Cổ nhân thường dạy: “Dục chính kỳ tâm giả, tiên thành kỳ ý” (muốn đoan chính lại tâm thái của mình, trước tiên phải thành thực với chính mình).
Trong hồi thứ 37 của Tây Du Ký – “Quỷ vương đêm thăm Đường Tam Tạng, Ngộ Không biến hóa dẫn anh nhi” – Đường Tăng đêm nằm mộng thấy vị quốc vương bị hại của nước Ô Kê. Sau khi bừng tỉnh khỏi cơn ác mộng, giữa thầy trò họ đã có một cuộc đối thoại đầy ý vị, ẩn chứa những khai thị sâu sắc về con đường tu trì.
Tam Tạng giật mình tỉnh giấc, mới hay tất cả chỉ là giấc mộng Nam Kha, liền vội vã gọi: “Đồ đệ! Đồ đệ!”
Bát Giới bị đánh thức, càu nhàu bất mãn: “Thổ địa, thổ địa cái nỗi gì? Ngày trước tôi làm một tay hảo hán, chuyên ăn thịt người độ nhật, hưởng thụ đủ mùi tanh tao, thật là khoái hoạt biết bao. Thế mà sư phụ lại đi tu, bắt chúng tôi bảo vệ thầy đi đường! Ban đầu nói là chỉ làm hòa thượng, giờ lại coi tôi như nô bộc mà sai bảo, ngày gánh hành lý dắt ngựa, đêm bưng bô hầu hạ! Giờ này chưa ngủ còn gọi đồ đệ làm chi?”
Tam Tạng nói: “Đồ đệ, ta vừa gục xuống bàn chợp mắt thì gặp một giấc mộng kỳ quái.” Ngộ Không nghe vậy, nhảy dựng lên nói: “Sư phụ, mộng từ tâm tưởng mà ra. Thầy chưa lên núi đã sợ yêu quái; lại lo đường tới Lôi Âm xa xôi không thể tới nơi; lại nhung nhớ Trường An chẳng biết ngày nào trở lại. Tâm đa đoan nên mộng mới đa đoan. Như lão Tôn đây, chỉ có một điểm chân tâm, nhất mực hướng về Tây phương bái Phật, chẳng có giấc mộng nào tìm đến được tôi cả.”
Đoạn đối thoại ngắn ngủi đã phác họa sinh động ba tâm thế khác biệt của Bát Giới, Đường Tăng và Ngộ Không trên hành trình tu hành.
Bát Giới truy cầu sự an dật và hưởng lạc. Ngay cả khi xuất gia, vẫn mong cầu làm một hòa thượng không phải chịu khổ. Tâm thế này, bản chất là coi tu hành như một phương thức để trốn tránh thế tục, tìm cầu sự thanh tịnh giả tạm, chứ không phải sự thăng hoa thực thụ của sinh mệnh.
Đường Tăng lại coi “Tây Thiên thỉnh kinh” như một trọng trách nặng nề, vì vậy lúc nào cũng cảm thấy gian nan trùng điệp, ưu tư bất tận. Khi ma nạn chưa tới, tâm đã dậy sóng, thấp thỏm lo âu; đến khi thực sự đối diện nghịch cảnh, lại cảm thấy lực bất tòng tâm, khó lòng tự tại. Chính vì tâm chưa định nên mới dễ chiêu mời phiền não.
Vậy cảnh giới “chỉ có một điểm chân tâm, nhất mực hướng về Tây phương bái Phật” của Ngộ Không thực chất là gì?
Điều này khiến tôi liên tưởng đến điển tích “Hoàng thợ rèn niệm Phật”.
Thuở Chu Hồng Vũ khởi binh, nhu cầu binh khí cực lớn. Tại Đàm Châu, Hồ Nam có người thợ rèn tên là Hoàng thợ rèn, ngày đêm đúc rèn khổ cực khôn cùng. Một ngày nọ, có vị tăng nhân khuyên bảo: “Ông hãy cứ đập một nhát búa, niệm một câu Phật; kéo một nhịp ống thổi, lại niệm một câu Phật. Lâu dần, đó chính là tu hành.”
Người thợ rèn y giáo phụng hành, vừa rèn sắt vừa niệm Phật, làm việc suốt ngày mà không biết mệt mỏi, tâm cảnh nhẹ nhàng tự tại. Lâu dần đạt đến cảnh giới “bất niệm tự niệm”, thấu triệt đạo lý. Khi biết trước ngày giờ vãng sinh, ông từ biệt người thân, tắm rửa thay đồ, bên lò rèn đập thêm vài nhát sắt rồi thản nhiên đọc kệ:
“Đinh đinh đương đương, cửu luyện thành cương;
Thái bình tương cận, ngã vãng Tây phương.”
(Keng keng boong boong, luyện lâu thành thép;
Thái bình gần đến, ta về Tây phương.)
Chiến loạn bên ngoài chính là biểu hiện của thế gian hỗn loạn; con người trong vòng nhân quả tương sinh tương khắc mà tạo nghiệp, hoàn nghiệp — đó là trạng thái của sinh mệnh tầng thấp. Còn việc người thợ rèn niệm Phật là đặt tâm an trụ vào bản nguyên Phật tính; quá trình rèn sắt chính là biểu tượng cho việc tâm tính không ngừng được trui rèn, tịnh hóa.
Đối diện với vạn lần rèn giũa, điều ông làm chỉ là nhất tâm bất loạn, kiên định chẳng dời. Đây có lẽ chính là nội hàm đích thực của “một điểm chân tâm” mà Ngộ Không đã nhắc tới.
Cái gọi là “một điểm” không phải là sự nhỏ bé về lượng, mà là sự thuần khiết tối thượng của tâm hồn.
Hành trình thỉnh kinh của thầy trò Đường Tăng, thực chất là quá trình tìm kiếm, gạn đục khơi trong và kiên trì thủ vững điểm “chân tâm” ấy giữa muôn vàn kiếp nạn. Đi một con đường, làm một sự việc, nếu có thể giữ trọn bản nguyện và sơ tâm ban đầu, thì ngoại cảnh dù hỗn loạn đến đâu cũng không thể lay chuyển; ảo cảnh dù chân thực đến mấy cũng không thể khiến ta mê mờ.
Có như vậy, mới có thể thiện thủy thiện chung, đắc quả viên mãn.
Theo Epoch Times
BÀI CHỌN LỌC:
Đế chế La Mã suy tàn – Lời cảnh tỉnh cho nhân thế hôm nay
Trung Quốc – Nơi xuất khẩu xác chết số một thế giới
XEM THÊM:
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
