Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm (13/2) đã ký chỉ thị nội bộ yêu cầu đội ngũ quan chức kinh tế của ông lên kế hoạch tính thuế quan đối ứng với các quốc gia áp đặt thuế bất công đối với hàng hóa Mỹ.
Đồng thời, chỉ thị cũng yêu cầu chống lại các rào cản phi thuế quan như quy tắc an toàn xe cộ vốn loại trừ ô tô Hoa Kỳ, cũng như thuế giá trị gia tăng (VAT) làm tăng chi phí hàng hoá nhập khẩu.
Mỹ tuyên bố chính sách thuế quan đối ứng
Theo sắc lệnh mới, Washington sẽ áp dụng mức thuế tương đương với mức thuế mà các đối tác thương mại áp lên hàng xuất khẩu của Mỹ. Tổng thống Trump tuyên bố động thái này nhằm “đảm bảo công bằng thương mại” và ngăn chặn các quốc gia khác lợi dụng thị trường Mỹ mà không có sự đối đãi tương xứng.
Chỉ thị hôm thứ Năm chưa áp thuế quan mới ngay lập tức, mà chính quyền Trump bắt đầu cuộc điều tra kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng về các khoản thuế mà các đối tác thương mại áp dụng đối với hàng hóa Mỹ trước khi đưa ra biện pháp đối ứng. Chỉ thị này yêu cầu Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) và Bộ trưởng Thương mại được chỉ định Howard Lutnick nhanh chóng soạn thảo các khuyến nghị, trong khi Văn phòng Quản lý và Ngân sách phải nộp báo cáo tác động tài chính trong vòng 180 ngày.
“Chúng tôi nghĩ rằng giá của một số thứ, nhiều thứ, có thể là tất cả mọi thứ, sẽ giảm xuống — cuối cùng sẽ giảm xuống“, ông Trump phát biểu, bảo vệ quan điểm rằng biện pháp thuế quan đối ứng không làm tăng chi phí tiêu dùng.
Bộ trưởng Thương mại Lutnick cho biết mức thuế quan đối ứng đầu tiên có thể được áp dụng sớm nhất vào ngày 2 tháng 4. “Nếu họ giảm thuế quan, giá cả cho người Mỹ sẽ giảm, sản lượng của chúng ta sẽ tăng và chi phí của chúng ta sẽ giảm. Hãy nhớ rằng, đây là con đường hai chiều, đó là lý do tại sao nó được gọi là đối ứng,” ông Lutnick nhấn mạnh.
Phản ứng quốc tế và nguy cơ chiến tranh thương mại
Một quan chức Nhà Trắng cho biết Mỹ sẽ nhắm mục tiêu đặc biệt vào Ấn Độ, quốc gia mà ông gọi là “vua thuế quan”, cũng như Liên minh châu Âu (EU) với thuế VAT trung bình là 21,8%, hoạt động như một rào cản thương mại, và Nhật Bản với các quy định nhập khẩu nghiêm ngặt đối với hàng hóa Mỹ.
“Chúng tôi mong đợi mọi quốc gia sẽ hành động, vì rõ ràng là họ đang lừa dối chúng tôi”, quan chức Nhà Trắng nói, chỉ trích các chính sách thương mại của Ấn Độ, chỉ vài giờ trước khi Tổng thống Trump tiếp Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trong chuyến công du Hoa Kỳ.
Tổng thống Trump cũng cho biết sẽ thúc giục ông Modi giảm thuế quan trong cuộc họp của họ. Cố vấn thương mại Nhà Trắng Peter Navarro khẳng định, “Nước Mỹ đang phải chịu thâm hụt thương mại tai hại hơn một nghìn tỷ USD bởi các mức thuế trừng phạt và rào cản phi thuế quan từ các nước xuất khẩu lớn.”
Ông Navarro nhấn mạnh rằng thuế VAT của EU, gần gấp ba lần mức thuế quan của EU đối với hàng xuất khẩu Mỹ, là một ví dụ điển hình của rào cản thương mại bất công.
Một báo cáo của Nhà Trắng cũng liệt kê các mức thuế cao từ các quốc gia khác, bao gồm mức thuế ethanol 18% của Brazil so với mức 2,5% của Hoa Kỳ, thuế 39% của Ấn Độ đối với hàng nông sản so với mức 5% của Mỹ, và lệnh cấm nhập khẩu động vật có vỏ từ 48 tiểu bang của EU, dẫn đến thâm hụt thương mại hàng trăm triệu USD.
Tác động đến nền kinh tế Mỹ
Chỉ thị mới của Tổng thống Trump cũng đề cập đến việc xem xét áp thuế đối với các quốc gia bị cáo buộc định giá thấp đồng tiền của họ để nâng cao sức cạnh tranh xuất khẩu. Trong các động thái trước đó, Tổng thống Trump đã trì hoãn áp dụng mức thuế quan mới 25% đối với Canada và Mexico đến ngày 5 tháng 3 nhằm đạt thỏa thuận kiểm soát nhập cư bất hợp pháp và ngăn chặn buôn lậu fentanyl.
Chính quyền Trump cũng đang triển khai kế hoạch áp thuế nhập khẩu 10% đối với hàng hóa Trung Quốc, với các biện pháp trả đũa từ Bắc Kinh đang được xem xét. Ngoài ra, ngày 10/2, ông Trump đã ký lệnh áp mức thuế cố định 25% đối với thép và nhôm nhập khẩu, đồng thời chấm dứt miễn trừ thuế thép với các nhà xuất khẩu hàng đầu vào Mỹ, trừ Úc, quốc gia có thặng dư thương mại với Mỹ.
Các kế hoạch thuế quan sắp tới bao gồm áp dụng mức thuế đối với đồng, chip máy tính và dược phẩm, với thời gian triển khai vẫn chưa được ấn định.
Việc Tổng thống Donald Trump ra lệnh áp thuế quan đối ứng thể hiện lập trường cứng rắn của chính quyền Mỹ nhằm bảo vệ thương mại quốc gia. Dù chính sách này có thể giúp cân bằng thương mại và thúc đẩy ngành sản xuất nội địa, nó cũng đặt ra nhiều thách thức về quan hệ thương mại toàn cầu. Giới quan sát sẽ tiếp tục theo dõi phản ứng từ các quốc gia và bước đi tiếp theo của chính quyền Trump trong thời gian tới.
U.H.
BÀI CHỌN LỌC:
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
