Nghiên cứu mới cho thấy các mô hình AI ngôn ngữ lớn (LLM) có xu hướng dễ leo thang xung đột hạt nhân khi làm cố vấn trong mô phỏng chiến tranh.
Nghiên cứu mới cho thấy khi chơi trò chơi chiến tranh, các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn (LLM) thường dễ để các xung đột hạt nhân leo thang và phát động các cuộc tấn công hạt nhân chiến thuật.
Kết quả này làm dấy lên lo ngại sâu sắc về việc ứng dụng AI trong các quyết định an ninh chiến lược, đặc biệt là liên quan đến vũ khí hạt nhân, theo trang IFLScience ngày 26-2.
Nghiên cứu do giáo sư Kenneth Payne, chuyên gia chiến lược tại Đại học King’s College London (Anh), dẫn đầu.
Trong nghiên cứu, ba chatbot AI gồm ChatGPT-5.2, Claude Sonnet 4 và Gemini 3 Flash được cho “đối đầu” nhau trong hàng loạt trò chơi chiến tranh mô phỏng các cuộc khủng hoảng quốc tế.
Các kịch bản bao gồm tranh chấp lãnh thổ, tranh giành kiểm soát khoáng sản đất hiếm, thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu, mối đe dọa tồn vong đối với chế độ cầm quyền, cũng như nguy cơ đối phương sắp tiến hành tấn công hạt nhân.
Các mô hình AI được cung cấp một “thang leo thang” chiến lược, từ lựa chọn ngoại giao, hành động quân sự thông thường cho đến đe dọa và tấn công hạt nhân.
Trong mô phỏng, các chatbot AI được trao khả năng lựa chọn hai hình thức tấn công hạt nhân. Một là tấn công hạt nhân chiến lược, sử dụng các đầu đạn có sức công phá lớn, gây thiệt hại trên diện rộng và mang tính hủy diệt không phân biệt mục tiêu.
Hai là tấn công hạt nhân chiến thuật, với quy mô nhỏ hơn, được thiết kế để sử dụng ở cự ly gần và trong phạm vi chiến trường cụ thể, nhằm tạo lợi thế quân sự trước mắt.
Kết quả cho thấy trong 95% số kịch bản, các mô hình AI đã lựa chọn sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật ở một giai đoạn nào đó của xung đột.
Đáng chú ý, các AI coi việc sử dụng loại vũ khí này như một công cụ cưỡng ép hợp lý, tương tự leo thang quân sự thông thường, thay vì xem đó là một “lằn ranh đỏ” không thể vượt qua.
Vũ khí hạt nhân chiến thuật được các mô hình AI đánh giá là phương án “có thể kiểm soát”, trong khi việc sử dụng vũ khí hạt nhân chiến lược lại hiếm khi được lựa chọn.
Theo nhóm nghiên cứu, điều này cho thấy các AI dường như đã tự phân định một ranh giới giữa hai loại vũ khí, coi hạt nhân chiến thuật là leo thang chấp nhận được, còn hạt nhân chiến lược là thảm họa không thể đảo ngược.
Giáo sư Payne cho rằng AI không chia sẻ nỗi sợ và phản xạ cảm xúc của con người trước hậu quả kinh hoàng của vũ khí hạt nhân, vốn đã hình thành qua các sự kiện lịch sử như Hiroshima.
Ngoài ra, dữ liệu huấn luyện của các mô hình, bao gồm nhiều tài liệu chiến lược thời chiến tranh lạnh, vốn không tuân theo quan điểm cấm kỵ chung của nhân loại đối với vũ khí hạt nhân chiến thuật.
Nghiên cứu nhấn mạnh dù khả năng giao quyền kiểm soát hạt nhân cho AI là rất thấp, kết quả mô phỏng này cho thấy AI hiện chưa phù hợp để tham gia các quyết định liên quan đến chiến lược hạt nhân.
Nghiên cứu được đăng trên nền tảng chia sẻ nghiên cứu arXiv.
Theo TTO
BÀI CHỌN LỌC:
Đế chế La Mã suy tàn – Lời cảnh tỉnh cho nhân thế hôm nay
Không thể tin được: Đây là 12 phương thức tra tấn tù nhân khủng khiếp nhất đang tồn tại ngay trong thế kỷ 21 này
XEM THÊM:
‘Cha đẻ’ của AI nâng mức cảnh báo Trí tuệ nhân tạo xóa sổ loài người trong 30 năm tới
Xác chết đột nhiên tỉnh lại, kể cho bác sĩ nghe một sự thật kinh hoàng
Tân Thế Kỷ *Truyền Thống – Nhân Văn – Trung Thực*
