Tân Thế Kỷ – Những chuyển động kỳ lạ chưa từng thấy ở thung lũng Rift Đông Phi đã làm rạn nứt bề mặt Trái đất. Một ‘cấu trúc’ siêu nóng khổng lồ hình nấm đang trồi lên từ gần lõi Trái đất (Superplume) có thể chính là nguyên nhân của hiện tượng này.
Theo Live Science, “vật thể lạ” đó là một chùm đá siêu nóng khổng lồ hình nấm, mọc lên từ khu vực gần lõi Trái Đất. “Cây nấm” này đã lớn đến nỗi làm biến dạng bề mặt Trái Đất, trong tương lai sẽ xé đôi châu Phi theo một đường dài từ Biển Đỏ đến Mozambique.
Kết quả trên đến từ nghiên cứu của nhà địa vật lý D.Sarah Stamps từ Virginia Tech (Mỹ) và các cộng sự, thông qua các cuộc kiểm tra Thung lũng Tách giãn lớn Đông Phi (Great Rift) trong 12 năm.
Thung lũng này từ lâu đã được biết đến là một vết nứt khổng lồ của Trái Đất, nơi mà lục địa khổng lồ này sẽ tách làm đôi trong tương lai. Nhưng động lực nào thúc đẩy vết nứt này vẫn chỉ là những suy đoán.
Trong cuộc nghiên cứu mới, các tác giả đã phát hiện ngoài sự biến dạng vuông góc di chuyển về phía Đông và phía Tây như đã biết, còn tồn tại sự biến dạng song song với vết nứt, di chuyển về phía Bắc. Các chuyển động bề mặt này là bất thường và chưa từng được quan sát thấy ở nơi nào khác.
Sự rạn nứt lục địa được thúc đẩy từ sự biến dạng của thạch quyển, lớp cứng ngoài cùng của Trái đất. Khi thạch quyển giãn ra mỏng đi, những phần nông nhất của nó có thể biến dạng theo nhiều cách khác nhau, từ tách rời ra như bột nhào cho đến vỡ vụn.
Hướng mà bề mặt Trái đất biến dạng tại các vết nứt lục địa thường vuông góc với chiều dài của vết nứt – hãy tưởng tượng hai nửa của một lục địa bị kéo ra xa nhau, đất ở khu vực đó bị kéo dài ra hoặc đứt gãy.
Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng sự biến dạng vuông góc — như tính toán — di chuyển về phía Đông và phía Tây. Tuy nhiên, họ cũng phát hiện ra sự biến dạng song song với vết nứt, di chuyển về phía Bắc. Những chuyển động bề mặt này “khá bất thường và chưa từng được quan sát thấy ở nơi nào khác”, đồng tác giả của nghiên cứu D. Sarah Stamps, nhà địa vật lý tại Virginia Tech ở Blacksburg, nói với Live Science.
“Cây nấm” đó là một dạng chùm manti khổng lồ, trước đây thườngđược liên kết với một loại các hoạt động địa chất “nhỏ” hơn, như núi lửa.
Phát hiện mới này cho thấy các chùm manti còn đóng góp quan trọng vào sự “biến hình” của các lục địa Trái Đất, một quá trình chủ yếu gây ra bởi hoạt động kiến tạo mảng. Kiến tạo mảng là khi các mảnh vỏ của hành tinh di chuyển, trượt lên nhau và cõng các lục địa, đại dương bên trên nó chuyển dịch theo.
Nghi Vân (t.h)
Xem thêm:
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
