‘Chứng cứ về Thiên đường’: Trải nghiệm cận tử của một Bác sĩ Phẫu thuật não

Trong y học, khi não bộ – đặc biệt là vùng tạo ra ý thức – ngừng hoạt động, con người được cho là không còn khả năng suy nghĩ, cảm nhận hay ghi nhớ. Nhưng trường hợp của Eben Alexander, một bác sĩ phẫu thuật não với hơn hai thập kỷ kinh nghiệm, lại đi ngược hoàn toàn kết luận đó.

Sau 7 ngày hôn mê sâu với tỷ lệ sống sót gần như bằng không, ông tỉnh lại và mang theo một ký ức rõ ràng, có cấu trúc về một “thế giới khác” – thứ mà chính ông, với tư cách là bác sĩ phẫu thuật não có uy tín, người có chuyên môn và am hiểu y học, từng phủ nhận. Điều khiến câu chuyện này gây tranh cãi không phải vì nó kỳ lạ, mà vì nó xuất phát từ một người hiểu rất rõ: khi não không hoạt động, lẽ ra không thể có bất kỳ trải nghiệm nào.

Cuốn sách “Chứng cứ về thiên đường” mô tả trải nghiệm cận tử của Eben trong suốt 7 ngày hôn mê – điều đã làm thay đổi hoàn toàn quan niệm và suy nghĩ của ông về thế giới bên kia.

Một người không có lý do để tin vào thiên đường

Eben Alexander (11/12/1953) là con nuôi của một chuyên gia phẫu thuật thần kinh đáng kính. Eben là thành viên của Hiệp hội Y khoa Mỹ; ông từng theo học tại Viện Phillips Exeter (1972), Đại học North Carolina tại Chapel Hill (1975), đại học Y khoa Duke rồi tham gia giảng dạy ở Bệnh viện Đại học Duke, Đại học Y Harvard, Đại học Y Massachusetts và Đại học Y Virginia.

Hơn 25 năm làm bác sĩ phẫu thuật thần kinh, Eben thường xuyên tiếp xúc với các bệnh nhân trong trạng thái hôn mê sâu và tỉnh lại sau đó, rất nhiều người đã kể cho ông nghe về trải nghiệm cận tử, nhưng ông vẫn luôn nghĩ đó hoàn toàn chỉ là ảo giác khi não của họ gặp vấn đề.

Trước biến cố năm 2008, nếu bạn kể cho Eben Alexander nghe về Thiên đường, ông sẽ dùng khoa học để bác bỏ nó ngay lập tức. Với hồ sơ lý lịch của một chuyên gia phẫu thuật não hàng đầu, ông luôn coi các trải nghiệm cận tử (NDE) chỉ là ảo giác — một dạng “phản ứng lỗi” của hệ thần kinh khi gặp căng thẳng cực độ hoặc thiếu oxy. Trong thế giới quan của ông lúc đó, bộ não là khởi nguồn của mọi tâm tư, linh hồn; và khi bộ não chết, ý thức sẽ tan biến như một ngọn đèn bị ngắt điện.

7 ngày hôn mê và một nghịch lý y học

Ngày 10/11/2008, cuộc đời của vị bác sĩ này đã rẽ sang một hướng hoàn toàn khác khi ông bị tấn công bởi vi khuẩn E. coli gây viêm màng não cấp tính. Đây là một dạng bệnh cực kỳ hiếm gặp với tỷ lệ mắc phải ngẫu nhiên chưa đầy 1/10.000.000 người mỗi năm. Chỉ trong vòng 4 giờ, Eben rơi vào hôn mê sâu, co giật và phải duy trì sự sống bằng máy thở với tỷ lệ tử vong được xác định lên tới hơn 97%

Các bác sĩ xác định cơ hội sống sót của ông gần như không còn, và quan trọng hơn, phần não chịu trách nhiệm về ý thức – tân vỏ não (neocortex) – gần như ngừng hoạt động.

Trong suốt 7 ngày hôn mê, các bản điện não đồ (EEG) chứng minh phần tân vỏ não (neocortex) — vùng não chịu trách nhiệm cho suy nghĩ, ngôn ngữ, cảm xúc và ý thức cao cấp — đã hoàn toàn tê liệt. Theo y học hiện đại, khi vùng não này “tắt”, con người không thể có suy nghĩ, ký ức hay bất kỳ trải nghiệm nào. Về mặt lý thuyết, Eben không thể thấy bất cứ điều gì, kể cả giấc mơ. Thế nhưng, ông khẳng định mình đã trải nghiệm một thực tại rõ ràng và sống động hơn cả thế giới thực, rõ ràng đến mức ông có thể kể lại chi tiết sau khi tỉnh dậy.

Đây chính là nghịch lý khiến trường hợp của ông trở nên đặc biệt: trải nghiệm xảy ra vào thời điểm mà về mặt khoa học, nó không thể xảy ra.

Một thế giới có trật tự, không phải ảo giác hỗn loạn

Trong khi cơ thể nằm bất động tại bệnh viện, ý thức của Eben lại trải qua một hành trình sống động. Ông mô tả ba cảnh giới khác nhau mà mình đã đi qua, trong đó nổi bật là một không gian rực rỡ, sống động với thiên nhiên, âm nhạc và những thực thể đầy niềm vui,  nơi ông cảm nhận được một nguồn ý thức bao trùm và một dạng tình yêu mà ông cho là vượt xa mọi trải nghiệm của con người.

Tại “Cổng vào” được Eben mô tả là một “thứ gì đó vừa xoay vòng một cách chậm rãi, vừa tỏa ra những sợi ánh sáng như tơ mỏng màu vàng… mang theo một âm thanh sống, tựa như một bản nhạc đẹp đẽ nhất, phức tạp nhất, phong phú nhất”. Nó dẫn ông đến “một thế giới kỳ lạ nhất, đẹp đẽ nhất” mà ông “chưa từng thấy”. Thế giới đó theo Eben mô tả là “rực sỡ, sống động, ngây ngất, choáng ngợp…” và “có dùng một đống tính từ của ngôn ngữ con người thì nó vẫn chưa đủ để mô tả sự đẹp đẽ của thế giới đó.”

Eben mô tả: “ Nó là trái đất… nhưng đồng thời không lại không là trái đất. Giống như khi bố mẹ bạn đưa bản trở lại nơi bạn đã sống từ khi còn rất nhỏ. Nơi đó hoàn toàn xa lạ với bạn. Hay ít ra là bạn nghĩ thế. Nhưng rồi khi bạn nhìn xung quanh, có thứ gì đó níu lấy bạn, rồi bạn nhận ra đó là một phần bên trong mình – một phần ở rất, rất sâu – vẫn còn nhớ được nơi này, và hân hoan khi được quay trở lại nơi đây”.

 Tại “Cổng vào”, Eben cũng nhìn thấy con người, động vật. “Người ta hát và nhảy thành những vòng tròn… tất cả đều ngập tràn niềm vui. Họ mặc những bộ quần áo đơn giản nhưng vô cùng đẹp đẽ.”

Kể về cái gọi là “Cốt lõi”, Eben mô tả rằng mình đang đi tới “một vùng khoảng trống bao la, tối mịt, vô hạn về kích thước, nhưng cũng lại êm dịu vô ngần. Dù đen kịt đến thế, nhưng lại ngập tràn ánh sáng: một thứ ánh sáng như thể phát ra từ một quả cầu rực rỡ”.

Tại “Cối lõi”, Ebeb cảm thấy mình đang ở trong một bào thai, bồng bềnh trong một nhau thai, giúp nuôi dưỡng nó và làm trung gian với “người mẹ” của ông. Người mẹ của ông ở đây “chính là Chúa, là Đấng Sáng Tạo, là Nguồn Sống chịu trách nhiệm kiến tạo ra vũ trụ và tất thảy những gì ở bên trong nó”. Ông cảm nhận được “sự bao la vô tận”, cảm nhận được “sự gần gũi, sự yêu thương vô điều kiện, toàn năng, toàn trí và không thể tả bằng lời” của Đấng Sáng Tạo.

Trải nghiệm các thời gian – không gian khác biệt và khả năng học hỏi tức thì

Khi ở trong “Cổng vào”, Eben cho biết: “tôi không biết mình đã bay như vậy chính xác là bao lâu. Thời gian ở nơi này khác biệt với thời gian tuyến tính đơn giản mà chúng ta cảm nhận ở trái đất, và miêu tả về nó cũng vô vọng y hệt như miêu tả về những khía cạnh khác của nơi này.”

Tại “Cốt lõi”, nhiều lần Eben giao tiếp với Chúa mà ông gọi là Đấng Sáng Tạo thông qua một Quả Cầu Ánh Sáng. Đấng Sáng Tạo cũng cho Eben biết được rằng không chỉ có một mà có nhiều vũ trụ – nhiều hơn so với điều mà con người có thể hình dung – nhưng ở trung tâm của tất cả các thứ ấy là tình yêu.

Eben trông thấy sự phong phú của sự sống qua “hằng hà sa số vũ trụ, bao gồm cả những vũ trụ nơi trí tuệ đã vượt xa loài người”. Eben cũng trông thấy “vô số chiều không gian cao hơn… Thế giới của của thời gian và không gian mà chúng ta di chuyển ở trên trái đất này được đan cài một cách chặt chẽ và phức tạp bên trong những thế giới cao hơn ấy.”

Tỉnh lại sau trải nghiệm cận tử, Eben cho rằng “bản thân bộ não không tạo ra ý thức”, nó giống như một cái van giảm áp hay máy lọc, có tác dụng điều chỉnh ý thức phi vật chất mà chúng ta có được trong những thế giới phi vật chất rộng lớn thành một loại ý thức có dung lượng hạn chế trong hiện thực cuộc sống nhỏ bé này.

Chính vì vậy, khi ý thức của Eben vượt ra ngoài thân thể, ông đã thu được những kiến thức về thiên nhiên và cấu tạo của vũ trụ, vượt trên rất nhiều khả năng hiểu biết trong thế giới này của ông, một cách tức thì và vô cùng dễ dàng.

Minh chứng hữu hình khiến ngay cả người hoài nghi cũng phải dừng lại

Một trong những yếu tố đặc biệt đáng chú ý nhất là việc Alexander nhận ra người phụ nữ xuất hiện trong trải nghiệm của mình – người truyền đạt cho ông cảm giác an toàn và được yêu thương – chính là chị ruột của ông, người đã qua đời từ trước và mà ông chưa từng gặp trong đời.

Eben mô tả, ở thế giới tinh thần đó, ông đã gặp “một cô gái xinh đẹp, với đôi gò mà cao và cặp mắt xanh lam sâu thẳm”. Trang phục của cô gái “mang trong chúng thứ sức sinh động đến choáng ngợp mà tất cả mọi thứ khác ở xung quanh đều sở hữu”.

Cô gái nói chuyện với Eben bằng “những thông điệp xuyên qua người” ông “như một cơn gió”. Thông điệp đó mang đến tình yêu “vượt lên trên tất cả những tình yêu khác nhau mà chúng ta biết đến trên trái đất này. Nó là thứ gì đó cao cả hơn, vừa chứa đựng tất thảy mọi thứ tình yêu còn lại, vừa chân thành, vừa thuần khiết hơn chúng”.

Eben thấy rằng “trong dạng thuần khiết và mãnh liệt nhất, thứ tình yêu này không ghen tuông hay ích kỷ, mà vô điều kiện, là thực tế của mọi thực tế, là chân lý của mọi chân lý, chói sáng và vượt trên cả mọi kiến thức, vẫn luôn sống và thở trong cố lõi của vạn vật, nó chính là cảm xúc quan trọng nhất trong vũ trụ, và còn là chân lý khoa học quan trọng nhất”.

Eben cho biết: “Tình yêu và sự chấp nhận vô điều kiện mà tôi nếm trải trong hành trình của mình là khám phá quan trọng độc nhất mà tôi đã hay sẽ thực hiện”. Ông “cũng biết được rằng bằng trái tim mình, chia sẻ thông điệp rất cơ bản này – một thông điệp cơ bản đến nỗi hầu hết trẻ con đều chấp nhận ngay – là nhiệm vụ quan trọng bậc nhất của mình”.

Vì là con nuôi và vừa bị gia đình ruột thịt từ chối trước đó, Eben chưa bao giờ biết mặt các anh chị em của mình. Vài tháng sau khi bình phục thần kỳ, ông nhận được một tấm ảnh từ người thân ruột thịt về một người chị gái tên Betsy đã qua đời từ lâu. Eben bàng hoàng nhận ra đó chính là cô gái đã dẫn dắt mình ở thế giới bên kia. Đây là một bằng chứng logic đanh thép: việc mô tả chính xác diện mạo một người chưa từng gặp mặt trong đời thực không thể là sản phẩm của trí nhớ hay ảo giác não bộ

Sự thức tỉnh của một nhà khoa học