Nhà họ Vương là gia tộc nổi tiếng bậc nhất tỉnh Sơn Tây (Trung Quốc) khi sở hữu một biệt phủ rộng hơn cả Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh. Đến nay, quần thể kiến trúc này vẫn được bảo tồn, khiến nhiều người bất ngờ về độ hoành tráng.
Biệt phủ lớn nhất Trung Quốc: Xây trong 300 năm, diện tích kiến trúc rộng hơn cả Tử Cấm Thành
Tại vùng đất cổ Tấn Trung thuộc tỉnh Sơn Tây, phía bắc Trung Quốc, có một khu biệt phủ bí ẩn được mệnh danh là “tư dinh số một Trung Quốc”, tên gọi Vương Gia Đại Viện. Được biết, biệt phủ này do gia tộc nhà họ Vương xây dựng trong khoảng thời gian 300 năm, giữa hai triều đại Minh và Thanh.
Từ trên cao nhìn xuống, biệt phủ như một bức tranh tuyệt đẹp với những ngôi nhà san sát nhau, tạo nên một tổng thể hài hòa và tráng lệ. Kiến trúc độc đáo này đã khiến biệt phủ trở thành một trong những công trình kiến trúc nổi tiếng nhất của thời nhà Thanh.
Biệt phủ được thiết kế phù hợp phong thủy truyền thống của Trung Quốc “núi bao bọc, nước uốn quanh”, cùng tựa lưng vào núi, cửa chính hướng về phía nam, đón gió mát mùa hè và chắn gió lạnh mùa đông.
Các chuyên gia kiến trúc nhận định rằng hệ thống sân trong của biệt phủ này là sự kế thừa tinh hoa kiến trúc từ thời Tây Chu, đồng thời được phát triển để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của tầng lớp quan lại thời nhà Thanh, tạo nên một không gian sống vừa trang trọng, vừa ấm cúng.
Công trình kiến trúc hoành tráng này có diện tích lên đến 250.000m2, tương đương 1,6 lần diện tích Tử Cấm Thành (150.000m2).
Trong biệt phủ có tổng cộng 123 tứ hợp viện (tổ hợp công trình, gồm 1 sân vườn ở trung tâm được bao quanh bởi 4 dãy nhà ở 4 hướng Đông – Tây – Nam – Bắc) và 1.118 phòng.
Tổng thể bố cục gồm 5 làn đường, 6 tòa chính với những khoảng sân thiết kế thông minh, thuận tiện cho việc di chuyển nhưng vẫn tạo nên sự thoáng đãng, đảm bảo tính thẩm mỹ cao.
Biệt phủ rộng lớn này không chỉ thể hiện mức độ giàu có và địa vị của gia tộc họ Vương mà còn minh chứng cho sự hoành tráng của các biệt phủ cổ đại Trung Quốc.
Biệt phủ được chia thành hai phần: nội viện và ngoại viện. Nội viện là nơi ở của gia tộc, còn ngoại viện là nơi diễn ra các hoạt động kinh doanh và đón tiếp khách.
Nội viện cũng được chia thành viện chính và viện phụ. Viện chính dành cho các trưởng bối của gia tộc, còn viện phụ là nơi ở của con cháu và người hầu. Sự phân chia này không chỉ thuận tiện cho việc quản lý mà còn thể hiện trật tự tôn ti trong gia đình.
Ở khắp biệt phủ được trang trí nhiều tác phẩm điêu khắc trên đá, gỗ, gạch với các chủ đề từ truyện dân gian, động vật quý hiếm cho tới chim muông và các kỹ thuật kỳ công khác, in đậm những dấu ấn lịch sử cổ xưa.
Ở khu vực trung tâm của Vương phủ, những dãy nhà và lối đi được thiết kế đối xứng. Nhìn từ trên cao xuống sẽ thấy hình chữ Vương (viết theo tiếng Trung), thể hiện tên của dòng họ danh giá.
Gia tộc phồn thịnh qua 2 triều đại
Tổ tiên nhà họ Vương sống ở Lang Nha, gần Thanh Đảo thuộc Sơn Đông ngày nay. Năm 1313, gia chủ họ Vương lúc đó là Vương Thành Trai đưa dòng họ di cư dần về hướng tây, khai hoang ở vùng Linh Thạch, Sơn Tây và định cư ở đây.
Thời kỳ đầu, gia tộc này ngoài làm nông còn kiếm sống bằng nghề bán đậu phụ. Sau đó họ chuyển hướng sang làm muối, kinh doanh tơ lụa, lương thực và ngân phiếu, rồi trở thành những thương nhân giàu có bậc nhất vùng Sơn Tây lúc bấy giờ.
Vào thời đỉnh cao, nhà họ Vương sở hữu hàng ngàn mẫu đất, có nhà cửa trải dài khắp Sơn Tây, Thiểm Tây, Cam Túc, Hà Bắc và thậm chí đến tận Bắc Kinh.
Sử sách còn ghi lại dưới thời vua Khang Hy (1654 – 1722), cháu trai đời thứ 14 của nhà họ Vương là Vương Khiệm Hòa và Vương Khiệm Thụ nắm bắt được cơ hội hợp tác với triều đình, áp dụng sáng tạo chiến lược “thương nhân nuôi quân đội, quân đội bảo vệ thương nhân”, cung cấp ngựa và lương thảo cho quân triều đình nên đã hiện thực hóa được giấc mơ “danh gia vọng tộc” của dòng họ.
Gia tộc họ Vương mặc dù không tham gia con đường thi cử, song nhờ mối quan hệ tốt và những đóng góp cho triều đình, nhiều thành viên đã được đề đạt tiến quan, cấp bậc cao nhất mà dòng họ này đạt tới là bậc quan nhị phẩm.
Năm 1853, Vương Hồng Tiệm, gia chủ đời thứ 21 nhà họ Vương bị giết chết trong một cuộc giao tranh. Kể từ đây, nhà họ Vương dần suy yếu nhưng vẫn giàu nhất huyện Linh Thạch, cho tới khi chiến tranh loạn lạc khiến cả gia tộc ly tán.
Theo ông Vương Nhu Kiệt (80 tuổi), con cháu đời thứ 22 của nhà họ Vương, điều giúp gia tộc này tồn tại và trải qua 8 thế hệ hưng thịnh là nhờ gia huấn tổ tiên chú trọng dạy dỗ con cháu biết giữ chữ tín, phép tắc, tích đức làm việc thiện.
Tuy không còn là gia tộc giàu có nhất nhì Trung Quốc, song sự tồn tại của biệt phủ rộng lớn cho tới ngày nay vẫn là minh chứng rõ ràng nhất cho thời kỳ vàng son của nhà họ Vương.
Theo Sohu, công trình này được công nhận là khuôn viên tư gia lớn nhất Trung Quốc và cũng đồng thời là di tích lịch sử trọng điểm quốc gia từ năm 2006.
Tham quan Biệt phủ lớn nhất Trung Quốc – Biệt phủ nhà họ Vương (Nguồn: Youtube)
Đến nay, biệt phủ này được trùng tu và bảo tồn trở thành điểm tham quan hút khách khi tới tỉnh Sơn Tây. Trải qua nhiều thăng trầm của thời gian nhưng công trình vẫn phần nào giữ được vẻ hoa lệ của hàng trăm năm trước.
Xem thêm:
Gia tộc Trung Quốc phá bỏ lời nguyền nghìn năm, giàu tận 17 đời nhờ bí quyết đặc biệt
Tự sự chấn động: “Làm người tốt thật khó, vì sao tôi phải trốn khỏi Trung Quốc?”
Trung Quốc: Thảm họa nhân quyền kéo dài 26 năm và những con số đau lòng
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
