Tân Thế Kỷ – Hôm thứ Hai, các cuộc biểu tình lớn đã nổ ra trên khắp Israel, sau khi Quốc hội nước này phê chuẩn dự luật đầu tiên về cuộc đại tu tư pháp gây tranh cãi mà Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đề xuất.
Chính phủ của ông Netanyahu đã cáo buộc Tòa án Tối cao Israel can thiệp chính trị. Đầu năm nay, chính phủ đã công bố kế hoạch hạn chế quyền lực của tòa án, gây ra các cuộc biểu tình lớn trên khắp đất nước.
Dự luật được thông qua trong cuộc bỏ phiếu đầu tiên tại Quốc hội, với tỷ lệ phiếu 64 ăn 0 sau khi các nhà lập pháp đối lập bỏ phiên họp để phản đối vào thứ Hai – sẽ loại bỏ quyền hạn của tòa án trong việc xem xét và bác bỏ các quyết định của các bộ trưởng chính phủ.
Những người chỉ trích nói rằng chính phủ đang làm suy yếu nhánh tư pháp độc lập của đất nước, cũng như hệ thống kiểm tra và cân bằng dân chủ của nó.
Theo Reuters – Các cuộc biểu tình phản đối việc sửa đổi bắt đầu vào đầu ngày thứ Hai, cảnh sát đã bắt những người biểu tình và xích họ vào cột, đồng thời chặn con đường bên ngoài quốc hội.
Đến tối, hàng nghìn người biểu tình trên khắp đất nước đã xuống đường, chặn đường cao tốc và xô xát với cảnh sát. Cảnh sát Israel cho biết ít nhất 19 người đã bị bắt hôm thứ Hai.
Các cựu quân nhân Israel cũng đã tổ chức một cuộc biểu tình tại Sân bay Ben Gurion của Israel, trong khi các cuộc biểu tình khác được kêu gọi bên ngoài Bộ Quốc phòng Israel, dinh thự của tổng thống và đại sứ quán Hoa Kỳ.
“Tôi vô cùng lo lắng và sợ hãi về những gì sắp xảy ra với đất nước mình” – Aaron, người đang biểu tình bên ngoài đại sứ quán Mỹ, nói với CBS News. Anh ấy nói rằng anh ấy đã chuyển đến Israel 30 năm trước cùng với gia đình.
“Chúng tôi đã làm việc chăm chỉ để xây dựng đất nước này và tôi cảm thấy như tất cả sẽ trở nên lãng phí vì chúng tôi có bộ máy lãnh đạo không đánh giá cao các giá trị tự do, dân chủ và bình đẳng” – Aaron nói.
Tuy nhiên bất chấp sự phản đối, chính phủ Israel vẫn giữ vững lập trường của mình. Bộ trưởng Tư pháp Yariv Levin, một kiến trúc sư của gói lập pháp do ông Netanyahu đưa ra, đã gọi cuộc bỏ phiếu hôm thứ Hai là “bước đầu tiên trong một quá trình lịch sử quan trọng”.
Theo Reuters – Việc sửa đổi này là một phần của những thay đổi tư pháp lớn hơn mà chính phủ Israel đã công bố vào tháng 1, ngay sau khi tuyên thệ nhậm chức. Các sửa đổi này sẽ làm suy yếu Toà án tối cao.
Những người chỉ trích nói rằng những thay đổi này sẽ mở ra cơ hội lạm dụng quyền lực bằng cách loại bỏ các biện pháp kiểm tra hiệu quả đối với thẩm quyền của các nhà lãnh đạo. Những thay đổi trên đã gây ra các cuộc biểu tình chưa từng có trên toàn quốc trong nhiều tháng qua và khiến các đồng minh ở nước ngoài lo ngại về nền dân chủ của Israel.
Hàng ngàn người biểu tình đã vẫy cờ Israel màu xanh và trắng, tập trung bên ngoài quốc hội và Tòa án Tối cao, làm tắc đường cao tốc chính của Jerusalem. Cảnh sát giải tỏa đám đông bằng cách kéo họ qua đường nhựa và sử dụng vòi rồng, trong đó có một vòi phun chất có mùi hôi.
Trong bài phát biểu trên truyền hình sau khi các cuộc biểu tình nổ ra, Ông Netanyahu cho biết ông sẽ tìm cách đối thoại với phe đối lập với mục đích đạt được một thỏa thuận toàn diện vào cuối tháng 11.
“Tất cả chúng tôi đều đồng ý rằng Israel phải duy trì một nền dân chủ mạnh mẽ, rằng họ phải tiếp tục bảo vệ quyền cá nhân cho mọi người, rằng họ sẽ không trở thành một nhà nước (luật pháp của người Do Thái), rằng các tòa án sẽ vẫn độc lập” – ông Netanyahu, người vừa được xuất viện vào buổi sáng và được trang bị máy điều hòa nhịp tim, cho biết.
Cuộc khủng hoảng đã gây ra sự chia rẽ sâu sắc trong xã hội Israel và đã lan sang quân đội, các nhà lãnh đạo cuộc biểu tình nói rằng hàng ngàn quân nhân dự bị tình nguyện sẽ không báo cáo nghĩa vụ nếu chính phủ tiếp tục với các kế hoạch sửa đổi, đồng thời trước đó họ đã cảnh báo rằng có khả năng sẽ xảy ra chiến tranh ở Israel.
Sau khi luật được thông qua, Nhà Trắng đã lặp lại lời kêu gọi các nhà lãnh đạo Israel hướng tới “sự đồng thuận lớn nhất có thể” thông qua đối thoại chính trị.
Các nhà lãnh đạo phe đối lập cam kết sẽ thách thức sự thay đổi tư pháp.
Người đứng đầu liên đoàn lao động Histadrut, sau khi không làm trung gian hòa giải giữa liên minh tôn giáo-dân tộc chủ nghĩa và các đảng đối lập, đã đe dọa tuyên bố tổng đình công nếu chính phủ theo đuổi các biện pháp “đơn phương”.
Một thành viên cấp cao của phe đối lập, Benny Gantz, hứa sẽ rút lại dự luật trong khi lãnh đạo phe đối lập Yair Lapid nói: “Chính phủ này có thể thắng trận chiến, nhưng không thể thắng cuộc chiến”.
Hoàng Dung (t/h)
Xem Thêm:
Trung Quốc: Sập mái nhà thể chất khiến ít nhất 11 người thiệt mạng
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
