Trong thời đại mà vật chất quyết định ý thức, dường như chúng ta đã quen với việc đặt mọi thứ lên bàn cân để cân đo. Ngoài chợ đời, trên mạng xã hội, đâu đâu cũng tràn ngập một luận điệu chói tai: “Bản chất của các mối quan hệ giữa người với người chính là trao đổi giá trị”.
Thế là hôn nhân bị bóc tách thành một phép tính lạnh lùng: đàn ông phải cung cấp giá trị vật chất, phụ nữ phải cung cấp giá trị cảm xúc. Lòng người ngày nay cũng lại ngày càng cứng lạnh. Người nằm bên gối một khi đổ bệnh, thất nghiệp, hoặc chỉ đơn giản là mệt mỏi, không còn cung cấp được cái gọi là “giá trị”, liền bị xem như gánh nặng.
Điều đó khiến tôi nhớ đến câu nói của người xưa: “Vạn vật đều có linh”. Một món đồ đã cũ, dù sứt mẻ, tróc sơn, thậm chí mất đi công dụng ban đầu, ta vẫn không nỡ vứt bỏ. Vì sao? Vì năm tháng đã trao cho nó hơi ấm, vì chúng ta đã gửi gắm tình cảm vào đó. Vật còn như thế, huống chi là con người?
Quan niệm “vật hóa” con người này khiến bao phụ nữ phương Đông, trong sự ấm áp của hình tượng “hiền thê lương mẫu”, lại cảm thấy hoang mang, như thể nếu không ra ngoài chinh chiến để tạo ra chút “giá trị trao đổi”, thì bản thân chẳng là gì cả.
Đồ vật mới cần bàn đến “giá trị sử dụng”, còn giữa người với người, điều được nói tới là đạo nghĩa, là ân tình, là chân thành, là dù bạn chẳng còn gì, tôi vẫn đối đãi với bạn như thuở ban đầu.
Trong trí tuệ mà tổ tiên để lại, có câu cảm động nhất: “Một ngày vợ chồng, trăm ngày ân; trăm ngày vợ chồng, sâu như biển”.
Trên đời này hàng tỷ người, cớ sao lại là bạn và tôi cùng chung một con thuyền, chung một giấc ngủ? Đó là duyên phận tu trăm đời mới có được.
Tình yêu thật sự bắt nguồn từ “không nỡ”. Không nỡ nhìn bạn chịu khổ, không nỡ bỏ mặc bạn. Bao dung vô điều kiện, nâng đỡ không tính toán chi phí, thứ ân nghĩa sâu dày ấy mới là nền móng vững chắc nhất của hôn nhân.
Vì vậy giữa vợ chồng, tình nghĩa vô giá, ân nghĩa đáng ngàn vàng. Chỉ khi giữ vững đạo nghĩa ấy, mới có thể trong thế gian bạc bẽo này tu được một đời ấm áp và viên mãn.
Trong dư luận ngày nay, đang thịnh hành một thứ chủ nghĩa công lợi cực đoan: “Không có giá trị thì không xứng đáng được yêu”.
Luận điệu này trần trụi định nghĩa hôn nhân là “trao đổi giá trị”. Nó dạy người ta rằng đàn ông phải cung cấp phiếu lương thực vật chất, phụ nữ phải cung cấp dưỡng nuôi cảm xúc. Một khi một bên “ngừng cung cấp”, bên còn lại dường như có lý do để cắt lỗ bất cứ lúc nào, vứt bỏ như chiếc giày rách.
Quan niệm này như virus, khiến con người hiện đại tràn đầy đề phòng và sợ hãi trong các mối quan hệ thân mật, lại càng khiến vô số phụ nữ khi nghe đến từ “hiền thê lương mẫu”, cảm thấy không phải vinh dự mà là nỗi hoảng sợ vì thấy mình vô giá trị.
Nếu chúng ta ngẩng đầu nhìn mặt trời trên cao và mặt đất dưới chân. Xin hỏi, con người mang lại “giá trị cảm xúc” gì cho mặt trời? Mang lại “giá trị vật chất” gì cho đại địa? Luận về cống hiến, trước trời đất chúng ta chẳng là gì, thậm chí còn đầy tội lỗi. Nếu theo logic của người hiện đại, mặt trời đã sớm phải tắt, mặt đất đã sớm phải nứt vỡ, vứt bỏ triệt để những sinh vật “vô giá trị” như chúng ta.
Nhưng trời đất đã không làm vậy. Thượng thiên có đức hiếu sinh, vạn vật được nuôi dưỡng. Đó chính là ân trạch, đó chính là từ bi.
Sức mạnh sinh mệnh chân chính chưa bao giờ là trao đổi, mà là “ban tặng vô điều kiện”. Tổ tiên chúng ta từ lâu đã nhìn thấu điều này. Họ hiếm khi treo chữ “yêu” nhẹ bẫng trên miệng, mà nói đến “ân vợ chồng” nặng sâu hơn.
Một ngày vợ chồng, trăm ngày ân. Câu nói này có sức nặng hơn cả trăm câu “anh yêu em”. Trăm đời tu mới được chung thuyền. Duyên phận này không phải bạn lựa hàng trên kệ, mà là số mệnh trói chặt hai sinh mệnh lại với nhau.
“Ân” là gì? Ân là chân tình đã gạt bỏ toan tính lợi ích; ân là dù bạn bệnh tật, già yếu, vô dụng, tôi vẫn nhớ tình xưa, vì bạn chờ đợi, vì bạn làm chỗ dựa.
Người hiện đại miệng đầy chữ yêu, nhưng hiếm thấy chân tâm; người xưa không nói chữ yêu, mà nơi nào cũng là ân. Tôi biết ơn bạn đã đồng hành, bạn biết ơn tôi đã bao dung; tôi không mưu cầu tiền bạc của bạn, bạn không mưu cầu nhan sắc của tôi, chúng ta mưu cầu là nghĩa khí cùng nhau vượt gió mưa.
Chân lý của đời người không nằm ở chỗ bạn sở hữu bao nhiêu con bài có thể trao đổi, mà ở chỗ bạn có thể quay về bản chân của sinh mệnh hay không. Vợ chồng một đời là tình nghĩa sống chết. Toan tính lạnh lùng chỉ khiến trái tim người nằm bên gối lạnh dần. Trọng ân tình, giữ đạo nghĩa, đó mới là sự cao quý khiến con người xứng đáng là con người.
Theo Vạn Điều Hay
BÀI CHỌN LỌC:
Đế chế La Mã suy tàn – Lời cảnh tỉnh cho nhân thế hôm nay
XEM THÊM:
Gương người xưa: Khi hôn nhân không như mong ước người xưa hành xử như thế nào?
Hồng Lâu Mộng: Những mối tình dang dở đều là duyên nợ đời trước
Trải qua cuộc hôn nhân nghiệt ngã, người phụ nữ đã có một cái kết tốt đẹp
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
