Chỉ vài tuần sau khi các nhà khoa học quốc tế điều chỉnh Đồng hồ Tận thế về mức nguy hiểm chưa từng có – 85 giây trước “nửa đêm”, thế giới đã chứng kiến những biến động địa chính trị mới, trong đó có chiến sự liên quan tới Iran. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi: phải chăng biểu tượng cảnh báo nổi tiếng này lại một lần nữa phản ánh đúng những rủi ro mà nhân loại đang đối mặt?
Ngày 27/1/2025, Đồng hồ Tận thế (Doomsday Clock) được điều chỉnh về còn 85 giây trước thời điểm “nửa đêm”, mức gần thảm họa nhất trong lịch sử của biểu tượng này.
Kể từ khi ra đời năm 1947, Đồng hồ Tận thế chưa bao giờ tiến sát “nửa đêm” như hiện nay.
Việc kim đồng hồ được đặt ở 85 giây trước nửa đêm mang ý nghĩa cảnh báo rằng thế giới đang ở mức nguy cơ đặc biệt nghiêm trọng.
Biểu tượng cảnh báo của các nhà khoa học
Đồng hồ Tận thế được giới thiệu bởi Tổ chức Bản tin của các Nhà khoa học Nguyên tử (Bulletin of the Atomic Scientists – BAS), một tổ chức do các nhà khoa học từng tham gia Dự án Manhattan thành lập sau Thế chiến II.
Ban đầu, mục tiêu của họ là cảnh báo về nguy cơ chiến tranh hạt nhân giữa các cường quốc. Tuy nhiên theo thời gian, các yếu tố được xem xét ngày càng mở rộng, bao gồm biến đổi khí hậu, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo và các xung đột địa chính trị.
Các nhà khoa học cho biết kim đồng hồ được điều chỉnh hằng năm dựa trên đánh giá tổng hợp về mức độ rủi ro toàn cầu.
Năm 1991, sau khi Mỹ và Liên Xô ký hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược, kim đồng hồ từng được lùi xa tới 17 phút trước nửa đêm, mức an toàn nhất trong lịch sử của biểu tượng này.
Nhưng từ đầu thế kỷ XXI, đặc biệt là những năm gần đây, kim đồng hồ liên tục tiến sát mốc nguy hiểm.
Khi thế giới bước vào giai đoạn bất định
Đầu năm 2026, khi BAS công bố mốc 85 giây trước nửa đêm, nhiều người cho rằng đó chỉ là một cách gây chú ý quen thuộc của giới khoa học.
Nhưng chỉ vài tháng sau, tình hình thế giới đã có những biến động khiến nhiều người phải nhìn lại.
Các căng thẳng địa chính trị gia tăng nhanh chóng, trong đó có chiến sự liên quan tới Iran, cùng với những rủi ro về hạt nhân, công nghệ và môi trường đã khiến thế giới bước vào một giai đoạn bất định khó lường.
Đồng hồ Tận thế không chỉ là dự báo về thời khắc “nửa đêm” , mà là một biểu tượng nhằm nhắc nhở con người về trách nhiệm đối với tương lai của chính mình.
Nhưng nhìn rộng hơn, nhiều học giả cho rằng các nguy cơ hiện nay – từ chiến tranh, khủng hoảng môi trường cho tới bất ổn xã hội – không chỉ là vấn đề của công nghệ hay chính trị. Ở mức sâu xa hơn, đó còn là vấn đề của đạo đức và cách con người đối xử với nhau cũng như với thiên nhiên.
Nhà vật lý nổi tiếng Albert Einstein từng cảnh báo rằng: “Những vấn đề lớn của nhân loại không thể được giải quyết bằng cùng một cách suy nghĩ đã tạo ra chúng.” Theo nhiều nhà nghiên cứu, điều đó có nghĩa rằng ngoài các giải pháp kỹ thuật và chính trị, nhân loại cũng cần nhìn lại những giá trị nền tảng của mình.
Trong nhiều nền văn hóa và tôn giáo lớn trên thế giới, các chuẩn mực đạo đức như tôn trọng sinh mệnh, trung thực, khoan dung và trách nhiệm với cộng đồng luôn được coi là nền tảng để xã hội vận hành ổn định.
Một số học giả cho rằng khi những giá trị đạo đức bị suy giảm, xã hội dễ rơi vào vòng xoáy cạnh tranh quyền lực, xung đột lợi ích và khai thác tài nguyên vô hạn – những yếu tố đang góp phần làm gia tăng các rủi ro toàn cầu.
Bên cạnh các giải pháp về khoa học và chính sách, điều quan trọng không kém là sự thức tỉnh về đạo đức của con người. Trong nhiều truyền thống văn hóa phương Đông và phương Tây, con người được khuyên sống thuận theo đạo lý, kính trọng thiên nhiên và giữ lòng thiện lương.
Nếu những giá trị ấy được coi trọng và thực hành rộng rãi hơn, nhiều học giả tin rằng xã hội có thể tránh được không ít xung đột và khủng hoảng đang đẩy thế giới tiến gần hơn tới “nửa đêm” của Đồng hồ Tận thế.
Bởi suy cho cùng, tương lai của nhân loại không chỉ được quyết định bởi công nghệ hay sức mạnh quân sự, mà còn bởi lựa chọn đạo đức của mỗi con người trong cách sống và cách đối xử với thế giới xung quanh.
T.H
BÀI CHỌN LỌC:
Đế chế La Mã suy tàn – Lời cảnh tỉnh cho nhân thế hôm nay
XEM THÊM:
‘Đồng hồ ngày tận thế’ nhích gần tới mốc nửa đêm, cảnh báo thảm hoạ huỷ diệt
Trung Quốc: Thảm họa nhân quyền kéo dài 26 năm và những con số đau lòng
Trung Quốc: ba nghề cao quý nhất đã bị tha hóa – chương đen tối nhất trong lịch sử nhân loại
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
