“Siêu El Nino” có thể hình thành trong năm 2026, làm gia tăng hiện tượng thời tiết cực đoan và phá vỡ các kỷ lục về nhiệt độ toàn cầu.
Những tín hiệu bất thường đang xuất hiện trên vùng biển Thái Bình Dương khiến các nhà khoa học đặc biệt chú ý. Dù còn quá sớm để khẳng định chắc chắn, nhưng nhiều mô hình dự báo cho thấy khả năng hiện tượng El Nino mạnh, thậm chí “siêu El Nino”, có thể hình thành trong năm nay, kéo theo những biến động lớn đối với hệ thống khí hậu toàn cầu.
Trong một phân tích tuần trước, nhà nghiên cứu Marc Alessi tại Liên minh các nhà khoa học về khí tượng cho biết, dù phần lớn mô hình dự báo mức tăng nhiệt độ toàn cầu theo tháng vẫn dưới 2°C, nhưng khả năng chạm ngưỡng hơn 2°C là điều đáng lo ngại. Theo ông, nếu điều này xảy ra, thế giới sẽ tiến gần hơn các điểm tới hạn khí hậu nguy hiểm.
Điều đáng lo ngại là hiện tượng này không diễn ra độc lập. Nó xuất hiện trong bối cảnh Trái đất đã nóng lên do tác động của con người, khiến mọi hiệu ứng khí hậu bị khuếch đại. Sự kết hợp này có thể đẩy nhiệt độ trung bình toàn cầu tạm thời vượt mốc 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, ngưỡng mà giới khoa học cảnh báo sẽ đi kèm nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Một số mô hình thậm chí cho thấy nhiệt độ có thể tiến sát hoặc vượt ngưỡng 2°C trong những thời điểm ngắn hạn. Mặc dù đây chưa phải xu hướng dài hạn, nhưng nó là dấu hiệu cho thấy hệ thống khí hậu đang tiến gần hơn tới những “điểm tới hạn” khó đảo ngược. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng những lần vượt ngưỡng tạm thời như vậy chính là bước đệm trên con đường rủi ro dài hạn.
Khi đại dương nóng lên, thời tiết đảo chiều
El Nino là một hiện tượng khí hậu tự nhiên, xảy ra khi nhiệt độ bề mặt biển ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương ấm lên bất thường. Hiện tượng này thường xuất hiện theo chu kỳ từ 2-7 năm, kéo dài khoảng 9-12 tháng và có khả năng làm thay đổi các mô hình thời tiết trên phạm vi toàn cầu.
Trong điều kiện bình thường, gió thổi từ đông sang tây sẽ đẩy nước ấm về phía Tây Thái Bình Dương. Tuy nhiên, trong những năm có El Nino, hệ thống gió này suy yếu hoặc đảo chiều, khiến nước ấm lan rộng sang phía đông. Sự thay đổi này làm xáo trộn dòng hải lưu, nhiệt độ và lượng mưa ở nhiều khu vực trên thế giới.
El Nino chỉ là một trong ba trạng thái chính của hệ thống khí hậu Thái Bình Dương, bên cạnh La Nina (khi nước biển lạnh hơn bình thường) và trạng thái trung tính. Những biến động giữa ba trạng thái này có ảnh hưởng lớn đến các dự báo khí hậu hàng năm, từ lượng mưa, hạn hán cho đến tần suất bão.
Hiện tại, các điều kiện đang chuyển dần từ La Nina sang trạng thái trung tính, nhưng xu hướng ấm lên nhanh chóng đang làm tăng khả năng chuyển sang El Nino trong thời gian ngắn. Một số dự báo cho thấy xác suất hình thành El Nino có thể lên tới 70% vào giữa năm 2026 và gần như chắc chắn kéo dài đến cuối năm.
Thuật ngữ “siêu El Nino” thường được dùng để chỉ những đợt El Nino có tác động đặc biệt mạnh, khi nhiệt độ bề mặt biển tăng vượt quá 2°C so với mức trung bình. Những hiện tượng như vậy hiếm khi xảy ra, nhưng mỗi lần xuất hiện đều để lại tác động sâu rộng.
Rủi ro lan rộng trong thế giới đang ấm lên
Tác động của El Nino không đồng đều, nhưng thường mang đến những biến động không mong muốn. Ở một số khu vực như Úc, miền nam châu Phi, Ấn Độ hay Amazon, hiện tượng này có thể gây ra hạn hán kéo dài và nắng nóng gay gắt. Ngược lại, những nơi khác như miền nam nước Mỹ hoặc một số khu vực Trung Đông và Nam Á có thể hứng chịu lượng mưa lớn bất thường.
El Nino cũng ảnh hưởng đến hoạt động của các cơn bão. Nó có xu hướng làm giảm số lượng bão ở Đại Tây Dương nhưng lại làm gia tăng khả năng xuất hiện các cơn bão mạnh ở Thái Bình Dương. Khi cường độ El Nino tăng lên, các hiện tượng thời tiết cực đoan này càng trở nên dữ dội và khó dự đoán hơn.
Trong bối cảnh hiện nay, khi nền nhiệt toàn cầu đã cao hơn trước, những tác động này có nguy cơ bị khuếch đại. Một El Nino mạnh xảy ra trên nền khí hậu ấm hơn sẽ khiến các kỷ lục nhiệt độ dễ bị phá vỡ hơn, đồng thời làm tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng cực đoan.
Tuy vậy, các nhà khoa học cũng nhấn mạnh rằng mỗi sự kiện El Nino đều có đặc điểm riêng và không thể dự đoán chính xác tuyệt đối. Các dự báo vào mùa xuân thường chứa nhiều bất định do những biến động tự nhiên trong hệ thống khí hậu. Tuy vậy, với các tín hiệu hiện tại, mức độ rủi ro đã đủ lớn để cần theo dõi sát sao.
Dù còn nhiều ẩn số, các dự báo về El Nino vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các quốc gia và cộng đồng chuẩn bị sớm. Từ điều chỉnh sản xuất nông nghiệp, quản lý nguồn nước đến ứng phó thiên tai, những thông tin này có thể giảm thiểu thiệt hại trong bối cảnh khí hậu ngày càng khó lường.
Theo nhà khoa học khí hậu Tom Di Liberto, các dự báo vào mùa xuân khó lường hết những biến động có thể xảy ra trong mùa hè, nên chưa thể đưa ra kết luận chắc chắn. Tuy vậy, ông nhấn mạnh rằng mức độ rủi ro hiện nay đã đủ lớn để cần đặc biệt lưu ý.
Theo NN&MT
BÀI CHỌN LỌC:
Xác chết đột nhiên tỉnh lại, kể cho bác sĩ nghe một sự thật kinh hoàng
Chính quyền Trung Quốc bị lên án mạnh mẽ khi cuốn sách”Giết người theo nhu cầu” được công bố
XEM THÊM:
Cảnh báo El Nino mạnh nhất 140 năm đe dọa đảo lộn mùa bão 2026
Đại nạn đã định sẵn, chỉ người thiện lương mới thoát được tai ương
Trung Quốc: Thảm họa nhân quyền kéo dài 26 năm và những con số đau lòng
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
