Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố, Israel đã đồng ý với ‘đường ranh giới rút quân ban đầu’ tại Dải Gaza mà Mỹ đã đề xuất với Hamas.
“Sau các cuộc đàm phán, Israel đã đồng ý với đường ranh giới rút quân ban đầu mà chúng tôi trình bày với Hamas. Khi Hamas xác nhận, lệnh ngừng bắn sẽ có hiệu lực ngay lập tức, việc trao đổi con tin và tù nhân sẽ bắt đầu, và chúng tôi sẽ tạo điều kiện cho giai đoạn rút quân tiếp theo, điều này sẽ đưa chúng ta đến gần hơn với hồi kết của thảm họa 3.000 năm”, Tổng thống Trump viết trong bài đăng trên Truth Social ngày 4/10.
Ông Trump kết thúc thông điệp bằng dòng chữ đầy ẩn ý: “Cảm ơn vì đã chú ý đến vấn đề này – hãy chờ xem điều gì sắp tới!”
Bản đồ do Mỹ đề xuất về kế hoạch tái triển khai lực lượng Israel tại Dải Gaza cho thấy những tuyến kiểm soát sâu nhất từng được trình bày trong các vòng đàm phán ngừng bắn gần đây.
Theo nội dung bản đồ được Tổng thống Donald Trump công bố trên nền tảng Truth Social, quân đội Israel sẽ duy trì hiện diện sâu 6,5 km ở khu vực phía Nam Gaza, 2 km tại khu vực trung tâm và 3,5 km ở phía Bắc, sau khi toàn bộ 48 con tin Israel còn lại được phóng thích.
So với bản đồ do các nhà hòa giải trung gian trình bày với Hamas hồi giữa tháng 7/2025, đề xuất mới của Washington mở rộng đáng kể phạm vi kiểm soát của Israel. Khi đó, ranh giới sâu nhất chỉ kéo dài 1,6 km vào bên trong Gaza, và ngay cả ở thời điểm đó, Hamas đã tìm cách thương lượng để đẩy lùi thêm các vị trí quân sự của Israel.
Thông báo của Nhà Trắng được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu nói với truyền thông rằng Israel đang “ở ngưỡng của một thành tựu rất lớn.”
Ông Netanyahu cho biết: “Thỏa thuận chưa hoàn tất, nhưng chúng tôi đang làm việc hết sức khẩn trương. Với sự phù hộ của Chúa, trong những ngày tới tôi hy vọng sẽ thông báo việc toàn bộ con tin Israel – cả còn sống và đã chết – được trở về, trong khi Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vẫn duy trì quyền kiểm soát các khu vực chiến lược bên trong Dải Gaza”.
Theo kế hoạch rút quân giai đoạn một, Hamas sẽ phóng thích toàn bộ con tin Israel trong khi IDF tái bố trí lực lượng, nhưng vẫn giữ quyền kiểm soát một số khu vực then chốt ở sâu trong lãnh thổ Gaza.
Ông Netanyahu nói rõ trong giai đoạn hai, Hamas sẽ bị giải giới hoàn toàn, còn Dải Gaza sẽ được phi quân sự hóa, “hoặc bằng con đường ngoại giao trong khuôn khổ Kế hoạch Trump, hoặc bằng sức mạnh quân sự – nếu cần thiết”.
“Tôi đã nói điều này tại Washington: Hoặc chúng ta đạt được mục tiêu một cách dễ dàng, hoặc sẽ phải làm điều đó bằng cách khó khăn hơn, nhưng chắc chắn sẽ đạt được” – ông khẳng định.
“Từ Gaza đến Rafah, từ Beirut đến Damascus, từ Yemen đến Tehran – cùng nhau, chúng ta đã đạt được những chiến thắng vĩ đại” – ông Netanyahu nói. “Từ chiến thắng này đến chiến thắng khác, chúng ta đang thay đổi diện mạo Trung Đông và chúng ta sẽ tiếp tục làm vậy để đảm bảo sự trường tồn của Israel”.
Vào cuối ngày 4/10, ông Netanyahu cho biết đã cử một phái đoàn đến Ai Cập “để hoàn thiện các chi tiết kỹ thuật”, và nói thêm rằng “mục tiêu của chúng tôi là giới hạn các cuộc đàm phán trong khung thời gian vài ngày”, trong bối cảnh Israel và Hamas chuẩn bị cuộc đàm phán gián tiếp tại Ai Cập vào ngày 6/10 để chấm dứt xung đột.
Cuộc đàm phán gián tiếp ngày 6/10 sẽ chuẩn bị cho việc thả con tin khỏi Dải Gaza và người Palestine khỏi nhà giam của Israel. Một quan chức cấp cao của Ai Cập cho biết, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff sẽ tới Ai Cập để dẫn đầu đoàn đàm phán Mỹ.
Cuộc đàm phán cũng sẽ thảo luận về bản đồ mà Israel sẽ rút quân khỏi một số khu vực nhất định ở Gaza.
Theo kế hoạch, Hamas sẽ thả 48 con tin còn lại trong vòng 3 ngày, trong đó khoảng 20 người được cho là vẫn còn sống. Hamas sẽ từ bỏ quyền lực và giải giáp vũ khí.
Đổi lại, Israel dừng tấn công và rút khỏi phần lớn Dải Gaza, trả tự do cho hàng trăm tù nhân Palestine và cho phép tăng cường viện trợ nhân đạo và công cuộc tái thiết sau này.
Hamas cho biết sẵn sàng thả các con tin và chuyển giao quyền lực cho những người Palestine khác, nhưng các khía cạnh khác của kế hoạch cần được tham vấn thêm giữa người Palestine.
Ông Trump tìm lại vai trò trung gian
Phát biểu của ông Trump không chỉ mang tính thông tin, mà còn là một tuyên bố chính trị rõ rệt. Sau khi trở lại Nhà Trắng, ông đang tìm cách tái khẳng định vị thế của Mỹ như trung gian duy nhất có thể buộc Israel và Hamas ngồi vào bàn đàm phán. Trong bối cảnh uy tín của Washington bị tổn hại nặng nề do thương vong dân sự ở Gaza và những bất đồng trong chính nội bộ phương Tây, việc ông Trump công bố “sự đồng thuận bước đầu” của Israel được xem là nỗ lực lấy lại thế chủ động.
Các nhà phân tích cho rằng tuyên bố này cũng phản ánh phong cách đàm phán đặc trưng của ông Trump, đặt thực tế chính trị lên trước hình thức ngoại giao. Bằng cách công khai thông tin trước khi đạt được thỏa thuận hoàn chỉnh, ông muốn tạo ra áp lực dư luận để buộc các bên, đặc biệt là Hamas, phải đưa ra phản hồi tích cực.
Đối với chính quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu, việc chấp thuận “ranh giới quân sự bước đầu” là một sự đánh đổi phức tạp. Một mặt, Tel Aviv chịu sức ép ngày càng lớn từ Mỹ, Liên Hợp Quốc và các đồng minh châu Âu yêu cầu giảm quy mô chiến dịch tại Gaza. Mặt khác, nội bộ Israel vẫn chia rẽ sâu sắc: phe diều hâu phản đối bất kỳ thỏa hiệp nào với Hamas, trong khi phe ôn hòa cho rằng tiếp tục chiến tranh chỉ khiến Israel bị cô lập.
Nếu Israel đồng thuận với tuyên bố của ông Trump, đây có thể là tín hiệu cho thấy sự chuyển hướng chiến lược, từ mục tiêu tiêu diệt hoàn toàn Hamas sang việc thiết lập một giải pháp mềm mỏng hơn trong cách giải quyết xung đột trong khu vực.
Hy vọng đang hé mở?
Câu hỏi lớn nhất hiện nay là liệu tuyên bố của ông Trump có thực sự mở đường cho một lệnh ngừng bắn bền vững hay chỉ là một bước đi chiến thuật nhằm làm dịu dư luận quốc tế. Hamas đến nay vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức, trong khi các nhóm vũ trang tại Gaza tuyên bố sẽ “không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào không bảo đảm quyền tự quyết của người Palestine”.
Tuy nhiên, sự thay đổi trong giọng điệu của Washington và việc Israel được cho là đã chấp thuận bước đi đầu tiên, cho thấy một thực tế mới đang hình thành: xung đột Gaza, dù chưa kết thúc, có thể đang bước sang giai đoạn tái định hình trật tự quân sự và chính trị.
Nếu tuyên bố của ông Trump được xác nhận, đó sẽ là dấu hiệu thực tế đầu tiên của sự nhượng bộ từ cả hai phía sau hơn một năm đẫm máu. Nhưng cũng như nhiều khoảnh khắc ngoại giao mong manh khác ở Trung Đông, cánh cửa hòa bình chỉ hé mở và vẫn có thể khép lại bất cứ lúc nào nếu các bên không tìm được tiếng nói chung.
Tổng hợp
BÀI CHỌN LỌC:
