Cuối tháng 8 năm 2024, đập thủy điện lớn nhất lịch sử Mỹ đã hoàn tất việc tháo dỡ sau khi lực lượng thi công phá hủy đập nước cuối trong 4 con đập khổng lồ, trả lại dòng chảy tự nhiên cho sông Klamath, vùng đất của các bộ tộc bản địa tại vùng biên giới bang California và Oregon.
Tại Châu Âu, khoảng 5.000 đập đã bị dỡ bỏ trong 20 năm qua, với dự án lớn nhất là phá đập Vezins và Le Roche Qui Boit ở Pháp năm 2018.
Hiện nay xu hướng của các nước giàu Mỹ và Châu Âu là phá bỏ các đập thủy điện, trả lại dòng chảy bình thường cho các dòng sông do họ đã nhận ra cái giá phải trả cho việc phát điện từ thủy năng là cao, rất cao chớ không phải chỉ từ các con số của các nhà đầu tư.
Thế giới đã chứng kiến không ít thảm họa gắn liền với các đập thủy điện, gây tổn thất nặng nề về người và của, chẳng hạn như các vụ vỡ đập Gleno ở Valle di Scalve, Italia năm 1923; Malpasset ở Frejus, Pháp năm 1959; Bản Kiều ở tỉnh Hà Nam, Trung Quốc năm 1975; Kelly Barnes ở bang Georgia, Mỹ năm 1977; Machchu-2 tại Morbi, Ấn Độ năm 1979… Tại Việt Nam cũng không ít lần các đập thủy điện gây chết chóc và mất mát, ví dụ ngày 12/10/2020, thủy điện Rào Trăng 3 ở xã Phong Xuân, huyện Phong Điền đã xảy ra sạt lở núi, vùi lấp 17 người.
Các nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng cũng chỉ ra rằng, tính trên quy mô toàn cầu, trong thế kỷ qua có khoảng 472 triệu người phải chuyển nơi ở, mất sinh kế vì các dự án đập thủy điện. Sự cân bằng hệ sinh thái ở nhiều nơi bị phá vỡ do sự thay đổi dòng chảy và hoạt động của máy phát điện.
Vận hành trữ nước và xả lũ thủy điện không hợp lý có thể gây ngập lụt hoặc hạn hán ở khu vực hạ lưu sông. Nguy cơ xói mòn bờ sông, lở đất và động đất cũng tăng cao.
Trong khi các nước Châu Âu và Mỹ phá bỏ đập cũ, dừng xây đập mới thì các nước nghèo Á, Phi, Mỹ Latin vẫn tiếp tục làm thủy điện. Việt Nam có lẽ là nước làm “thủy điện nhỏ” nhiều nhất thế giới.
Theo FB Nguyễn Đình Bổn
Xem thêm:
Hé lộ “chuỗi công nghiệp cung cấp nội tạng trẻ sơ sinh” liên kết đến các gia tộc lớn tại Trung Quốc
Xác chết đột nhiên tỉnh lại, kể cho bác sĩ nghe một sự thật kinh hoàng
