Cơ quan khí tượng dự báo, do ảnh hưởng của La Nina, không khí lạnh có khả năng hoạt động mạnh trong tháng 2, sang tháng 3 và gây ra các đợt rét đậm, rét hại kèm theo hiện tượng sương muối, băng giá tại khu vực vùng núi phía Bắc.
La Nina đến muộn 4 tháng
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, hiện tượng ENSO đang trong điều kiện La Nina, với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực xích đạo trung tâm Thái Bình Dương ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm (TBNN) là -0,70 độ C trong tuần đầu tháng 1.2025.
Ban đầu, các mô hình thời tiết dự đoán La Nina sẽ xuất hiện vào tháng 8-9, sau đó dời sang tháng 10-12. Như vậy, La Nina đã đến muộn hơn dự báo khoảng 4 tháng.
Trong điều kiện La Nina, nước ta tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi những đợt không khí lạnh mạnh. Cụ thể, từ tháng 1 – 2/2025, không khí lạnh hoạt động mạnh gây ra rét đậm, rét hại. Cần đề phòng khả năng xảy ra băng giá, sương muối ở khu vực núi cao.
Đến tháng 3, cường độ của không khí lạnh suy yếu dần.
Tại sao dự báo La Nina năm 2024 không chính xác?Một số yếu tố ảnh hưởng đến sự sai lệch trong dự báo La Nina năm 2024: Một là, năm nay, sự tương tác giữa đại dương và khí quyển không diễn ra như mong đợi, khiến nhiệt độ bề mặt Thái Bình Dương duy trì trạng thái ấm hoặc gần trung bình. Điều này một phần là do tác động của El Nino vẫn còn kéo dài sang năm 2024. Hai là gió tây bất thường. Trong giai đoạn tháng 9-10, khi có khả năng chuyển sang pha La Nina, các dị thường gió tây lại chiếm ưu thế. Về mặt khí hậu, gió tây bất thường là điều kiện bất lợi cho sự phát triển của La Nina. Ba là ảnh hưởng của mùa gió mùa và ENSO. Năm nay, khi El Nino kết thúc và pha trung tính của ENSO xuất hiện, nó trùng với mùa gió mùa (tháng 6-9). Mùa mưa này lại mang lượng mưa dồi dào và cao hơn trung bình, làm thay đổi các điều kiện khí quyển, bao gồm cả gió tây, từ đó ảnh hưởng đến quá trình chuyển pha La Nina. |
Rét đậm, rét hại tập trung vào tháng 2
Nhận định các hình thái thời tiết nguy hiểm đáng lưu ý trong khoảng thời gian từ nay đến tháng 7/2025, TS Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (Tổng cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết không khí lạnh có khả năng hoạt động mạnh trong tháng 2, sang tháng 3 và gây ra các đợt rét đậm, rét hại kèm theo hiện tượng sương muối, băng giá tại khu vực vùng núi phía Bắc.
Ngoài ra, trong 6 tháng tới, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá tiếp tục xảy ra, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất và sức khỏe cộng đồng ở trên phạm vi toàn quốc.
Thông tin cụ thể vào ngày 15/1, TS Hoàng Phúc Lâm cho biết hiện tại ENSO (chữ viết tắt để chỉ hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt – El Nino và hiện tượng lạnh dị thường của lớp nước biển bề mặt – La Nina) đang trong điều kiện La Nina với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực xích đạo trung tâm Thái Bình Dương thấp hơn trung bình nhiều năm dưới 0,7 độ C trong tuần đầu tháng Một. Sau đó, La Nina tiếp tục duy trì với xác suất khoảng 55-65% trong các tháng 2-4/2025.
Với xu thế khí tượng trên, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo từ tháng 2-4/2025, ít khả năng có bão hoặc áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng đến Việt Nam.
“Tuy nhiên, trong khoảng thời gian dự báo trên, gió mùa Đông Bắc có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động trên các vùng biển. Các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá, rét đậm, rét hại, băng giá, mưa tuyết có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất nông nghiệp và sức khỏe cộng đồng ở các khu vực trên phạm vi toàn quốc,” ông Lâm lưu ý.
Cụ thể, không khí lạnh có khả năng hoạt động mạnh trong tháng 2 và gây ra các đợt rét đậm, rét hại. Tháng 3, hoạt động của không khí lạnh xấp xỉ trung bình nhiều năm. Người dân cần đề phòng khả năng xảy ra những đợt rét đậm, rét hại kèm theo hiện tượng băng giá, mưa tuyết trong thời gian này, đặc biệt tại vùng núi Bắc Bộ.
Về xu thế mưa, dự báo tổng lượng mưa tại khu vực Bắc Bộ trong tháng Hai, phổ biến từ 20-40%; tháng Ba phổ biến cao hơn 5-10% so với trung bình nhiều năm cùng kỳ; tháng Tư thấp hơn 5-15mm so với trung bình nhiều năm.
Tại khu vực Bắc Trung Bộ, dự báo tổng lượng mưa trong tháng Hai phổ biến từ 20-50mm, riêng tại khu vực tỉnh Hà Tĩnh có nơi trên 100mm. Tại khu vực Trung và Nam Trung Bộ, tổng lượng mưa trong tháng này phổ biến 30-60%, có nơi cao hơn; riêng các tỉnh từ Ninh Thuận – Bình Thuận phổ biến ít mưa.
Từ tháng 3-4/2025, cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia dự báo tổng lượng mưa ở khu vực Trung Bộ xấp xỉ so với trung bình nhiều năm. Cụ thể, tổng lượng mưa trong tháng Ba phổ biến 30-70mm, tháng Tư phổ biến từ 50-100mm, có nơi cao hơn.
Cũng trong khoảng thời gian từ tháng 2-4/2025, tổng lượng mưa tại khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 5-25mm. Cụ thể, trong tháng Hai, tổng lượng mưa phổ biến 10-30mm, có nơi trên 30mm; tháng Ba, tổng lượng mưa ở khu vực Tây Nguyên phổ biến từ 20-50mm, khu vực Nam Bộ phổ biến 15-30mm, có nơi cao hơn; tháng Tư phổ biến 50-100mm, có nơi cao hơn.
Mùa hè năm 2025 đề phòng nắng nóng đặc biệt gay gắt
Cũng trong khoảng thời gian từ nay đến tháng 4/2025, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo nắng nóng có khả năng xuất hiện xấp xỉ xỉ trung bình nhiều năm tại khu vực Nam Bộ (tập trung ở miền Đông), khu Tây Bắc Bắc Bộ và Trung Bộ. Cường độ nắng nóng có khả năng ít gay gắt hơn so với năm 2024, song các đợt nắng nóng vẫn gây ảnh hưởng tiêu cực đến sinh hoạt, sức khỏe cộng đồng.
Nhiệt độ trung bình trong các tháng 2-4/2025, phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm. Riêng tháng Tư, nhiệt độ trung bình tại khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ cao hơn 0,5-1 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Trong các tháng tiếp (từ tháng 5-7/2025), ông Hoàng Phúc Lâm cho biết hiện tượng ENSO có khả năng ở trạng thái trung tính. Với xu thế khí tượng này, dự báo bão hoặc áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông và đổ bộ vào đất liền ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Bão, áp thấp nhiệt đới và gió mùa Tây Nam có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động trên các vùng biển phía Nam từ nửa cuối tháng Năm.
Cũng trong khoảng thời gian dự báo trên, cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia dự báo nắng nóng có khả năng nhiều hơn so với trung bình nhiều năm. Nhiệt độ trung bình trên cả nước trong giai đoạn này phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm; riêng khu vực Bắc Bộ, nhiệt độ có thể cao hơn 0,5-1 độ C trong tháng 7/2025.
“Dự báo hiện tượng nắng nóng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất và sức khỏe cộng đồng. Vì vậy người dân cần đề phòng xảy ra nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt tại các tỉnh Bắc Bộ và Trung Bộ,” ông Lâm lưu ý.
Đối với xu thế mưa, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo các đợt mưa lớn diện rộng có khả năng bắt đầu từ tháng Sáu ở Bắc Bộ, sau đó chuyển dần về phía Nam và kết thúc vào khoảng tháng 12/2025 ở các tỉnh từ Trung Bộ.
Tổng lượng mưa tại khu vực Bắc Bộ từ tháng 5-7/2025, phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Cụ thể, tổng lượng mưa trong tháng Năm dự báo phổ biến từ 150-300mm; tháng Sáu phổ biến 150-250mm (riêng khu vực vùng núi 250-500mm, có nơi trên 500mm); tháng Bảy phổ biến từ 250-500mm, có nơi cao hơn.
Tại khu vực Trung Bộ, tổng lượng mưa từ tháng 5-7/2025, phổ biến cao hơn 5-15% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Riêng khu vực từ Nghệ An đến Thừa Thiên Huế, tổng lượng mưa trong tháng 6-7/2025 cao hơn từ 15-40% so với trung bình nhiều năm.
Cũng trong khoảng thời gian dự báo trên, tổng lượng mưa tại khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ phổ biến cao hơn 5-15% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ; tổng lượng mưa trên các khu vực thượng lưu, trung lưu và hạ lưu vực sông Mekong phổ biến cao hơn từ 5-15% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Tổng hợp
Xem thêm:
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
