Ngày 4/4 – Phần Lan sẽ chính thức trở thành một trong những thành viên của NATO, hoàn thành sự thay đổi chính sách an ninh mang tính lịch sử được kích hoạt bởi cuộc chiến giữa Nga và Ukraine. Trong khi đó, nước láng giềng Thụy Điển lại đang nằm trong phòng chờ.
Trong buổi lễ chào cờ tại trụ sở NATO ở ngoại ô Brussels, liên minh quân sự sẽ chào đón Phần Lan với tư cách là thành viên thứ 31. Buổi lễ này có sự tham dự của Tổng thống Phần Lan Sauli Niinisto và các bộ trưởng chính phủ.
Hôm thứ Hai (3/3), Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg nói với các phóng viên rằng : “Đây sẽ là một ngày tốt lành cho an ninh của Phần Lan, cho an ninh Bắc Âu và cho toàn bộ NATO.”
Sự kiện này sẽ đánh dấu kết thúc cho kỷ nguyên không có liên kết quân sự của Phần Lan, sau khi nước này đẩy lùi âm mưu xâm lược của Liên Xô trong Thế chiến thứ hai và chọn cố gắng duy trì quan hệ hữu nghị với nước láng giềng Nga.
Tuy nhiên, cuộc chiến bắt đầu vào tháng 2 năm 2022 của Nga nhắm vào Ukraine, đã khiến Phần Lan tìm kiếm an toàn dưới sự bảo trợ của hiệp ước phòng thủ tập thể NATO, trong đó nêu rõ rằng một cuộc tấn công vào một thành viên của liên minh, chính là một cuộc tấn công vào tất cả.
Thụy Điển đã trải qua một sự chuyển đổi tương tự trong tư duy quốc phòng, vì vậy Stockholm và Helsinki đã cùng nộp đơn xin gia nhập NATO vào năm ngoái. Nhưng đơn xin gia nhập của Thụy Điển đã bị các thành viên NATO là Thổ Nhĩ Kỳ và Hungary giữ lại.
Sau khi cả hai quốc gia này chấp thuận đơn đăng ký của Phần Lan vào tuần trước, bước chính thức cuối cùng trong hành trình của Helsinki sẽ đến, khi Ngoại trưởng Pekka Haavisto trao văn kiện gia nhập của quốc gia mình cho các quan chức chính phủ Hoa Kỳ tại Brussels.
Trước một cuộc họp của các ngoại trưởng NATO, cờ của Phần Lan sẽ được kéo lên bên ngoài trụ sở NATO cùng với cờ của 30 quốc gia thành viên khác của liên minh.
Ảnh hưởng việc gia nhập NATO của Phần Lan đến biên giới Nga
Chiều dài biên giới mà NATO chia sẻ với Nga sẽ tăng gần gấp đôi sau khi Phần Lan gia nhập. Hôm thứ Hai, Moscow cho biết họ sẽ tăng cường năng lực quân sự ở các khu vực phía tây và tây bắc để đáp trả việc Phần Lan gia nhập NATO.
Ngay cả trước khi Phần Lan chính thức gia nhập liên minh, các lực lượng vũ trang của họ đã xích lại gần NATO và các thành viên.
Lực lượng quốc phòng Phần Lan cho biết – Các chuyến bay do thám của NATO, do Mỹ và các lực lượng không quân đồng minh khác thực hiện đã bắt đầu bay trên không phận Phần Lan,
Vào ngày 24/3, các chỉ huy lực lượng không quân từ Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan và Đan Mạch cho biết họ đã ký một lá thư về ý định thành lập một lực lượng phòng không Bắc Âu thống nhất, nhằm chống lại mối đe dọa ngày càng tăng từ Nga.
Thiếu tướng Jan Dam, chỉ huy lực lượng không quân Đan Mạch, nói với Reuters: “Chúng tôi muốn xem liệu chúng tôi có thể tích hợp giám sát không phận nhiều hơn hay không, để có thể sử dụng dữ liệu radar từ các hệ thống giám sát của nhau và cùng sử dụng chúng”.
Hôm thứ Hai, người dân Phần Lan ở trung tâm thành phố Helsinki cho biết, họ hài lòng vì quá trình gia nhập NATO sẽ sớm hoàn tất, trong khi một số người vẫn còn e ngại.
Henri Laukkanen, một trợ lý tài chính 28 tuổi, cho biết: “Có lẽ tôi cảm thấy hơi mâu thuẫn về việc gia nhập NATO vì tôi không phải là người hâm mộ NATO nhất, nhưng tôi lại càng ít hâm mộ Nga hơn”.
Phần Lan và Thụy Điển từng nói rằng họ muốn “tay trong tay” gia nhập NATO để tối đa hóa an ninh chung, nhưng kế hoạch đó đã đổ bể do Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục từ chối đề nghị của Stockholm.
Thổ Nhĩ Kỳ cho biết Stockholm chứa chấp các thành viên mà Ankara nhìn nhận là các nhóm khủng bố, và yêu cầu dẫn độ họ như một bước tiến tới phê chuẩn tư cách thành viên của Thụy Điển. Nhưng Thụy Điển đã bác bỏ cáo buộc trên.
Hungary cũng trì hoãn việc Thụy Điển gia nhập, với lý do bất bình trước những lời chỉ trích về thành tích dân chủ của Thủ tướng Viktor Orban.
Tuy nhiên, các nhà ngoại giao NATO cho biết họ hy vọng Budapest sẽ chấp thuận đề xuất của Thụy Điển nếu Thổ Nhĩ Kỳ cũng có động thái tương tự. Họ hy vọng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ hành động ngay sau cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội vào tháng Năm.
Ông Stoltenberg cho biết ông “hoàn toàn tin tưởng” rằng Thụy Điển sẽ trở thành thành viên NATO.
Ông nói: “Đối với tôi, ưu tiên của NATO là đảm bảo điều đó xảy ra càng sớm càng tốt.”
Theo Reuters
Hoàng Dung biên dịch
