Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ bắt đầu nỗ lực để giúp giải phóng các con tàu đang bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz từ hôm nay 4/5.
“Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã thông báo với các quốc gia rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ ra khỏi các tuyến đường thủy đang bị hạn chế này một cách an toàn, để họ có thể tự do và thuận tiện tiếp tục công việc kinh doanh của mình“, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 3/5.
Ông cho biết thêm: “Quy trình này, mang tên Chiến dịch Tự do, sẽ bắt đầu vào sáng thứ hai (4/5), theo giờ Trung Đông”.
Ông Trump nói, “các quốc gia từ khắp nơi trên thế giới” đã đề nghị sự hỗ trợ của Mỹ trong việc điều hướng đi qua eo biển Hormuz để ra khỏi Vùng Vịnh.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho hay, việc giúp đỡ các tàu rời khỏi eo biển là một “cử chỉ nhân đạo thay mặt cho Mỹ, các quốc gia Trung Đông và đặc biệt là Iran”, vì “nhiều con tàu trong số này đang cạn kiệt lương thực”. Ông cũng nói thêm rằng bất kỳ ai can thiệp “sẽ phải bị xử lý một cách quyết liệt”.
Ông Trump đưa ra rất ít chi tiết về chiến dịch nói trên, bao gồm cả việc liệu Hải quân Mỹ có tham gia hay không. Ông mô tả nỗ lực này là một “cử chỉ nhân đạo” chỉ nhằm hỗ trợ các quốc gia trung lập không liên quan đến cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran.
Nhà Trắng và Lầu Năm Góc chưa phản hồi ngay lập tức các yêu cầu cung cấp thêm thông tin chi tiết.
Tính đến ngày 29/4, có hơn 900 tàu thương mại đang neo đậu tại Vùng Vịnh. Con số này đã từng lên đến hơn 1.100 tàu vào thời điểm cuộc xung đột Mỹ – Israel – Iran nổ ra cuối tháng 2.
Cựu Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Mark Kimmitt nhận định, thông báo của Tổng thống Trump về việc giải phóng các con tàu đang bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz có thể là một “tin tức tích cực”.
“Thế giới cần loại hình hỗ trợ nhân đạo này, chủ yếu là để vận chuyển lượng phân bón ra khỏi Vùng Vịnh”, ông nói, đồng thời lưu ý rằng căng thẳng gia tăng đã làm chậm trễ các lô hàng và khiến các vụ mùa gặp rủi ro.
Ông tin rằng Hải quân Mỹ đã xác định và ưu tiên những con tàu nào đang cần thiết nhất một cách khẩn cấp, nhưng cũng cảnh báo rằng các vùng biển này vẫn rất “nguy hiểm” do có thể có thủy lôi. Ông hy vọng Washington đã có một kế hoạch rõ ràng để đối phó với những mối đe dọa đó.
Ông cũng đưa ra cảnh báo nhiều con tàu vẫn đang bị “trói buộc” bởi các công ty bảo hiểm, những đơn vị có thể ngăn cản việc di chuyển do những rủi ro liên quan.
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Iran được cho là đã gửi Washington kế hoạch hòa bình nhằm chấm dứt xung đột hoàn toàn trong vòng 30 ngày. Một trong các điều khoản đó là mở lại eo biển Hormuz – tuyến đường thủy huyết mạch vốn bị Iran phong tỏa một phần kể từ khi xung đột bắt đầu.
Tổng thống Trump cho biết “các cuộc thảo luận rất tích cực” đang được tiến hành với Iran nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng.
“Tôi nhận thức đầy đủ rằng các đại diện của tôi đang có các cuộc thảo luận rất tích cực với Iran, và những cuộc thảo luận này có thể dẫn đến một điều gì đó rất tích cực cho tất cả mọi người”, ông Trump tuyên bố trên nền tảng Truth Social.
