Cổ nhân ứng xử ra sao trước những “điềm báo”?

(Tân Thế Kỷ) – Nhiều người trong chúng ta tin vào các dấu hiệu may mắn và không may mắn. Chẳng hạn như tin rằng buổi sáng ra đường gặp ai đó đầu tiên thì sẽ có một ngày may mắn; trước khi khởi công một công trình mà trời mưa nhẹ thì công trình đó sẽ hoàn thiện tốt đẹp; còn nếu trước khi ra đường mà xe chết máy thì có thể chuyện xui xẻo đang chờ đâu đó;…

Có thể gọi chung những dấu hiệu này là “điềm báo”. Nếu dấu hiệu cho thấy điều tốt đẹp sẽ  đến, thì người ta sẽ khấp khởi, mừng vui. Ngược lại sẽ lo lắng vô cùng, thậm chí mất ăn mất ngủ.

“Điềm báo” có thật sự đáng sợ và không thể hóa giải? Câu chuyện của Lôi Dương Công cho thấy cổ nhân bằng cách nào đã hóa giải điều xấu trở thành tốt?

Chuyện của Lôi Dương Công và chú dê nhảy múa

Trong “Duyệt vi thảo đường bút ký” của học giả Kỷ Hiểu Lam đời Thanh có ghi câu chuyện về bậc tiền bối Lôi Dương Công nhìn thấy điềm báo chẳng lành.

Lôi Dương Công có nuôi vài con dê. Một hôm, có một con dê đứng bằng hai chân nhảy múa như người. Người ta cho đấy là điều chẳng lành, họ khuyên hãy giết con dê ấy đi.

Lôi Dương nói: ‘Dê sao lại biết nhảy múa nhỉ? Nhất định có linh vật điều khiển đằng sau. Giống như vào thời Xuân Thu khi xưa, vùng Ngụy Du nước Tấn có tảng đá biết nói, Tấn Bình Công hỏi Sư Khoáng: ‘Tảng đá sao có thể nói được?’

Sư Khoáng đáp: ‘Hòn đá không thể nói, đại khái là có tinh linh phụ thể bám lên.’

Trong “Tả truyện” đã chẳng nói rõ việc này rồi sao? Hãy nghĩ xem, nếu tai họa đã giáng xuống, thì giết con dê này phỏng có ích chi? Nếu tai họa chưa hình thành, thì đây là quỷ Thần đang nhắc nhở ta, thúc giục ta mau tu thiện tích đức. Chứ giết con dê này đâu thể chuyển họa thành phúc được!’

Từ đó về sau, Lôi Dương Công cẩn thận từng lời nói hành vi, thời thời khắc khắc cung kính như đứng trước bậc Thánh hiền, không dám phóng túng. Tới năm Thuận Trị Ất Dậu (1645), khi ấy ông đã đỗ tú tài, văn phong vượt trội chúng nhân, được tuyển chọn làm cống sinh, được đưa vào kinh thành. Ba năm sau ông đỗ Phó bảng trong kỳ thi hội, về sau làm tới chức quan Thông phán. Cả đời Lôi Dương Công thuận buồn xuôi gió, không gặp tai họa gì.

Có phải cách xử lí của Lôi Dương Công thuận với thiên ý, nên ông đã gặp may mắn suốt cuộc đời. Còn nếu giết con dê ấy, có khi tạo nghiệp sát sinh mà chẳng giải quyết vấn đề gì.

Lý giải ra sao về “điềm báo”?

Thực ra những “dấu hiệu báo trước tương lai” luôn là điều tồn tại chân thực, chúng ta không thể phủ nhận được.

Vũ trụ vận hành theo quy luật rất ổn định và hoàn hảo: Hệ ngân hà luôn xoay chuyển; Trái đất cũng đang xoay chuyển quanh Mặt Trời; bốn mùa lần lượt tuần hoàn theo quy luật của tự nhiên. Ngay cả những loài động vật cũng có nguyên tắc sinh hoạt cố định của mình: gà trống gáy báo hiệu một canh giờ trôi qua; cá hồi mỗi năm đều ngược dòng trở về quê hương để sinh sản ra thế hệ tiếp theo… Mọi thứ trên thế giới đều có sự vận hành bình ổn và cân bằng, để cùng tạo nên một cuộc sống tươi đẹp và phồn vinh.

Như vậy, mọi thứ vận hành theo đúng quy luật của mình chính là nguyên nhân giữ cho thế giới ổn định và con người chúng ta cũng có thể sống hạnh phúc trên hành trình nhân sinh của mình.

Khi thiên tai, nhân hoạ hoặc điều bất thường gì đó đột nhiên xuất hiện, sự vận hành ổn định này bị gián đoạn, và sẽ đưa đến những thay đổi mà chúng ta có thể nhìn hoặc cảm thấy được. Khi một điều rất tốt đẹp sắp xảy đến, cũng sẽ có những dấu hiệu tốt đẹp tương ứng.

Nhiều danh nhân trong quá khứ sinh ra vào những ngày đẹp trời, thậm chí quanh nhà còn có chim bay lượn. Điều này không có gì khó hiểu cả, do đó niềm tin và những dự đoán về tương lai khi nhìn vào những dấu hiệu hiện tại cũng là có cơ sở.

Tích đức hành thiện, tu dưỡng đạo đức có thể cải biến vận mệnh 

Giống như Lôi Dương Công, chúng ta hoàn toàn có thể tin rằng lựa chọn tu dưỡng đạo đức của bản thân, trở thành người tốt và tốt hơn nữa chính là con đường giúp chúng ta có thể cải biến vận mệnh. Vì sao lại như vậy?

Bởi vì bản tính của con người chính là lương thiện. Con người sinh ra đã mang theo sự lương thiện, nên chúng ta đều biết “trẻ em không biết nói dối”, “Nhân chi sơ, tính bản thiện” (Con người mới sinh ra, bản tính vốn lương thiện). Do đó, con người sống lương thiện là cách sống phù hợp với sự vận hành của quy luật vũ trụ, người xưa gọi là phù hợp với Đạo Trời. Họ càng nâng cao cảnh giới đạo đức, Đức họ tích luỹ được càng nhiều, thì cuộc sống của họ càng bình yên và hạnh phúc nhờ sự hoà hợp vô hình với thế giới tự nhiên. Đó cũng là nguyên nhân chúng ta cảm thấy rất dễ chịu, thư thái và bình hoà khi tiếp xúc với những người tốt chân chính.

Vậy thì lần sau, nếu có gặp phải dấu hiệu “chẳng may” nào đó, hãy bình tâm. Có thể đó là một món nợ bạn cần hoàn trả, có thể là thử thách để bạn bước lên một nấc thang cao hơn. Chúng ta không cần lo lắng hay tìm cách “đối phó” với những khó khăn sắp xảy đến, để phải hao tâm tổn trí, tinh thần căng thẳng hay thậm chí dừng bước. Dù cho điều bạn phải đối mặt có khó khăn đến đâu, bạn vẫn có thể đứng vững với một tâm thái bình an nhất, vì bạn đã nắm giữ được bí mật của hạnh phúc đích thực: tích đức hành thiện, tu dưỡng nâng cao bản thân để bước tới một tương lai tốt đẹp.

Hồng Ngọc

Xem thêm:

Hại người khác chi hại mình

Vì sao Đức Phật dạy: “Nước mắt con người nhiều hơn bốn đại dương”?

Chữ “神” (Thần) bí ẩn trên núi Thạch Bi – Thanh Hoá

Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*