Theo Thống đốc Ngân hàng Trung ương (NHTW) Li-Băng, quốc gia Trung Đông này vừa mới quyết định mạnh tay phá giá đồng nội tệ tới 90% chỉ sau một đêm. Đây là lần đầu tiên đồng tiền nội tệ Li-Băng phá giá sau 25 năm với mức phá (chính sách) giá kỷ lục chưa từng có. Người Li-Băng biểu tình khi tiền không thể rút khỏi ngân hàng. Tỷ giá biến động mạnh cũng khiến xăng tăng mạnh, nhiều cửa hàng đóng cửa…
Thống đốc ngân hàng trung ương của Li-Băng, ông Riad Salameh cho biết, Li-Băng sẽ áp dụng tỷ giá hối đoái chính thức mới là 15.000 đồng bảng Li-Băng cho mỗi USD vào ngày 1/2/2023; Như vậy đồng nội tệ của Li-Băng đột ngột mất 90% giá trị sau 25 năm cố định tỷ giá.
Sự thay đổi từ tỷ giá cũ 1.507 Bảng Anh/USD thành 15.000 Bảng Anh/USD vẫn còn xa so với tỷ giá chợ đen, nơi đồng Bảng Anh dược trao đổi ở mức khoảng 57.000 Bảng Anh/USD vào ngày 31/1.
Thống đốc Salameh cho biết, thay đổi này sẽ được áp dụng cho các ngân hàng, dẫn đến việc giảm vốn chủ sở hữu của các tổ chức tại trung tâm của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2019 của đất nước.
Các nhà phân tích kỳ vọng, sự thay đổi này sẽ ít tác động hơn đến nền kinh tế Lebanon vốn đang ngày càng bị USD hóa trầm trọng và nơi mà hầu hết các giao dịch diễn ra theo tỷ giá chợ đen.
Đồng Bảng Anh đã mất khoảng 97% giá trị kể từ khi nó bắt đầu tách khỏi tỷ giá 1.507 Bảng Anh/USD vào năm 2019.
Thống đốc Salameh cho việc việc thay đổi tỷ giá về gần hơn với giá trên thị trường tự do là phù hợp với thoả thuận mà Li-Băng đã đạt được với Quỹ Tiền tệ (IMF) trước đó vào năm ngoái. Đây là một trong những điều kiện để Li-Băng tiếp cận gói cứu trợ trị giá 3 tỷ USD của IMF.
Một số tỷ giá vẫn được giữ nguyên, bao gồm tỷ giá chính thức, tỷ giá nền tảng hối đoái Sayrafa của NHTW hiện ở mức 38.000 bảng Li-Băng/USD và tỷ giá thị trường tự do.
IMF đã ủng hộ chính quyền thống nhất mức tỷ giá phù hợp hơn với thị trường. Hiện Li-Băng đang phải đối diện với khoản thiệt hại ước tính lên tới 70 tỷ USD tại các ngân hàng thương mại; vốn là kết quả của nhiều thập kỷ chính phủ chi tiêu hoang phí, tham nhũng và quản lý yếu kém. Thị trường tài chính của Li-Băng thực tế đã sụp đổ và rất khó để phục hồi. Thoả thuận với IMF gần như là hy vọng duy nhất để Li-Băng tái cấu trúc thị trường, vay tiền giải cứu hệ thống tài chính và trả các khoản nợ đã rất nóng.
Theo NTDVN, dễ thấy rằng sự thay đổi tỷ giá hối đoái sẽ không làm giảm bớt khủng hoảng kinh tế – tài chính, cũng không giúp người dân Li-Băng bớt khó khăn hơn. Theo luật pháp ở Li – Băng, người dân nước này hiện không được tự do rút tiền tiết kiệm bằng USD của họ ở ngân hàng. Khủng hoảng ngoại tệ và đổ vỡ của NHTM ở quốc gia này đang ngày một trầm trọng.
Mặc dù các biện pháp kiểm soát vốn chưa bao giờ được áp đặt chính thức ở Lebanon, nhưng kể từ năm 2019, các ngân hàng thương mại nước này đã áp đặt các biện pháp kiểm soát của riêng họ, hạn chế nghiêm ngặt việc rút tiền bằng USD và đồng bảng Li-Băng.
Người Li-Băng đã xuống đường biểu tình trước tình trạng khủng hoảng ngày một trầm trọng này. Ngày 25/1, người biểu tình Liban đã chặn các tuyến đường và đốt lốp xe gần trụ sở Ngân hàng Trung ương Liban ở thủ đô Beirut khi giá trị đồng nội tệ của nước này giảm xuống mức thấp kỷ lục mới so với đồng USD.
Đồng bảng Liban, vốn đã mất hơn 97% giá trị kể từ năm 2019, đã giảm xuống mức thấp kỷ lục mới là gần 57.000 bảng đổi 1 USD trên thị trường tự do (1/2/2023). Sự sụp đổ về giá trị của đồng tiền quốc gia đã khiến người dân giận dữ xuống đường biểu tình tại Beirut, miền Nam Liban, vùng Baalbek và Akkar cũng như những vùng lân cận các trại tị nạn của người Palestine.
Giữa lúc đồng bảng Liban mất giá, giá xăng tại nước này đã tăng vọt, lên khoảng 18 USD/20 lít. Sự hỗn loạn của tỷ giá trên thị trường tự do đã khiến một số lĩnh vực, bao gồm các trạm nhiên liệu, phải đóng cửa do không thể theo kịp tỷ giá đang thay đổi từng ngày.
T.H
