Washington đã công bố kế hoạch mở lại Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Quần đảo Solomon. Động thái này là một nỗ lực nhằm chống lại hành động gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực. Điều mà thế giới đã được chứng kiến thông qua việc tài trợ của Bắc Kinh về cơ sở hạ tầng cho Thế vận hội Thái Bình Dương vào năm 2023.
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã thông báo với Quốc hội rằng họ có kế hoạch thành lập một Đại sứ quán tạm thời tại Honiara, tại một vị trí từng đặt cơ sở lãnh sự quán. Thông báo này cho biết các nhân sự ban đầu là hai nhà ngoại giao Mỹ và năm nhân viên địa phương với chi phí 1,8 triệu đô la Mỹ vận hành mỗi năm. Một cơ sở bề thế hơn với đội ngũ nhân viên lớn hơn sẽ được thành lập.
Hoa Kỳ đã đóng cửa Đại sứ quán của mình tại Honiara vào năm 1993 như là một phần của việc giảm bớt các vị trí và ưu tiên ngoại giao trên toàn cầu sau Chiến tranh Lạnh.
Bộ Ngoại giao đã cảnh báo vào tháng 2/2022 rằng ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực khiến việc mở lại Đại sứ quán ở Quần đảo Solomon trở thành một ưu tiên.
Vào tháng 10 năm 2020, Solomons và Trung Quốc đã ký một thỏa thuận để Trung Quốc giúp xây dựng các địa điểm tổ chức Thế vận hội Thái Bình Dương.
Năm ngoái, Honiara và Bắc Kinh cũng đã ký một hiệp ước an ninh sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nâng cấp quan hệ lần thứ hai sau cuộc gặp với Thủ tướng Solomons Manasseh Sogavare.
Các thỏa thuận trên cho phép Quần đảo Solomon được yêu cầu Trung Quốc gửi cảnh sát và quân nhân nếu cần, và Trung Quốc cũng có quyền triển khai lực lượng để bảo vệ “nhân viên Trung Quốc và các dự án lớn của họ”.
Thủ tướng Quần đảo Solomon Manasseh, Sogavare, đã đảm bảo với Mỹ và các đồng minh phương Tây khác rằng ông sẽ không cho phép Trung Quốc thiết lập căn cứ hải quân ở nước mình, nhưng mối lo ngại về ý định của Trung Quốc vẫn chưa giảm bớt.
Đại diện của Lực lượng Cảnh sát Hoàng gia Quần đảo Solomon đã gặp gỡ các quan chức và cảnh sát Trung Quốc, để thăm sân vận động Thế vận hội Thái Bình Dương 2023 hiện vẫn đang được xây dựng.
Thế vận hội Thái Bình Dương dự kiến diễn ra từ ngày 19/11 đến ngày 2/12 năm này. Sân vận động hiện tại vẫn đang được xây dựng bởi Tập đoàn Xây dựng Công trình Dân dụng Trung Quốc. Một công trình quan trọng khác là ký túc xá tại Đại học Quốc gia cũng đang được xây dựng bởi một Công ty Xây dựng Tỉnh Giang Tô ( Trung Quốc).
Lực lượng cảnh sát Solomon thừa nhận rằng, công việc của các công ty Trung Quốc cung cấp cơ hội việc làm cho cư dân địa phương. Cảnh sát Trung tâm và Cảnh sát Guadalcanal được yêu cầu hỗ trợ an ninh để giữ an toàn cho các dự án này.
Vào năm ngoái, Ngoại trưởng Antony Blinken thông tin về kế hoạch chuẩn bị mở một đại sứ quán mới tại quốc đảo Thái Bình Dương sau 29 năm, trong chuyến thăm tới Fiji gần đó.
Động thái này diễn ra chỉ vài tháng sau các cuộc bạo loạn ở chuỗi đảo 800.000 người vào tháng 11/2022 khi những người biểu tình cố gắng xông vào tòa nhà quốc hội và sau đó phóng hỏa khu phố Tàu ở thủ đô Honiara trong ba ngày.
Tình trạng bất ổn tại nơi này được một phần đến từ sự phản đối của Thủ tướng kỳ cựu Manasseh Sogaware, tình trạng bởi nghèo đói, thất nghiệp và sự cạnh tranh giữa các đảo, và có cả tâm lý bài Trung Quốc
Vào tháng 12, Trung Quốc cho biết họ sẽ gửi các cố vấn cảnh sát và thiết bị chống bạo động đến Quần đảo Solomon, khi lực lượng gìn giữ hòa bình nước ngoài bắt đầu rời quốc đảo này.
Chính phủ Solomon cho biết cũng vào tháng 12/2022 rằng họ đã chấp nhận đề xuất của các “sĩ quan liên lạc” từ Bắc Kinh về việc đào tạo lực lượng cảnh sát và trang thiết bị của họ, bao gồm khiên, mũ bảo hiểm, dùi cui và các thiết bị “không gây chết người” khác.
Solomon có mối quan hệ chặt chẽ hơn với Bắc Kinh sau khi mối quan hệ lâu dài của hòn đảo này với Đài Loan đột ngột bị cắt đứt vào năm 2019.
Trước đó, Hoa Kỳ đã đóng cửa đại sứ quán của mình tại thủ đô của Quần đảo Solomon vào năm 1993 và thay vào đó là một lãnh sự quán ở Solomon vài một đại sứ quán ở Papua New Guinea, thủ đô của Port Moresby.
V.N (t/h)
