Những hình ảnh và video do quân đội Israel công bố gần đây về một hệ thống đường hầm ngầm bên dưới trung tâm Tehran đang làm dấy lên câu hỏi gây tranh cãi: liệu chính quyền Iran có đặt các cơ sở quân sự dưới khu dân cư – thậm chí dưới trường học và cơ sở y tế – khiến dân thường trở thành “lá chắn sống” trong trường hợp xảy ra không kích?
Các hình ảnh này được công bố sau các cuộc không kích dữ dội ngày 5/3 nhằm vào khu vực gần khu phức hợp chính phủ Pasteur ở trung tâm Tehran – nơi đặt phủ tổng thống Iran và nhiều cơ quan chính phủ quan trọng. Trong video do quân đội Israel công bố, khu vực này được mô tả là một hệ thống hạ tầng ngầm quy mô lớn được cho là liên quan tới lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei.
Theo mô tả trong video, khu phức hợp dưới lòng đất có cấu trúc giống một “thành phố ngầm”, có thể được sử dụng làm hầm trú ẩn cho lãnh đạo và trung tâm chỉ huy trong trường hợp xảy ra chiến tranh hoặc các cuộc không kích quy mô lớn.
Mạng lưới đường hầm dài khoảng 5km
Phân tích các hình ảnh được công bố bằng các công cụ bản đồ trực tuyến cho thấy hệ thống hầm này có thể kéo dài gần 5km dưới khu trung tâm chính trị của Tehran.
Theo các số liệu được công bố bởi chính quyền thành phố Tehran trước đây, chi phí xây dựng 1 km đường hầm tàu điện ngầm tại thủ đô Iran hiện dao động khoảng 5.000 – 6.000 tỷ toman, tương đương 30 – 36 triệu USD theo tỷ giá hiện tại.
Nếu áp dụng mức chi phí này, một hệ thống đường hầm dài 5 km có thể tiêu tốn 150 – 180 triệu USD, chưa tính các hệ thống kỹ thuật, trang thiết bị và cơ sở hạ tầng phụ trợ. Trong điều kiện thi công bình thường, việc đào một hệ thống hầm dài như vậy có thể mất ít nhất 17 tháng.
Do dự án được cho là mang tính bí mật cao, chi phí và thời gian xây dựng thực tế có thể còn lớn hơn đáng kể.
Hầm trú ẩn nằm sâu dưới cơ sở y tế, gần trường học và khu dân cư
Các hình ảnh cho thấy khu vực trung tâm của hệ thống hầm có thể nằm bên dưới Trung tâm Y tế Shahid Shourideh, một phòng khám thuộc Bộ Nông nghiệp Iran nằm trong khu phức hợp chính phủ Pasteur.
Dựa trên kích thước các lối dốc và phương tiện xuất hiện trong video, phần lõi của cơ sở này được ước tính nằm 40 – 50 m dưới lòng đất.
Từ khu vực này, các đường hầm được cho là kéo dài ra nhiều hướng khác nhau, kết nối với các lối ra nằm rải rác trong khu trung tâm Tehran.
Một số lối vào của mạng lưới hầm được cho là nằm ngay trong các khu dân cư đông đúc.
Ở phía đông, một lối vào có thể nằm bên dưới bãi đỗ xe nhiều tầng Jami, ngay cạnh trường tiểu học nữ sinh Hejrat, trong khi trường tiểu học nam sinh Saheb a-Zaman chỉ cách đó khoảng 100 m.
Một lối vào khác được cho là nằm dưới khu vực gần Thánh đường Tohid, phía sau là trường tiểu học nam sinh Shahid Kadkhodaei.
Ngoài ra, một điểm tiếp cận khác được xác định gần phòng khám Karimeh Ahl-e Beit và một hiệu thuốc thuộc quân đội Iran.
Ở phía tây của mạng lưới hầm, một lối vào khác được cho là nằm gần một trường đào tạo bóng đá, xung quanh là các khu dân cư đông đúc.
Nguy cơ dân thường trở thành “lá chắn”?
Việc đặt các cơ sở chỉ huy hoặc cơ sở quân sự bên dưới khu dân cư có thể làm dấy lên tranh cãi trong bối cảnh chiến tranh leo thang.
Theo luật nhân đạo quốc tế, việc sử dụng dân thường hoặc các công trình dân sự – như trường học và bệnh viện – để che chắn cho mục tiêu quân sự bị coi là hành vi vi phạm luật chiến tranh.
Một số chuyên gia quân sự cho rằng nếu các cơ sở quân sự hoặc hầm chỉ huy thực sự được đặt bên dưới khu dân cư, điều này có thể khiến các khu vực dân sự trở thành mục tiêu quân sự trong trường hợp xảy ra xung đột, làm gia tăng nguy cơ thương vong cho người dân.
Việc công bố video về hệ thống hầm ngầm diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran với Israel và Mỹ gia tăng sau các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở tên lửa và hạ tầng quân sự của Iran trong những ngày đầu tháng 3.
Một số nhà phân tích cho rằng các cơ sở ngầm quy mô lớn có thể đóng vai trò bảo vệ giới lãnh đạo và trung tâm chỉ huy trước các cuộc không kích, đồng thời giúp duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước trong trường hợp các cơ sở trên mặt đất bị phá hủy.
Tuy nhiên, việc các lối vào của hệ thống hầm được cho là nằm gần trường học, phòng khám và khu dân cư đang làm dấy lên tranh luận về cách thức bố trí hạ tầng quân sự trong khu vực đông dân cư – và liệu điều đó có khiến người dân trở thành “lá chắn sống” trong các cuộc xung đột hay không?
TH.
BÀI CHỌN LỌC:
Xác chết đột nhiên tỉnh lại, kể cho bác sĩ nghe một sự thật kinh hoàng
Đế chế La Mã suy tàn – Lời cảnh tỉnh cho nhân thế hôm nay
XEM THÊM:
Hai tàu Iran rời cảng hóa chất Trung Quốc, nghi chở tiền chất nhiên liệu tên lửa
Tổng thống Trump: Mỹ sẽ đáp trả gấp 20 lần nếu Iran dám phong tỏa eo biển Hormuz
Trung Quốc: Thảm họa nhân quyền kéo dài 26 năm và những con số đau lòng
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
