![Qua chuyện xưa suy ngẫm: Ai điên? Ai say? Ai tỉnh 1 69bb5cd1cd96252e00689d22d54f403d](https://tantheky.org/wp-content/uploads/2023/05/69bb5cd1cd96252e00689d22d54f403d.jpg)
Tân Thế Kỷ – “Có biết bao nhiêu kẻ trên thế gian này, dù không uống rượu mà vẫn say, không phải say vài canh giờ, mà say muôn kiếp ngàn đời chưa tỉnh! Hỡi ôi! Cái bệnh say đó: say trong vô minh, say trong thất tình lục dục, say trong danh lợi phồn hoa, say trong bon chen nhân thế ấy… Mới thật sự là say” Đức Phật dứt lời các tăng nhân giật mình tỉnh ngộ.
Dẫu biết “Trần gian là quán trọ” vậy ngôi nhà thực sự của chúng ta ở đâu? Những thứ xung quanh mắt thường nhìn thấy phải chăng là thật? Giữa hiện thực vật chất đầy cám dỗ cuốn chúng ta, khiến chúng ta mất đi bản tính lương thiện ban đầu. Cùng đọc 2 câu chuyện và suy ngẫm.
Ai mới là người điên?
Chuyện kể rằng, Bàng Thị người nước Tần có một cậu con trai, thuở nhỏ thông minh lanh lợi, vậy mà khi lớn lên, cậu lại không giống với những người bình thường khác. Hễ người ta nghe thấy tiếng hát thì cậu lại bảo đó là tiếng khóc, người ta nhìn thấy vật màu trắng thì cậu lại bảo đó là màu đen, người ta ngửi thấy là mùi thơm thì cậu lại cho đó là mùi hôi khó chịu, người ta nếm thử thấy đắng thì cậu lại thấy ngọt. Phàm là những gì cậu cảm nhận được, hay nhìn thấy được trong thế giới trần tục này hoàn toàn trái ngược với những gì người khác cảm nhận thấy.
Chẳng bao lâu sau, mọi người bắt đầu đồn thổi rằng con trai của Bàng Thị bị điên. Vì ngày đêm lo lắng về căn bệnh tâm thần của con trai mình, nên Bàng Thị ngày một héo hon. Bà nghe nói rằng nước Lỗ là một vùng đất của chính nghĩa và lễ nghi. Nơi đó quy tụ nhiều bậc chính nhân quân tử hơn nước Tần, kể cả Khổng Tử cũng từng sống ở đó. Ấp ủ hy vọng rằng sẽ có ai đó ở nước Lỗ có thể chữa trị cho con trai mình, bà đã gói ghém hành trang cùng con trai lên đường.
Trên đường đến nước Lỗ, họ đã đi ngang qua Tương Ấp, tại đây họ đã gặp một người đàn ông thần bí với mái tóc bạc phơ. Ông lão này chính là Lão Tử. Bàng Thị đã kể với nhà hiền triết vĩ đại này về chứng bệnh của con trai mình và họ đang trên đường đến nước Lỗ để tìm cách chữa trị. Nghe bà nói xong, Lão Tử cười lớn và đáp rằng:
“Làm sao bà biết được là con trai bà bị điên?” Lão Tử hỏi. “Con người ngày nay không còn ai có thể phân biệt được đúng sai nữa, trong đầu lẫn lộn không biết thế nào là đúng sai phải trái rồi.”
![Qua chuyện xưa suy ngẫm: Ai điên? Ai say? Ai tỉnh 2 93478b04a7678ebec0e0c34863e1b341](https://tantheky.org/wp-content/uploads/2023/05/93478b04a7678ebec0e0c34863e1b341.jpg)
Lão Tử tiếp tục nói, “Trong đầu chỉ nghĩ đến tư lợi, trong tâm lúc nào cũng lo sợ lợi ích cá nhân bị tổn thất đã khiến nhận thức của con người về thế giới này đảo lộn hết cả rồi. Đó mới là điên thực sự. Bởi vì mọi người đều bị điên hết cả, nên họ đâu có nhận ra cái điên của mình. Giả như ai cũng ăn nói giống như con trai của bà, thì chẳng phải người điên chính là bà sao. Huống hồ, những người được gọi là bậc quân tử ở nước Lỗ lại là những người mơ hồ nhất. Họ trị quốc bằng cách làm thỏa mãn những mong muốn nhất thời của dân chúng thay vì hành xử theo lý lẽ thông thường. Con trai của bà tỉnh táo minh bạch là thế, vậy mà bà lại muốn tìm người điên để chữa trị cho cậu ta. Điều đó chẳng phải đáng cười hay sao? Mẹ con bà hãy mau chóng khăn gói trở về nước Tần đi.”
Ai tỉnh? Ai say?
Ở Kỳ viên Tịnh xá, sau khi giảng pháp cho chư tăng và cư sĩ khắp nơi tụ về, Đức Thế Tôn vào Hương Thất nghỉ ngơi. Vừa đặt lưng xuống, Ngài bỗng nghe tiếng đập cửa ầm ầm, rồi tiếng la ó lè nhè của một gã phàm nhân nào đó, có vẻ như y đang say rượu. Ngài nghĩ thầm: “Kẻ say này có lẽ thừa lúc cổng mở, đã lẻn vào Tịnh xá”.
![Qua chuyện xưa suy ngẫm: Ai điên? Ai say? Ai tỉnh 3 bcaa09114645d4c98d39e8cdffb7fd77](https://tantheky.org/wp-content/uploads/2023/05/bcaa09114645d4c98d39e8cdffb7fd77.jpg)
Ở bên ngoài, kẻ say kia vẫn vừa đập cửa vừa la lớn:
– Ông Phật ơi! ông Phật!… Cho tôi làm Phật với! Cho tôi làm Phật đi mà!… Tôi cũng muốn… muốn… làm Phật! Khà khà! Bộ chỉ mình ông là làm Phật được thôi à?
Đức Thế Tôn ngồi dậy, ra mở chốt cửa. Thấy một gã say dơ dáy, y phục tả tơi, Ngài động lòng trắc ẩn gọi đệ tử A Nan:
– Này, A Nan! Cho anh ta tắm rửa, cạo tóc và một bộ y phục sạch. Rồi tìm cho anh ta một chỗ nằm nghỉ.
A Nan vâng lệnh. Sau khi tắm rửa sạch sẽ, cạo tóc vận y, gã say được đưa đến một gốc cây im mát trong tịnh xá. Gã đánh một giấc ngon lành cho đến sáng hôm sau mà chẳng cần biết đến có trời trăng mây gió gì!
Khi tỉnh dậy, hắn bỡ ngỡ nhìn quanh thấy toàn thầy tu mặc áo vàng đi đi lại lại, vào ra tất bật trông đến hoa cả mắt.
Hắn nhìn lại mình, thấy cũng đang mặc y phục tăng nhân, lại sờ tay lên đầu thấy trụi lủi, cảm giác như gió đang lùa mát đến tận óc! Hắn kinh hoàng quá!
Không biết đã xảy ra chuyện gì, vội vàng bỏ chạy ra cổng. Các Tỳ kheo chạy đuổi theo bắt lại. Nhưng một số khác biết chuyện đã ngăn cản:
– Này, chư hiền, cứ để mặc cho hắn chạy đi. Hắn chỉ là một gã say, hôm qua Thế Tôn bảo tôn giả A Nan tắm rửa, cạo tóc đắp y vào cho hắn đấy!
– Thật thế sao? Tại sao Đức Thế Tôn làm chuyện lạ nhỉ? Biết hắn say mà vẫn tiếp duyên cho hắn xuất gia?
– Hãy để hắn đi cho khuất, rồi chúng ta sẽ đến thỉnh giáo đức Thế Tôn về việc này.
Thế là họ kéo nhau đến Hương Thất đức Phật mà hỏi:
– “Bạch Đức Thế Tôn, chúng con không hiểu vì nguyên nhân gì mà Ngài lại tiếp duyên cho một gã say như thế? Xin Đấng Thiện Thế khai thị cho chúng con ạ?”
Đức Phật ôn tồn đáp: “Này các Tỳ kheo, các con dường như đang trách ta vì đã tiếp duyên tu hành cho một gã say. Nhưng ta hỏi các con, trong lúc hắn say, tại sao không cầu chuyện gì khác, mà lại cầu được làm Phật? Như thế là hắn đã gieo một cái nhân tốt đẹp, ta phải tiếp duyên cho hắn, vì ta không hẹp gì mà không cho hắn phát nguyện làm Phật”.
Đức Phật nói tiếp: “Vả lại, có bao nhiêu người “tỉnh” mà đâu có biết cầu được làm Phật như hắn? Vậy thì ai tỉnh, ai say? Điều này cho thấy trong tâm hắn đã có tâm cầu Phật. Huống chi, hắn có uống rượu vào mà say, thì bất quá chỉ say vài canh giờ rồi tỉnh lại. Cho nên, bệnh say của hắn, thì ta đây không cho là trầm trọng. Trái lại, có biết bao nhiêu kẻ trên thế gian này, dù không uống rượu mà vẫn say, không phải say vài canh giờ như hắn, mà say muôn kiếp ngàn đời chưa tỉnh! Hỡi ôi! Cái bệnh say đó: say trong vô minh, say trong thất tình lục dục, say trong danh lợi phồn hoa, say trong bon chen nhân thế ấy… Đó mới thật sự là say, là một chứng bệnh trầm kha khó chữa!
Chiều lại buông. Bóng tà dương tịch mịch. Từng đoàn cư sĩ hành hương và lữ khách du cảnh núi non, viếng thăm Tịnh xá rời chốn thanh nhàn trở về nhân thế. Này tâm tư trĩu nặng, này gối mỏi chân chùn lết thết xuôi theo từng bậc đá. Chẳng ai thèm để ý đến một người đàn ông vận bộ tăng phục mới tinh vẫn còn nguyên nếp gấp đang rảo bước phăm phăm, vượt lên từng bậc đá dốc đứng, đi ngược hướng cả đoàn người mà tiến về nơi đỉnh núi.
Phía xa xa mái Tam quan của Kỳ viên Tịnh xá ẩn hiện thấp thoáng sau làn khói mây màu lam tím. Tiếng chuông chiều ngân nga.
Quả đúng là:
“Say mà ngộ Đạo, kìa say tỉnh
Tỉnh mà tranh đoạt, ấy tỉnh say
Xưa nay danh lợi nào theo mãi
Nhắm mắt luân hồi tay trắng tay
Bén duyên Đại Pháp, tu theo Pháp
Không uổng cơ duyên một kiếp này…”
Chân Tâm t/h
Tham khảo: Tinh Hoa, Epoch Times Việt