Pearl còn chứa nitric acid, hóa chất ăn mòn, dầu nhiên liệu và các chất độc hại khác, tất cả đều rò rỉ ra biển. Những chất này không chỉ gây chết sinh vật tức thì mà còn để lại hậu quả lâu dài trong chuỗi thức ăn, có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Bên cạnh đó, tác động kinh tế cũng rất nặng nề. Hàng nghìn ngư dân buộc phải ngừng ra khơi, nhiều cộng đồng ven biển mất kế sinh nhai. Các ngành du lịch và thủy sản Sri Lanka chịu thiệt hại trực tiếp, trong khi chi phí dọn dẹp và phục hồi ước tính lên tới hàng tỷ USD.
Tòa án nhấn mạnh sự cố “vẫn tiếp tục gây ra những tác hại kéo dài cho môi trường biển Sri Lanka”.
Khoản bồi thường 1 tỷ USD sẽ được dùng cho các hoạt động khôi phục và bảo vệ môi trường biển, bao gồm thu gom rác thải nhựa, làm sạch bãi biển, phục hồi hệ sinh thái ven bờ và tăng cường an toàn hàng hải tại khu vực.
Trên phạm vi toàn cầu, các nhà hoạt động môi trường kêu gọi siết chặt hơn nữa quy định đối với vận tải biển, đặc biệt là việc quản lý và giám sát hàng hóa nguy hiểm, đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp.
Ở cấp độ cá nhân, các chuyên gia khuyến nghị giảm phụ thuộc vào nhựa dùng một lần để góp phần hạn chế nhu cầu sản xuất các hạt nhựa công nghiệp – nguồn gốc chính của ô nhiễm đại dương.
Theo Associated Press, Groundviews
BÀI CHỌN LỌC:
Xác chết đột nhiên tỉnh lại, kể cho bác sĩ nghe một sự thật kinh hoàng
Tiên tri Brandon Biggs: Thế giới sắp đối diện 5 thảm họa lớn
XEM THÊM:
Trung Quốc: Thảm họa nhân quyền kéo dài 26 năm và những con số đau lòng
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
