Hội nghị Trung ương lần thứ tư của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) khóa 20 khai mạc tại Bắc Kinh vào ngày 20 tháng 10 mà không có sự phô trương rầm rộ của truyền thông nhà nước như vẫn thường thấy. Động thái bất thường này như “che dấu thông tin này” diễn ra sau cuộc thanh trừng gần đây đối với chín vị tướng hàng đầu, bao gồm cả những nhân vật cấp cao trong Quân ủy Trung ương (CMC). Điều này càng làm gia tăng nhận thức về sự bất ổn ở cấp cao nhất của ĐCSTQ.
Đưa tin hạn chế
Giọng điệu nhẹ nhàng của giới truyền thông trong phiên họp toàn thể đi kèm với các nội dung tuyên truyền nhằm củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của ông Tập Cận Bình.
Vài ngày trước đó, vào ngày 17 tháng 10, ĐCSTQ đã khai trừ chín quan chức quân sự cấp cao trong một động thái hiếm hoi. Hội nghị Trung ương 4, ban đầu dự kiến diễn ra vào năm 2024, đã bị hoãn lại một năm mà không có lời giải thích chính thức, điều này làm dấy lên đồn đoán về bất hòa nội bộ trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc suy thoái sau đại dịch COVID-19.
Mặc dù phương tiện truyền thông nhà nước tuyên bố hội nghị toàn thể tập trung vào việc soạn thảo kế hoạch kinh tế và xã hội 5 năm tiếp theo của đất nước, được gọi là “Kế hoạch 5 năm lần thứ 15”, nhưng phạm vi đưa tin về sự kiện này vẫn khá hạn chế.
Truyền thông bị tắt tiếng
Cuộc họp kéo dài bốn ngày, diễn ra từ ngày 20 đến ngày 23 tháng 10, đáng lý ra phải được các phương tiện truyền thông nhà nước đưa tin rầm rộ trên trang nhất cùng với hình ảnh các quan chức cấp cao của ĐCSTQ.
Thay vào đó, các cơ quan tuyên truyền của nhà nước—bao gồm Tân Hoa Xã, Nhân dân Nhật báo và Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV)—chỉ đưa tin tối thiểu, thường lệ vào ngày khai mạc hội nghị toàn thể.
Các báo cáo giống hệt nhau của họ đều lặp lại các khẩu hiệu như “dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc với đồng chí Tập Cận Bình làm hạt nhân” và nhấn mạnh mục tiêu “phát triển chất lượng cao” và “tự lực về công nghệ”.
Đến đêm ngày 20 tháng 10, thông tin chính thức trên nhiều phương tiện truyền thông nhà nước chỉ ghi nhận rằng ông Tập Cận Bình đã trình bày báo cáo công tác và giới thiệu dự thảo kế hoạch phát triển kinh tế và xã hội trong 5 năm tới.
Không có hình ảnh, cảnh quay video hay trích dẫn nào, điều này hoàn toàn trái ngược với phong cách tuyên truyền thường thấy của ĐCSTQ với hình ảnh công phu và sự dàn dựng nhiệt tình.
Bản tin buổi tối chủ chốt của CCTV không mở đầu bằng phiên họp toàn thể mà chỉ đề cập ngắn gọn trong một phân đoạn về tin tức và phản ứng quốc tế.
Thông điệp tuyên truyền của ĐCSTQ
Ngày 20 tháng 10, truyền thông nhà nước Trung Quốc đã đăng tải một bài xã luận dài do Tân Hoa Xã biên soạn với tựa đề “Đảm bảo tiến bộ [thực hiện] nghị quyết hướng tới hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa – Nhân dịp Hội nghị Trung ương lần thứ tư”.
Bài viết nhiều lần nhắc đến ông Tập Cận Bình là “tổng bí thư” – danh hiệu chính thức dành cho nhà lãnh đạo cao nhất của ĐCSTQ, cũng được sử dụng trong các chế độ Liên Xô cũ – miêu tả Ông là người dẫn đường không thể thiếu cho sự thành công của Trung Quốc và xây dựng kế hoạch 5 năm mới như sự tiếp nối tầm nhìn của Ông.
Nhà quan sát Trung Quốc Yue Shan nói với The Epoch Times rằng mặc dù bài xã luận có vẻ tôn vinh quyền lực của ông Tập Cận Bình, nhưng nó cũng có thể phản ánh sự bất đồng nội bộ tinh tế thông qua những gì mà một số nhà quan sát Trung Quốc mô tả là “sự mỉa mai cấp cao”.
Yue cho biết: “Bài viết ghi nhận mọi thành công là nhờ vào ban lãnh đạo cốt lõi, trong khi đổ lỗi cho các vấn đề như suy thoái kinh tế và nợ công tăng cao là do chính quyền địa phương thực hiện kém hoặc do điều kiện quốc tế bất lợi”.
“Thực tiễn quy kết mọi thành tựu lên trên và đổ hết trách nhiệm xuống dưới bề ngoài có vẻ như nâng cao vị thế lãnh đạo cấp cao, nhưng thực chất lại tạo ra khoảng cách. Và khi làm như vậy, nó vô tình phơi bày sự mong manh của cơ cấu quyền lực [ĐCSTQ].”
Một người dẫn chương trình podcast về tài chính Trung Quốc tự xưng là “Wei Hu Shuo Fang” đã đồng tình với quan điểm của Yue trên kênh của mình, nhưng lại diễn giải bài xã luận như một nỗ lực nhằm bảo vệ quyền lực của ông Tập Cận Bình.
Theo người dẫn chương trình podcast này, tuyên truyền của ĐCSTQ thường mô tả sự phát triển kinh tế và ổn định xã hội của đất nước là “hai kỳ tích” đạt được dưới “sự lãnh đạo cốt lõi” của ông Tập Cận Bình, đồng thời tránh né bất kỳ sự thừa nhận nào về tình trạng suy thoái kinh tế hiện tại. Ông lưu ý rằng những câu chuyện như vậy nhấn mạnh rằng nếu không có sự chỉ đạo trực tiếp của Ông Tập, những thành tựu này sẽ không thể đạt được.
Người dẫn chương trình podcast này cho biết thêm rằng thông điệp này nhấn mạnh vai trò trung tâm của Đảng trong việc chỉ đạo nền kinh tế và xã hội Trung Quốc, cho thấy rằng chỉ bằng cách duy trì sự kiểm soát tập trung, đất nước mới có thể tránh được “sự trật bánh”.
Người dẫn chương trình podcast dự đoán rằng hội nghị toàn thể sẽ không đưa ra nhiều tin tức quan trọng cho đến ngày cuối cùng, khi một thông cáo mơ hồ được đưa ra, phác họa một kế hoạch lạc quan cho tương lai trong khi không mang lại thay đổi thực sự nào cho người dân.
Theo quan điểm của ông, Trung Quốc đang dần chuyển sang nền kinh tế kế hoạch hóa và kiểm soát xã hội theo kiểu Triều Tiên để duy trì chế độ toàn trị và quyền lực tuyệt đối của chế độ này.
Tin đồn về việc ông Tập Cận Bình rời khỏi vị trí Tổng tư lệnh quân đội
Trên các phương tiện truyền thông xã hội bên ngoài các nền tảng bị kiểm duyệt chặt chẽ của Trung Quốc, mọi người đang thảo luận về khả năng ông Tập Cận Bình có thể từ chức chủ tịch Quân ủy Trung ương, trao quyền lực cho Tướng Trương Hựu Hiệp.
Một nhà bình luận chính trị Trung Quốc (Viên Thành) nói với tờ The Epoch Times rằng bài xã luận của Tân Hoa Xã chủ yếu tập trung vào ông Tập Cận Bình, nhiều lần mô tả ông là “cốt lõi” của ĐCSTQ.
Nhà bình luận này đối chiếu lời khen ngợi hào phóng trên với nền kinh tế đang suy thoái của đất nước, khẳng định rằng bài viết dường như là một phần trong động thái của ông Tập Cận Bình và các đồng minh nhằm quản lý cuộc khủng hoảng chính trị và tạo cảm giác như các thành viên ĐCSTQ trung thành với Tập Cận Bình.
Sau khi Hội nghị Trung ương lần thứ tư kết thúc, một số nhà quan sát Trung Quốc cho rằng sự chú ý sẽ vẫn tập trung vào cách ĐCSTQ cân bằng vẻ ngoài thống nhất trong bối cảnh những thách thức kinh tế và chính trị ngày càng gia tăng.
Nguyễn Nam (Theo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh)
BÀI CHỌN LỌC:
